Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Benalapril

Lek Benalapril (5 mg, 10 mg, 20 mg) zawierający enalapryl maleinian wymaga szczególnej uwagi w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono kompleksowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy podjąć podczas leczenia tym produktem leczniczym.¹

Objawowe niedociśnienie tętnicze

U pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym objawowe niedociśnienie tętnicze występuje rzadko. Jednakże ryzyko wystąpienia niedociśnienia objawowego jest zwiększone u pacjentów z zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową, która może być spowodowana przez:²

• Stosowanie leków moczopędnych – diuretyki mogą zmniejszać objętość krwi krążącej
• Dietę z ograniczeniem soli – niedobór sodu może prowadzić do hipowolemii
• Dializę – procedura może prowadzić do przejściowego zmniejszenia objętości wewnątrznaczyniowej
• Biegunkę lub wymioty – prowadzące do odwodnienia organizmu

Objawowe niedociśnienie obserwowano szczególnie często u pacjentów z niewydolnością serca, zwłaszcza gdy towarzyszy jej:³

• Bardziej nasilony stopień niewydolności serca
• Stosowanie dużych dawek diuretyków pętlowych
• Hiponatremia
• Współistniejące zaburzenie czynności nerek

Zalecenia dotyczące monitorowania i rozpoczynania leczenia

U pacjentów z podwyższonym ryzykiem niedociśnienia tętniczego leczenie należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą lekarską. Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta podczas modyfikacji dawki Benalaprilu i/lub diuretyków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:⁴

• Chorobą niedokrwienną serca – nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału mięśnia sercowego
• Chorobą naczyniową mózgu – gwałtowny spadek ciśnienia może spowodować incydent naczyniowo-mózgowy

Postępowanie w przypadku wystąpienia niedociśnienia

W przypadku wystąpienia objawowego niedociśnienia tętniczego należy:⁵

1. Ułożyć pacjenta w pozycji leżącej na plecach
2. W razie potrzeby podać dożylnie fizjologiczny roztwór soli w celu uzupełnienia objętości wewnątrznaczyniowej
3. Monitorować ciśnienie tętnicze do czasu jego normalizacji

Należy podkreślić, że przejściowe niedociśnienie nie stanowi przeciwwskazania do dalszego leczenia Benalaprilu. Po stabilizacji ciśnienia tętniczego można kontynuować terapię, zazwyczaj bez dalszych problemów.⁶

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca z prawidłowym lub niskim ciśnieniem tętniczym, podanie Benalaprilu może spowodować dodatkowe obniżenie ciśnienia krwi. Jest to działanie spodziewane i nie stanowi zazwyczaj powodu do przerwania leczenia. Jeśli niedociśnienie staje się objawowe, może być konieczne zmniejszenie dawki i/lub odstawienie diuretyku i/lub Benalaprilu.⁷

Zwężenie zastawki aorty lub zastawki dwudzielnej/kardiomiopatia przerostowa

Podobnie jak wszystkie leki rozszerzające naczynia, inhibitory ACE, w tym Benalapril, należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów ze:⁸

• Zwężeniem zastawki aorty
• Zwężeniem drogi odpływu z lewej komory
• Kardiomiopatią przerostową

Należy unikać stosowania Benalaprilu u pacjentów ze wstrząsem kardiogennym oraz ze zwężeniem istotnym hemodynamicznie.⁹

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 80 ml/min) konieczne jest dostosowanie dawkowania Benalaprilu:¹⁰

• Dawkę początkową należy dostosować do wartości klirensu kreatyniny pacjenta
• Dalsze dawkowanie powinno być korygowane w zależności od indywidualnej odpowiedzi na leczenie
• Należy regularnie monitorować stężenie potasu i kreatyniny w osoczu

Podczas stosowania enalaprylu raportowano przypadki niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z:¹¹

• Ciężką niewydolnością serca
• Współistniejącą chorobą nerek
• Zwężeniem tętnic nerkowych

Niewydolność nerek związana z podawaniem enalaprylu maleinianu jest zazwyczaj odwracalna, pod warunkiem szybkiego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹²

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem bez wcześniej zdiagnozowanej choroby nerek może wystąpić zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy krwi, szczególnie podczas jednoczesnego stosowania enalaprylu i diuretyku. W takich przypadkach może być konieczne:¹³

• Zmniejszenie dawki enalaprylu maleinianu
• Czasowe lub całkowite odstawienie leku moczopędnego

Należy pamiętać, że wzrost stężenia kreatyniny i mocznika w takich okolicznościach może wskazywać na nierozpoznane wcześniej zwężenie tętnicy nerkowej, co wymaga dokładnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia.¹⁴