Przeciwwskazania stosowania leku Axonalgin. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Axonalgin zawierający 1000 mg metamizolu sodowego jednowodnego w postaci tabletek powlekanych jest przeciwwskazany w ściśle określonych sytuacjach klinicznych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych u pacjenta. Lekarz powinien dokładnie ocenić historię choroby pacjenta przed przepisaniem tego leku i zidentyfikować wszystkie potencjalne przeciwwskazania.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Axonalgin jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną – metamizol sodowy oraz na inne pochodne pirazolonu i pirazolidyny. Należy bezwzględnie odradzić stosowanie leku również tym pacjentom, u których po wcześniejszym zastosowaniu któregokolwiek z tych leków wystąpiła agranulocytoza lub stwierdzono ciężkie reakcje skórne.²

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest również nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą występującą w składzie preparatu. Należy pamiętać, że każda tabletka zawiera 71,3 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów na diecie niskosodowej.^{3 4}

Zespół astmy analgetycznej i nietolerancja leków przeciwbólowych

Pacjenci z rozpoznanym zespołem astmy analgetycznej lub ze stwierdzoną nietolerancją na leki przeciwbólowe nie powinni przyjmować leku Axonalgin. Dotyczy to przypadków, gdy nietolerancja objawia się takimi reakcjami jak:⁵

• Pokrzywka – charakteryzująca się swędzącymi, uniesionymi zmianami skórnymi
• Obrzęk naczynioruchowy – objawiający się nagłym obrzękiem tkanek miękkich
• Skurcz oskrzeli – prowadzący do trudności w oddychaniu
• Inne reakcje anafilaktoidalne

Przeciwwskazanie dotyczy pacjentów, którzy wykazywali powyższe reakcje po zastosowaniu:⁶

• Salicylanów (np. kwas acetylosalicylowy)
• Paracetamolu
• Innych nieopioidowych leków przeciwbólowych (NLPZ), takich jak:
  • Diklofenak
  • Ibuprofen
  • Indometacyna
  • Naproksen

Zaburzenia hematologiczne i choroby układu krwiotwórczego

Axonalgin nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego, zwłaszcza jeśli zaburzenia te są wynikiem wcześniejszego leczenia cytostatykami. Podobnie, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu krwionośnego.⁷

Ważnym przeciwwskazaniem jest również wrodzony niedobór enzymu dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. U takich pacjentów metamizol może spowodować hemolizę (rozpad czerwonych krwinek), co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia.⁸

Ostra przerywana porfiria wątrobowa

Pacjenci z ostrą przerywaną porfirią wątrobową nie powinni stosować metamizolu, ponieważ istnieje ryzyko wywołania napadu porfirii. Porfiria jest chorobą metaboliczną, w której stosowanie niektórych leków może prowadzić do ostrego ataku z towarzyszącymi silnymi bólami brzucha, wymiotami, zaburzeniami neurologicznymi i psychicznymi.⁹

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie leku Axonalgin jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie metamizol może prowadzić do poważnych konsekwencji dla płodu i przebiegu ciąży.¹⁰

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Oprócz wymienionych przeciwwskazań, lekarz powinien zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku Axonalgin pacjentom z dodatnim wywiadem w kierunku reakcji polekowych, pacjentom z chorobami autoimmunologicznymi oraz pacjentom w starszym wieku, u których ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być zwiększone.¹¹

Należy pamiętać, że tabletek Axonalgin nie powinno się przepisywać pacjentom, u których występują jakiekolwiek z wymienionych przeciwwskazań, gdyż ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych w tych przypadkach przewyższa potencjalne korzyści terapeutyczne.