Działania niepożądane leku Aspirin C (kwas acetylosalicylowy 400 mg + kwas askorbowy 240 mg)

Lek Aspirin C, zawierający kwas acetylosalicylowy w połączeniu z kwasem askorbowym, może powodować szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii. Działania te dotyczą różnych układów organizmu i mogą wystąpić zarówno przy stosowaniu leku w dawkach terapeutycznych, jak i przy przedawkowaniu.¹

Zaburzenia żołądka i jelit

Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą dolegliwości takie jak bóle żołądka i brzucha, zgaga, biegunka, nudności, wymioty oraz niestrawność. Mogą również wystąpić poważniejsze komplikacje jak zapalenie przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, a także perforacja. Szczególnie niebezpieczne są krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą potencjalnie zagrażać życiu – zarówno jawne (objawiające się fusowatymi wymiotami, smolistymi stolcami), jak i utajone. Częstość występowania krwawień wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki leku.²

W przypadku długotrwałego stosowania może wystąpić enteropatia zwężeniowa jelit, która charakteryzuje się zwężeniem światła jelita i związanymi z tym problemami trawiennymi.³

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W rzadkich przypadkach obserwowano przemijające zaburzenia czynności wątroby, które manifestują się głównie poprzez zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz).⁴

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstszymi objawami neurologicznymi są zawroty głowy i szumy uszne, które zazwyczaj świadczą o przedawkowaniu leku.⁵

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Kwas acetylosalicylowy znacząco zwiększa ryzyko krwawień w różnych lokalizacjach, w tym krwotoków zabiegowych, z nosa, z dziąseł oraz z układu moczowo-płciowego. Obserwuje się również powstawanie krwiaków. Dochodzi do wydłużenia czasu krwawienia i czasu protrombinowego, a także może wystąpić trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi).⁶

Konsekwencją krwawień może być rozwój niedokrwistości z niedoboru żelaza lub ostrej niedokrwistości pokrwotocznej, której objawy obejmują astenię (osłabienie), bladość, hipoperfuzję (zmniejszone ukrwienie tkanek) oraz nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych.⁷

U pacjentów z ciężkim niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD) lek może powodować hemolizę i niedokrwistość hemolityczną.⁸

Zaburzenia naczyniowe

Potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem jest wylew krwi do mózgu, szczególnie u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym i/lub jednocześnie stosujących inne leki przeciwzakrzepowe.⁹

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Aspirin C może powodować zaburzenia czynności nerek, a w skrajnych przypadkach prowadzić do ciężkiego uszkodzenia nerek.¹⁰

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje nadwrażliwości na składniki leku mogą manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi i nieprawidłowymi wynikami badań laboratoryjnych. Należą do nich:¹¹

• Zaostrzenie chorób układu oddechowego po przyjęciu kwasu acetylosalicylowego
• Reakcje skórne (wysypka, pokrzywka)
• Obrzęki, w tym obrzęk naczynioruchowy
• Zaburzenia oddychania i pracy serca
• Zapalenie błony śluzowej nosa i jej przekrwienie
• W rzadkich przypadkach ciężkie reakcje alergiczne, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym

Zaburzenia układu oddechowego

Lek może wywoływać lub zaostrzać astmę oskrzelową.¹²

Inne działania niepożądane

Długotrwałe przyjmowanie produktów zawierających kwas acetylosalicylowy może powodować ból głowy, który charakterystycznie nasila się podczas przyjmowania kolejnych dawek leku.¹³

Przedawkowanie leku Aspirin C

Zatrucie salicylanami może wystąpić przy dawce przekraczającej 100 mg/kg masy ciała na dobę przyjmowanej przez więcej niż 2 dni. Może być ono spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub ostrym zatruciem, które potencjalnie zagraża życiu (np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci).^{100 mg/kg m.c./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci lub przypadkowym zatruciu.”>14}

Lekkie zatrucie (salicylizm)

Objawy lekkiego zatrucia, określanego jako salicylizm, występują zwykle po wielokrotnym przyjęciu zbyt dużych dawek leku. Do objawów należą: zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), szumy uszne, głuchota, nadmierne pocenie się, nudności, wymioty, ból głowy i splątanie. Objawy te mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki leku. Szumy uszne mogą występować przy stężeniu leku we krwi od 150 do 300 mikrogramów/ml, natomiast poważniejsze działania niepożądane obserwuje się przy stężeniu kwasu acetylosalicylowego we krwi powyżej 300 mikrogramów/ml.¹⁵

Ciężkie zatrucie

Ciężkie zatrucie charakteryzuje się poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, a objawy różnią się w zależności od wieku pacjenta i ciężkości zatrucia. U dzieci objawia się najczęściej kwasicą metaboliczną. Stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi nie pozwala dokładnie oszacować stopnia zatrucia, ponieważ wchłanianie leku może być zmniejszone w wyniku opóźnionego opróżniania żołądka, tworzenia się złogów w żołądku lub przyjęcia leku w postaci tabletek powlekanych.¹⁶

Przedawkowanie witaminy C

Ostre lub przewlekłe przedawkowanie witaminy C (powyżej 2 g/dobę u dorosłych) może powodować istotne zwiększenie stężenia szczawianów w moczu. W niektórych przypadkach prowadzi to do hiperoksalurii, krystalizacji szczawianu wapnia, powstawania kamieni nerkowych, odkładania się szczawianu wapnia, nefropatii cewkowo-śródmiąższowej i ostrej niewydolności nerek. ^{2 g/dobę u dorosłych) może powodować istotne zwiększenie stężenia szczawianów w moczu. W niektórych przypadkach prowadzi to do hiperoksalurii, krystalizacji szczawianu wapnia, powstania kamieni nerkowych, odkładania się szczawianu wapnia, nefropatii cewkowo-śródmiąższowej i ostrej niewydolności nerek.”>17}

Przedawkowanie witaminy C u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (powyżej 3 g/dobę u dzieci i powyżej 15 g/dobę u dorosłych) może prowadzić do hemolizy erytrocytów.^{3 g/dobę u dzieci i >15 g/dobę u dorosłych) może prowadzić do hemolizy erytrocytów.”>18}

Tabela działań niepożądanych leku Aspirin C

Objawy przedawkowania i postępowanie

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego może prowadzić do objawów o różnym nasileniu, w zależności od przyjętej dawki. Poniżej przedstawiono objawy i postępowanie w przypadku zatrucia lekiem.¹⁹

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania witaminy C, produkt należy odstawić i skonsultować się z przedstawicielem służby zdrowia.²⁰