Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Asduter

Leczenie przeciwpsychotyczne produktem Asduter zawierającym arypiprazol (10 mg) wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Poprawa stanu pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach do kilku tygodni terapii, co wymaga ścisłej obserwacji przez cały ten okres.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

Choroby psychiczne i zaburzenia nastroju wiążą się ze zwiększonym ryzykiem podejmowania prób samobójczych. Przypadki zachowań samobójczych odnotowywano szczególnie w początkowym okresie leczenia lub podczas zmiany terapii przeciwpsychotycznej, w tym również podczas stosowania arypiprazolu. Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka wymagają szczególnego nadzoru podczas terapii produktem Asduter.²

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Produkt Asduter należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie
• niewydolność serca
• zaburzenia przewodzenia
• choroby naczyń mózgowych
• stany predysponujące do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie przeciwnadciśnieniowe)
• nadciśnienie tętnicze, w tym postępujące lub złośliwe

³

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE)

Po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych odnotowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Przed rozpoczęciem oraz w trakcie terapii produktem Asduter konieczna jest identyfikacja wszystkich możliwych czynników ryzyka VTE oraz zastosowanie odpowiednich środków zapobiegawczych, szczególnie u pacjentów z nabytymi czynnikami ryzyka.⁴

Wydłużenie odstępu QT

Częstość wydłużenia odstępu QT podczas stosowania arypiprazolu jest porównywalna z placebo, co wykazano w badaniach klinicznych. Należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu produktu Asduter u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁵

Zaburzenia pozapiramidowe

Późne dyskinezy

W badaniach klinicznych trwających do roku zgłaszano niezbyt częste przypadki dyskinez związanych z leczeniem arypiprazolem. W przypadku wystąpienia objawów późnych dyskinez u pacjentów przyjmujących Asduter należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Warto podkreślić, że objawy dyskinez mogą się nasilić lub dopiero pojawić po odstawieniu leku.⁶

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. W razie wystąpienia objawów zaburzeń pozapiramidowych u pacjenta przyjmującego Asduter zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki i wprowadzenie ścisłej kontroli klinicznej.⁷

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

NMS to potencjalnie śmiertelny zespół objawów, który może wystąpić podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS podczas terapii arypiprazolem. Do klinicznych objawów NMS należą:

• bardzo wysoka gorączka
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Dodatkowo mogą wystąpić inne objawy, jak:

• zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej
• mioglobinuria (rabdomioliza)
• ostra niewydolność nerek

Należy zaznaczyć, że zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomioliza mogą wystąpić również niezależnie od NMS. W przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów lub niewyjaśnionej wysokiej gorączki bez innych objawów NMS należy przerwać stosowanie wszystkich przeciwpsychotycznych produktów leczniczych, w tym produktu Asduter.⁸

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawkowych podczas stosowania arypiprazolu. Produkt Asduter należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie lub u których występują choroby zwiększające ryzyko takich napadów.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach kontrolowanych placebo (938 pacjentów, średnia wieku 82,4 lata, zakres 56-99 lat) u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera leczonych arypiprazolem stwierdzono zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą placebo. Częstość zgonów u pacjentów otrzymujących arypiprazol wynosiła 3,5% wobec 1,7% w grupie placebo. Przyczyną zgonów były najczęściej choroby układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) lub choroby infekcyjne (np. zapalenie płuc).¹⁰

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (udar, przejściowe napady niedokrwienia), w tym zakończone zgonem. Działania te zgłaszano u 1,3% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo (różnica nieistotna statystycznie). W jednym z badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania stwierdzono istotną zależność między dawką arypiprazolu a występowaniem działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego.¹¹

Produkt Asduter nie jest wskazany w leczeniu pacjentów z psychozą związaną z demencją.¹²

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano hiperglikemię, która w niektórych przypadkach była bardzo nasilona i wiązała się z kwasicą ketonową, śpiączką hiperosmotyczną, a nawet zgonem. Czynnikami zwiększającymi ryzyko ciężkich powikłań są:

• otyłość
• cukrzyca w wywiadzie rodzinnym

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) ani nieprawidłowych wartości laboratoryjnych stężenia glukozy w porównaniu do placebo. Pacjenci leczeni produktem Asduter powinni być obserwowani pod kątem objawów hiperglikemii, takich jak:

• nadmierne pragnienie
• wielomocz
• nadmierny apetyt
• osłabienie

Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej wystąpienia wymagają regularnego monitorowania kontroli glikemii podczas stosowania produktu Asduter.¹³

Reakcje nadwrażliwości

Po zastosowaniu arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami reakcji uczuleniowych.¹⁴

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym może wynikać z współistniejących chorób, stosowania leków przeciwpsychotycznych o znanym wpływie na zwiększenie masy ciała lub niewłaściwego stylu życia, prowadząc do poważnych powikłań. Po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu odnotowywano przypadki zwiększenia masy ciała, głównie u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak:

• cukrzyca
• zaburzenia tarczycy
• gruczolak przysadki w wywiadzie

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych. Natomiast u młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano związek pomiędzy stosowaniem arypiprazolu a zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia. U tej grupy pacjentów należy monitorować przyrost masy ciała, a w przypadku jego klinicznie znaczącego zwiększenia rozważyć redukcję dawki.¹⁵

Dysfagia

Zaburzenia kurczliwości mięśniówki przełyku i aspiracja są związane z leczeniem przeciwpsychotycznym, w tym arypiprazolem. Produkt Asduter należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.¹⁶

Patologiczne uzależnienie od hazardu i zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą wystąpić zwiększone popędy i trudności w ich kontrolowaniu. Do najczęściej zgłaszanych należą:

• patologiczny hazard
• zwiększone popędy seksualne
• kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy
• obżarstwo lub kompulsywne objadanie się
• inne impulsywne i kompulsywne zachowania

Lekarze powinni regularnie pytać pacjentów lub ich opiekunów o pojawienie się nowych lub nasilenie istniejących popędów. Należy pamiętać, że objawy zaburzenia kontroli impulsów mogą być związane z chorobą podstawową, jednak w niektórych przypadkach zgłaszano ich ustąpienie po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Niewykryte i nieleczone zaburzenia kontroli impulsów mogą być szkodliwe dla pacjenta i jego otoczenia. W przypadku wystąpienia takich objawów podczas stosowania produktu Asduter należy rozważyć redukcję dawki lub odstawienie leku.¹⁷

Laktoza

Tabletki Asduter zawierają laktozę jednowodną (49,29 mg w tabletce). Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.^{18 19}

Pacjenci ze współistniejącym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD)

Pomimo wysokiej częstości współwystępowania zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD), dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu oraz stymulantów są bardzo ograniczone. Jednoczesna terapia tymi produktami wymaga wyjątkowej ostrożności.²⁰

Ryzyko upadków

Stosowanie produktu Asduter może prowadzić do:

• senności
• niedociśnienia ortostatycznego
• niestabilności ruchowej i czuciowej

Powyższe objawy mogą zwiększać ryzyko upadków. Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów z podwyższonym ryzykiem upadków, zwłaszcza osób w podeszłym wieku lub osłabionych. W tych przypadkach warto rozważyć zmniejszenie dawki początkowej.²¹