Działania niepożądane
Arthrotec 50 mg + 0,2 mg
Arthrotec, zawierający 50 mg diklofenaku sodowego oraz 0,2 mg mizoprostolu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak ból brzucha, biegunka, nudności i niestrawność, występującymi bardzo często (≥1/10). Często obserwuje się również owrzodzenia przewodu pokarmowego, zapalenia dwunastnicy i żołądka oraz inne powikłania, w tym rzadkie, ale poważne, jak krwotok z przewodu pokarmowego czy perforacje. Reakcje skórne, od wysypki i świądu po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, również należą do potencjalnych działań niepożądanych. Wśród rzadkich powikłań wymienia się zaburzenia hematologiczne (np. trombocytopenia, agranulocytoza) oraz poważne uszkodzenia nerek, w tym niewydolność i martwicę brodawek nerkowych. Mizoprostol w składzie leku może powodować nieregularne krwawienia menstruacyjne, krwotok z pochwy oraz, w bardzo rzadkich przypadkach, poważne powikłania położnicze, w tym obumarcie płodu i poronienie.
- Działania niepożądane leku Arthrotec
- Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
- Działania niepożądane sercowo-naczyniowe
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego
- Dermatologiczne działania niepożądane
- Działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego
- Działania niepożądane dotyczące nerek
- Działania niepożądane dotyczące układu rozrodczego
- Działania niepożądane dotyczące ciąży
- Wpływ na infekcje
- Urazy i powikłania po zabiegach
- Szczególne ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Arthrotec
Arthrotec zawierający w swoim składzie 50 mg diklofenaku sodowego oraz 0,2 mg mizoprostolu może powodować szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane zarówno podczas badań klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania te różnią się pod względem częstości występowania oraz ciężkości objawów. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa tego leku jest niezbędna dla personelu medycznego w celu prawidłowego monitorowania pacjentów przyjmujących Arthrotec.1
Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
Działania niepożądane zaobserwowane podczas stosowania leku Arthrotec najczęściej dotyczą układu pokarmowego. Objawy takie jak biegunka i ból brzucha mają zazwyczaj charakter łagodny lub umiarkowany i są przemijające. Występują one najczęściej na wczesnym etapie leczenia i mogą utrzymywać się przez kilka dni, po czym ustępują samoistnie w trakcie kontynuacji terapii. W przypadku pacjentów w wieku 65 lat i starszych, profil działań niepożądanych jest podobny jak u pacjentów młodszych, jednakże seniorzy wykazują mniejszą tolerancję na działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego przy dawkowaniu trzy razy na dobę.2
Dane z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu wskazują, że najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były te dotyczące przewodu pokarmowego (około 45% wszystkich zgłoszonych przypadków). Na drugim miejscu pod względem częstości zgłaszania znalazły się reakcje skórne oraz objawy nadwrażliwości, co jest zgodne z profilem bezpieczeństwa niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).3
Działania niepożądane sercowo-naczyniowe
Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych związanych ze stosowaniem diklofenaku – składnika leku Arthrotec. Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że przyjmowanie diklofenaku, zwłaszcza w dużych dawkach (150 mg/dobę) i podczas długotrwałej terapii, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy tętnic, w tym zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.4
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia pełen zakres działań niepożądanych leku Arthrotec wraz z ich częstością występowania. Klasyfikacja częstości obejmuje: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | zapalenie pochwy | |||||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | trombocytopenia* | niedokrwistość hemolityczna*, agranulocytoza*, zahamowanie agregacji płytek krwi* | ||||
| Zaburzenia układu immunologicznego | reakcja anafilaktyczna* | |||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | retencja płynów* | |||||
| Zaburzenia psychiczne | bezsenność | koszmary senne*, zmiany nastroju* | ||||
| Zaburzenia układu nerwowego | ból głowy, zawroty głowy | udar*, aseptyczne zapalenie opon mózgowych* | ||||
| Zaburzenia oka | niewyraźne widzenie* | |||||
| Zaburzenia serca | zawał serca*, niewydolność serca* | zespół Kounisa | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | nadciśnienie tętnicze* | zapalenie naczyń* | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | duszność* | |||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | ból brzucha, biegunka, nudności, niestrawność | owrzodzenie przewodu pokarmowego*, zapalenie dwunastnicy, zapalenie żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie przewodu pokarmowego*, wymioty, zaparcia, wzdęcia z oddawaniem gazów, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej | krwotok z przewodu pokarmowego*, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej* | zapalenie trzustki*, perforacje przewodu pokarmowego* | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | zapalenie wątroby* | niewydolność wątroby*, żółtaczka* | ||||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | wysypka*, świąd | pokrzywka*, plamica | pęcherzowe zapalenie skóry*, obrzęk naczynioruchowy* | toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka*, zespół Stevensa-Johnsona*, rumień wielopostaciowy*, złuszczające zapalenie skóry*, reakcje śluzówkowo-skórne* | zespół DRESS | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | niewydolność nerek*, zaburzenia czynności nerek*, martwica brodawek nerkowych*, zespół nerczycowy*, śródmiąższowe zapalenie nerek*, zapalenie kłębuszków nerkowych błoniaste*, zapalenie kłębuszków nerkowych submikroskopowe*, zapalenie kłębuszków nerkowych* | |||||
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | obumarcie płodu*, zator płynem owodniowym*, poronienie niepełne*, poród przedwczesny*, nieprawidłowe skurcze macicy* | |||||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | nieregularne lub śródcykliczne krwawienie menstruacyjne, nadmierne krwawienie miesięczne, krwotok z pochwy (w tym krwawienie pomenopauzalne)* | zaburzenia miesiączkowania, ból piersi, bolesne miesiączkowanie | krwotok z macicy*, skurcz macicy, niepłodność kobieca (obniżenie płodności u kobiet)* | |||
| Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne | wady rozwojowe płodu* | |||||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | gorączka*, obrzęk*, dreszcze* | |||||
| Badania diagnostyczne | zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, obniżenie wartości hematokrytu, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi | zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej | ||||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | pęknięcie macicy*, perforacja macicy* |
* Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.6
Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej zgłaszanych podczas stosowania leku Arthrotec. Ich charakterystyka obejmuje:7
- Bardzo często: ból brzucha, biegunka, nudności, niestrawność – te objawy zazwyczaj mają charakter łagodny do umiarkowanego i są przemijające, występując głównie na początku terapii8
- Często: owrzodzenia przewodu pokarmowego, zapalenie dwunastnicy i żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie przewodu pokarmowego, wymioty, zaparcia, wzdęcia i odbijanie się
- Niezbyt często: krwotok z przewodu pokarmowego i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
- Bardzo rzadko: zapalenie trzustki i perforacje przewodu pokarmowego – poważne powikłania wymagające natychmiastowej interwencji medycznej9
Dermatologiczne działania niepożądane
Arthrotec może powodować szereg reakcji skórnych o różnym nasileniu, od łagodnych do zagrażających życiu:10
- Często: wysypka i świąd
- Niezbyt często: pokrzywka i plamica
- Rzadko: pęcherzowe zapalenie skóry i obrzęk naczynioruchowy
- Bardzo rzadko: ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry oraz reakcje śluzówkowo-skórne
- Częstość nieznana: zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi)
Działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego
W rzadkich i bardzo rzadkich przypadkach Arthrotec może wpływać na układ krwiotwórczy, powodując:11
- Rzadko: trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi)
- Bardzo rzadko: niedokrwistość hemolityczna (rozpad krwinek czerwonych), agranulocytoza (brak granulocytów we krwi), zahamowanie agregacji płytek krwi
Działania niepożądane dotyczące nerek
W bardzo rzadkich przypadkach Arthrotec może powodować poważne uszkodzenie nerek, w tym:12
- Niewydolność nerek
- Zaburzenia czynności nerek
- Martwica brodawek nerkowych
- Zespół nerczycowy
- Śródmiąższowe zapalenie nerek
- Różne postacie zapalenia kłębuszków nerkowych (błoniaste, submikroskopowe)
Działania niepożądane dotyczące układu rozrodczego
Ze względu na obecność mizoprostolu, Arthrotec może powodować znaczące działania niepożądane w obrębie układu rozrodczego:13
- Często: nieregularne lub śródcykliczne krwawienie menstruacyjne, nadmierne krwawienie miesięczne, krwotok z pochwy (w tym krwawienie pomenopauzalne)
- Niezbyt często: zaburzenia miesiączkowania, ból piersi, bolesne miesiączkowanie
- Bardzo rzadko: krwotok z macicy, skurcz macicy, niepłodność kobieca (obniżenie płodności u kobiet)
Działania niepożądane dotyczące ciąży
Arthrotec jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, ponieważ może powodować następujące bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane:14
- Obumarcie płodu
- Zator płynem owodniowym
- Poronienie niepełne
- Poród przedwczesny
- Nieprawidłowe skurcze macicy
Bardzo rzadko mogą również wystąpić wady rozwojowe płodu.15
Wpływ na infekcje
W bardzo rzadkich przypadkach, podobnie jak przy stosowaniu innych leków z grupy NLPZ, obserwowano nasilenie stanu zapalnego związanego z infekcją podczas terapii Arthrotec.16
Urazy i powikłania po zabiegach
Do bardzo rzadkich powikłań, zgłaszanych po wprowadzeniu produktu do obrotu, należą:17
- Pęknięcie macicy
- Perforacja macicy
Szczególne ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego
Należy podkreślić, że przyjmowanie diklofenaku (składnika Arthrotec), szczególnie w dużych dawkach (150 mg/dobę) i podczas długotrwałej terapii, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Jest to istotna informacja, która powinna być uwzględniana przy przepisywaniu leku, zwłaszcza pacjentom z istniejącymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania