profilaktyka owrzodzenia dwunastnicy wywołanego przez niesteroidowe leki przeciwzapalne
Wskazanie

Profilaktyka owrzodzenia dwunastnicy wywołanego przez niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) to ważne działanie medyczne u pacjentów długotrwale stosujących NLPZ, którzy są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań żołądkowo-jelitowych. NLPZ, hamując syntezę prostaglandyn, zmniejszają ochronną warstwę śluzu pokrywającego błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może prowadzić do uszkodzeń i owrzodzeń dwunastnicy.

Wskazania do profilaktyki owrzodzeń dwunastnicy obejmują pacjentów z grupy wysokiego ryzyka: osoby powyżej 65 roku życia, z wywiadem choroby wrzodowej, przyjmujące równocześnie glikokortykosteroidy lub leki przeciwzakrzepowe, pacjentów z chorobami współistniejącymi (np. niewydolność serca, wątroby, nerek) oraz osoby stosujące wysokie dawki NLPZ lub terapię skojarzoną kilkoma NLPZ.

W profilaktyce owrzodzenia dwunastnicy stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP). Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające omeprazol (Helicid, Losec, Omeprazol), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, IPP), esomeprazol (Nexium, Emanera), rabeprazol (Pariet) oraz lansoprazol (Lanzul). Alternatywnie można stosować antagonistów receptora H2 (ranitydyna – Ranigast, Zantac; famotydyna – Famotydyna).

Innym podejściem jest stosowanie NLPZ o mniejszym potencjale uszkadzania błony śluzowej, takich jak selektywne inhibitory COX-2 (celekoksyb – Celebrex, Aclexa; etorykoksyb – Arcoxia) lub łączenie klasycznych NLPZ z lekami osłonowymi (mizoprostol – Cytotec, Arthrotec – w połączeniu z diklofenakiem).

Największymi trudnościami w profilaktyce owrzodzeń dwunastnicy wywołanych przez NLPZ są: niska świadomość pacjentów o konieczności stosowania leków osłonowych, nieprzestrzeganie zaleceń (zwłaszcza przy długotrwałej terapii), interakcje między lekami (szczególnie u pacjentów z wielochorobowością), koszty długotrwałego stosowania IPP oraz potencjalne działania niepożądane długoterminowej terapii IPP (zwiększone ryzyko infekcji, zaburzenia wchłaniania witaminy B12, magnezu czy wapnia). Wyzwaniem pozostaje także zindywidualizowanie terapii, uwzględniające profil ryzyka konkretnego pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl