Interakcje leku
Apo-Atorva 10 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub stosowanie najniższych dawek z monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na lek, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania. Współstosowanie z fibratami (np. gemfibrozyl) i ezetymibem zwiększa ryzyko miopatii, mimo braku istotnego wpływu na stężenie leku.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna zawarta w leku Apo-Atorva podlega metabolizmowi głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz jest substratem dla wątrobowych nośników – polipeptydów transportujących aniony organiczne OATP1B1 i OATP1B3. Metabolity atorwastatyny są również substratami OATP1B1. Dodatkowo atorwastatyna jest substratem P-glikoproteiny (P-gp) i białka oporności raka piersi (BCRP), co może wpływać na jej wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy.1

Wpływ inhibitorów CYP3A4 na atorwastatynę

Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych, które są inhibitorami CYP3A4 lub transporterami białek, może prowadzić do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Ryzyko to może być dodatkowo podwyższone podczas jednoczesnego stosowania z innymi produktami leczniczymi mogącymi powodować miopatię, takimi jak pochodne kwasu fibrynowego oraz ezetymib.2

Silne inhibitory CYP3A4 mogą znacząco podwyższać stężenie atorwastatyny. W miarę możliwości należy unikać równoczesnego podawania silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak:

Jeżeli jednoczesne podawanie tych leków z atorwastatyną jest konieczne, należy rozważyć zastosowanie niższej dawki początkowej i maksymalnej atorwastatyny oraz prowadzić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.3

Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol) mogą również podwyższać stężenie atorwastatyny w osoczu. Zwiększone ryzyko miopatii zaobserwowano szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu erytromycyny i statyn. Amiodaron i werapamil, jako znane inhibitory CYP3A4, mogą również zwiększać ekspozycję na atorwastatynę. W takich przypadkach należy rozważyć stosowanie niższej maksymalnej dawki atorwastatyny i prowadzić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.4

Wpływ induktorów CYP3A4 na atorwastatynę

Jednoczesne stosowanie atorwastatyny i induktorów cytochromu P450 3A, takich jak efawirenz, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może prowadzić do zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu w różnym stopniu. Ze względu na podwójny mechanizm interakcji wykazywany przez ryfampicynę (indukcja CYP3A4 i hamowanie aktywności transportera OATP1B1 w hepatocytach), zaleca się jednoczesne podawanie atorwastatyny z ryfampicyną. Opóźnione podawanie atorwastatyny po przyjęciu ryfampicyny może prowadzić do istotnego zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu.5

Wpływ ryfampicyny na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest w pełni poznany. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania należy uważnie kontrolować skuteczność działania atorwastatyny u pacjenta.6

Wpływ inhibitorów transporterów na atorwastatynę

Inhibitory białek transportujących mogą znacząco zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na atorwastatynę. Cyklosporyna i letermowir są inhibitorami transporterów OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które uczestniczą w metabolizmie atorwastatyny, co prowadzi do zwiększonej ogólnoustrojowej ekspozycji na lek. Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na ekspozycję na atorwastatynę w hepatocytach nie jest dokładnie poznany. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania zaleca się zmniejszenie dawki atorwastatyny i odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.7

Interakcje z fibratami i ezetymibem

Stosowanie fibratów w monoterapii może być związane z wystąpieniem działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Ryzyko to może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania pochodnych kwasu fibrynowego (np. gemfibrozyl) i atorwastatyny. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania, należy stosować najniższe dawki atorwastatyny w celu osiągnięcia efektu terapeutycznego i dokładnie monitorować stan pacjenta.8

Stosowanie ezetymibu w monoterapii również wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony mięśni, włącznie z rabdomiolizą. To ryzyko może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i atorwastatyny. Pacjenci przyjmujący takie skojarzenie leków powinni być odpowiednio monitorowani.9

Interakcje z kwasem fusydowym

Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, może być istotnie zwiększone podczas jednoczesnego podawania ogólnoustrojowego kwasu fusydowego ze statynami, w tym atorwastatyną. Dokładny mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny, farmakokinetyczny lub mieszany) nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy, również śmiertelnych, u pacjentów leczonych takim skojarzeniem leków.

U pacjentów, u których podawanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo jest konieczne, leczenie atorwastatyną należy przerwać na cały czas trwania terapii kwasem fusydowym.10

Interakcje z kolchicyną

Mimo braku formalnych badań interakcji między atorwastatyną i kolchicyną, odnotowano przypadki miopatii podczas jednoczesnego stosowania tych leków. Z tego względu należy zachować szczególną ostrożność przy ich równoczesnym stosowaniu.11

Wpływ atorwastatyny na inne leki stosowane jednocześnie

Digoksyna: Podczas jednoczesnego podawania wielokrotnych dawek digoksyny i 10 mg atorwastatyny zaobserwowano niewielkie zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym. Pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być odpowiednio monitorowani.12

Doustne środki antykoncepcyjne: Jednoczesne podawanie atorwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych zwiększa stężenie noretysteronu i etynyloestradiolu w osoczu.13

Warfaryna i inne leki przeciwzakrzepowe: W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów przyjmujących długotrwałą terapię warfaryną, jednoczesne podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę powodowało niewielkie skrócenie czasu protrombinowego o około 1,7 sekund podczas pierwszych 4 dni terapii. Czas protrombinowy powracał do wartości wyjściowej w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny.14

Mimo że odnotowano tylko bardzo rzadkie przypadki klinicznie znaczących interakcji ze środkami przeciwzakrzepowymi, czas protrombinowy należy oznaczyć przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną u pacjentów stosujących kumarynę, a następnie odpowiednio często podczas początkowego okresu terapii. Po ustabilizowaniu się czasu protrombinowego można go kontrolować w standardowych odstępach czasowych zalecanych dla pacjentów przyjmujących kumarynę. W przypadku zmiany dawkowania atorwastatyny lub przerwania leczenia należy zastosować tę samą procedurę kontrolną. Warto podkreślić, że stosowanie atorwastatyny u pacjentów nieprzyjmujących środków przeciwzakrzepowych nie jest związane z występowaniem krwawień ani zmianą czasu protrombinowego.15

Interakcje leku Apo-Atorva z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie atorwastatyny może potencjalnie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby. Alkohol jest metabolizowany głównie w wątrobie, podobnie jak atorwastatyna. Ich jednoczesne stosowanie może wywierać dodatkowy efekt hepatotoksyczny i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.

Alkohol może również nasilać działania niepożądane atorwastatyny, w tym objawy ze strony układu mięśniowego. Pacjenci leczeni atorwastatyną powinni ograniczyć spożycie alkoholu lub całkowicie go unikać, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań, w szczególności hepatotoksyczności i miopatii.

W przypadku stosowania atorwastatyny i jednoczesnego spożywania alkoholu należy prowadzić ścisłe monitorowanie funkcji wątroby poprzez regularne badania enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT).

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych zostały przeprowadzone wyłącznie u pacjentów dorosłych. Zakres i charakter interakcji u dzieci nie jest dokładnie poznany. W przypadku stosowania atorwastatyny u populacji pediatrycznej należy uwzględnić wszystkie opisane powyżej interakcje występujące u dorosłych oraz przestrzegać zaleceń dotyczących monitorowania i dostosowywania dawki.16

Tabela interakcji atorwastatyny z innymi lekami

Jednocześnie podawany lek Rodzaj interakcji Wpływ na stężenie atorwastatyny Zalecenia kliniczne Poziom istotności interakcji
Silne inhibitory CYP3A4 (cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) Hamowanie metabolizmu atorwastatyny Znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny w osoczu Unikać jednoczesnego stosowania, jeśli możliwe. W przypadku konieczności stosować najniższą dawkę atorwastatyny i ściśle monitorować pacjenta Bardzo wysoki
Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) Hamowanie metabolizmu atorwastatyny Umiarkowane zwiększenie stężenia atorwastatyny w osoczu Rozważyć zmniejszenie maksymalnej dawki atorwastatyny i prowadzić odpowiednie monitorowanie kliniczne Wysoki
Fibraty (gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego) Zwiększone ryzyko miopatii Bez istotnego wpływu na stężenie, ale zwiększone ryzyko działań niepożądanych Stosować najniższe skuteczne dawki i monitorować pacjenta pod kątem objawów miopatii Wysoki
Ezetymib Zwiększone ryzyko miopatii Bez istotnego wpływu na stężenie, ale zwiększone ryzyko działań niepożądanych Odpowiednie monitorowanie kliniczne Średni
Kwas fusydowy (ogólnoustrojowo) Zwiększone ryzyko rabdomiolizy Potencjalnie zwiększenie stężenia atorwastatyny Przerwać terapię atorwastatyną na czas leczenia kwasem fusydowym Bardzo wysoki
Kolchicyna Zwiększone ryzyko miopatii Nie określono dokładnie Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Średni
Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) Indukcja metabolizmu atorwastatyny Zmniejszenie stężenia atorwastatyny w osoczu W przypadku ryfampicyny podawać jednocześnie z atorwastatyną. Monitorować skuteczność działania atorwastatyny Średni do wysokiego
Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) Hamowanie transporterów OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP Zwiększona ogólnoustrojowa ekspozycja na atorwastatynę Zmniejszenie dawki i właściwe monitorowanie kliniczne Wysoki
Digoksyna Atorwastatyna wpływa na farmakokinetykę digoksyny Niewielkie zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu Właściwe monitorowanie pacjentów przyjmujących digoksynę Niski
Doustne środki antykoncepcyjne Atorwastatyna wpływa na farmakokinetykę hormonów Zwiększenie stężenia noretysteronu i etynyloestradiolu w osoczu Rozważyć przy doborze doustnych środków antykoncepcyjnych Niski
Warfaryna i inne leki przeciwzakrzepowe Atorwastatyna może wpływać na działanie przeciwzakrzepowe Niewielkie skrócenie czasu protrombinowego na początku terapii Oznaczenie czasu protrombinowego przed i w trakcie leczenia początkowego Niski do średniego
Alkohol Addytywny efekt hepatotoksyczny Potencjalnie zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby i miopatii Ograniczyć lub unikać spożycia alkoholu, monitorować funkcje wątroby Średni
Kolestypol Zmniejszenie wchłaniania atorwastatyny Zmniejszenie stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu (stosunek 0,74) Skuteczność w obniżaniu lipidów może być zwiększona przy jednoczesnym stosowaniu Niski
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl