Działania niepożądane leku Ansifora

Lek Ansifora, zawierający sytagliptynę w dawkach 50 mg lub 100 mg w postaci tabletek powlekanych, wykazuje szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi lekarzy przepisujących ten produkt leczniczy. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W profilu bezpieczeństwa sytagliptyny odnotowano ciężkie działania niepożądane, wśród których szczególne znaczenie kliniczne mają zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym ryzykiem jest również hipoglikemia, występująca przede wszystkim podczas terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) oraz insuliną (częstość 9,6%).²

Charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane sytagliptyny występują z różną częstotliwością i dotyczą wielu układów i narządów. Stopień nasilenia i częstość ich występowania zostały szczegółowo sklasyfikowane w badaniach klinicznych jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz z częstością nieznaną (niemożliwą do określenia na podstawie dostępnych danych).³

Szczegółowa analiza działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas monoterapii sytagliptyną w kontrolowanych badaniach klinicznych z placebo oraz po wprowadzeniu leku do obrotu:⁴

Dodatkowe działania niepożądane

Oprócz wymienionych powyżej działań niepożądanych, odnotowano również inne efekty uboczne, które występowały z częstością co najmniej 5% u pacjentów leczonych sytagliptyną, niezależnie od bezpośredniego związku przyczynowego z lekiem. Należą do nich:⁵

• Zakażenia górnych dróg oddechowych – infekcje obejmujące obszar powyżej krtani i tchawicy
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła – stan zapalny błony śluzowej nosa i gardła

Zaobserwowano również działania niepożądane występujące częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną (z częstością o 0,5% większą niż w grupie kontrolnej, choć nie osiągającą poziomu 5%):⁶

• Zapalenia kości i stawów – stany zapalne dotyczące struktur kostno-stawowych
• Ból kończyn – dolegliwości bólowe w obrębie kończyn górnych lub dolnych

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Istotnym aspektem profilu bezpieczeństwa sytagliptyny jest zwiększona częstość występowania niektórych działań niepożądanych podczas stosowania w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w porównaniu z monoterapią. Obserwowano następujące zależności:⁷

• Hipoglikemia – występuje bardzo często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą
• Grypa – często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)
• Nudności i wymioty – często przy stosowaniu z metforminą
• Wzdęcia – często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem
• Zaparcia – często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą
• Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą
• Senność i biegunka – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą
• Suchość w jamie ustnej – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

W populacji pediatrycznej z cukrzycą typu 2 w wieku 10-17 lat, profil działań niepożądanych sytagliptyny jest porównywalny do profilu obserwowanego u osób dorosłych, co potwierdzają wyniki badań klinicznych.⁸

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe sytagliptyny zostało ocenione w badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), w którym uczestniczyło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg/dobę (lub 50 mg/dobę przy eGFR ≥30 i <50 mL/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.⁹

Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była porównywalna z grupą placebo, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego.¹⁰

Hipoglikemia w badaniu TECOS

W badaniu TECOS zaobserwowano następujące częstości występowania ciężkiej hipoglikemii:¹¹

• U pacjentów stosujących wyjściowo insulinę i/lub sulfonylomocznik:
  • Grupa leczona sytagliptyną: 2,7%
  • Grupa placebo: 2,5%
• U pacjentów niestosujących wyjściowo insuliny i/lub sulfonylomocznika:
  • Grupa leczona sytagliptyną: 1,0%
  • Grupa placebo: 0,7%

Zapalenie trzustki w badaniu TECOS

Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wyniosła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną oraz 0,2% w grupie placebo, co wskazuje na nieznacznie podwyższone ryzyko tego powikłania.¹²

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: +48 22 49-21-309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹³ Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁴