Właściwości farmakodynamiczne
Amlodipine Medreg 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Amlodipine Medreg

Amlodypina należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym (kod ATC: C08CA01). Jest to substancja o potwierdzonej skuteczności w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca, co zostało udokumentowane w licznych badaniach klinicznych.¹

Mechanizm działania

Amlodypina jest antagonistą napływu jonów wapnia należącym do grupy dihydropirydyny. Działa jako powolny inhibitor kanału wapniowego (antagonista jonów wapniowych), hamując przezbłonowy napływ jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych.²

Obniżenie ciśnienia tętniczego przez amlodypinę wynika z bezpośredniego działania rozkurczowego na mięśnie gładkie naczyń. W przypadku dławicy piersiowej amlodypina zmniejsza niedotlenienie mięśnia sercowego poprzez dwa mechanizmy:³

• Rozszerzenie tętniczek przedwłosowatych, co zmniejsza opór obwodowy (obciążenie następcze), który musi pokonać serce. Ponieważ częstość skurczów serca pozostaje niezmieniona, takie odciążenie serca powoduje zmniejszenie zużycia energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowania na tlen.⁴
• Rozszerzenie dużych tętnic i tętniczek wieńcowych zarówno w obszarach niezmienionych, jak i zmienionych wskutek niedokrwienia, co zwiększa zaopatrzenie w tlen u pacjentów ze skurczem tętnic wieńcowych (dławica Prinzmetala).⁵

Efekty kliniczne w nadciśnieniu tętniczym

Podawanie amlodypiny pacjentom z nadciśnieniem tętniczym raz na dobę zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej, utrzymujące się przez 24 godziny. Ze względu na powolny początek działania, po podaniu amlodypiny nie obserwuje się gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego.⁶

Efekty kliniczne w dławicy piersiowej

U pacjentów z dławicą piersiową pojedyncza dawka dobowa amlodypiny wydłuża całkowity czas wysiłku, czas do wystąpienia objawów dławicowych oraz czas do obniżenia odcinka ST o 1 mm. Ponadto zmniejsza częstość występowania napadów dławicowych i zużycie triazotanu glicerolu.⁷

Bezpieczeństwo metaboliczne

Istotną zaletą amlodypiny jest brak niekorzystnego wpływu na parametry metaboliczne. Lek nie powoduje niekorzystnych działań metabolicznych ani nie zmienia profilu lipidowego osocza. Jest odpowiedni do stosowania u pacjentów ze współistniejącymi schorzeniami, takimi jak astma oskrzelowa, cukrzyca i dna moczanowa.⁸

Kluczowe badania kliniczne

Badanie CAMELOT – skuteczność u pacjentów z chorobą wieńcową

Skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym u pacjentów z chorobą wieńcową oceniano w wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu CAMELOT (Comparison of Amlodipine vs Enalapril to Limit Occurrences of Thrombosis). Badanie prowadzono metodą podwójnie ślepej próby, z kontrolą placebo, z udziałem 1997 pacjentów obserwowanych przez 2 lata.⁹

Uczestnicy badania otrzymywali:

• amlodypinę w dawce 5-10 mg (663 pacjentów)
• enalapryl w dawce 10-20 mg (673 pacjentów)
• placebo (655 pacjentów)

Wszyscy pacjenci otrzymywali również standardowe leczenie obejmujące statyny, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne i kwas acetylosalicylowy.¹⁰

Wyniki badania CAMELOT wskazują, że stosowanie amlodypiny w porównaniu z placebo było związane z istotnym zmniejszeniem częstości hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej i rzadszym wykonywaniem zabiegów rewaskularyzacji u pacjentów z chorobą wieńcową.¹¹

Badania u pacjentów z niewydolnością serca

Badania hemodynamiczne oraz próby wysiłkowe przeprowadzone u pacjentów z niewydolnością serca klasy II-IV według klasyfikacji NYHA wykazały, że amlodypina nie prowadzi do pogorszenia stanu klinicznego, ocenianego na podstawie:¹²

• zdolności do wykonywania wysiłku fizycznego
• wielkości frakcji wyrzutowej lewej komory
• objawów klinicznych

W badaniu kontrolowanym placebo (PRAISE) oceniano pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV wg NYHA leczonych digoksyną, lekami moczopędnymi i inhibitorami konwertazy angiotensyny. Badanie wykazało, że zastosowanie amlodypiny nie zwiększa śmiertelności ani łącznie chorobowości i śmiertelności u pacjentów z niewydolnością serca.¹³

W długoterminowym badaniu kontrolowanym placebo (PRAISE-2) oceniano stosowanie amlodypiny u pacjentów z niewydolnością serca stopnia III i IV wg NYHA, bez objawów klinicznych lub wyników badań wskazujących na podłoże niedokrwienne choroby. Pacjenci byli leczeni ustalonymi dawkami inhibitorów konwertazy angiotensyny, glikozydów naparstnicy i leków moczopędnych. Badanie wykazało, że amlodypina nie miała wpływu na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, jednak wiązała się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia obrzęku płuc.¹⁴

Badanie ALLHAT – zapobieganie zawałom mięśnia sercowego

Badanie ALLHAT (Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack) było randomizowanym, kontrolowanym metodą podwójnie ślepej próby badaniem dotyczącym zachorowalności i śmiertelności. Celem badania było porównanie nowych metod leczenia: amlodypiną (2,5-10 mg na dobę) lub lizynoprylem (10-40 mg na dobę) jako leczenia pierwszego rzutu, z leczeniem tiazydowym lekiem moczopędnym – chlorotalidonem (12,5-25 mg na dobę) u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym.¹⁵

Do badania włączono 33 357 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wieku co najmniej 55 lat, obserwowanych średnio przez 4,9 roku. U pacjentów występował co najmniej jeden dodatkowy czynnik ryzyka choroby wieńcowej:¹⁶

• przebyty zawał mięśnia sercowego lub udar (ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania) albo inna choroba sercowo-naczyniowa o podłożu miażdżycowym (51,5%)
• cukrzyca typu 2 (36,1%)
• stężenie cholesterolu HDL < 35 mg/dl (11,6%)
• przerost lewej komory stwierdzony elektro- lub echokardiograficznie (20,9%)
• palenie papierosów (21,9%)

Pierwszorzędowy punkt końcowy był złożony i obejmował zgony z powodu choroby wieńcowej oraz zawały mięśnia sercowego niezakończone zgonem. Nie zaobserwowano istotnej różnicy w częstości wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego pomiędzy leczeniem amlodypiną i chlorotalidonem (RR 0,98, 95% CI 0,90-1,07, p=0,65).¹⁷

W odniesieniu do drugorzędowego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (składowa złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie większa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlorotalidonu (10,2% wobec 7,7%, RR 1,38, 95% CI 1,25-1,52, p<0,001). Jednak nie stwierdzono istotnej różnicy w śmiertelności ze wszystkich przyczyn pomiędzy grupami otrzymującymi amlodypinę i chlorotalidon (RR 0,96, 95% CI 0,89-1,02, p=0,20).<sup data-drug="Amlodipine Medreg" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W odniesieniu do drugorzędowego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (składowa złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie większa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlorotalidonu (10,2% wobec 7,7%, RR 1,38, 95% CI [1,25-1,52], p 18

Stosowanie u dzieci (w wieku 6 lat i starszych)

W badaniu z udziałem 268 dzieci w wieku 6-17 lat z przeważającym wtórnym nadciśnieniem tętniczym porównano amlodypinę w dawkach 2,5 mg i 5,0 mg z placebo. Wyniki wykazały, że obie dawki amlodypiny skutecznie obniżały ciśnienie skurczowe w stopniu istotnie większym niż placebo. Nie stwierdzono statystycznie istotnej różnicy między badanymi dawkami amlodypiny.¹⁹

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań oceniających długoterminowy wpływ amlodypiny na wzrost, dojrzewanie i rozwój ogólny dzieci. Nie określono również długoterminowego wpływu amlodypiny podawanej w dzieciństwie na zmniejszenie chorobowości i śmiertelności po osiągnięciu dorosłości.²⁰