Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Allupol

Stosowanie allopurynolu (Allupol) wiąże się z koniecznością zachowania szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności podczas terapii tym produktem leczniczym.¹

Ciężkie reakcje nadwrażliwości – zespoły SJS/TEN i DRESS

Reakcje nadwrażliwości po zastosowaniu allopurynolu mogą przejawiać się w różnorodny sposób, w tym jako: wysypka grudkowo-plamista, zespół nadwrażliwości (znany również jako DRESS – reakcje z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi) oraz ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Diagnoza tych reakcji opiera się na obrazie klinicznym, który stanowi podstawę decyzji terapeutycznych.²

W przypadku pojawienia się którejkolwiek z powyższych reakcji, w dowolnym momencie terapii, należy natychmiast przerwać podawanie allopurynolu. Szczególnie istotne jest, aby nie wznawiać leczenia u pacjentów, u których wystąpił zespół nadwrażliwości lub SJS/TEN. W przypadku reakcji nadwrażliwości można rozważyć zastosowanie kortykosteroidów.³

Genetyczne czynniki ryzyka – allel HLA-B*5801

Badania naukowe wykazały związek między obecnością allelu HLA-B*5801 a zwiększonym ryzykiem wystąpienia zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN w wyniku przyjmowania allopurynolu. Częstość występowania tego allelu różni się znacząco w zależności od grupy etnicznej:⁴

• Do 20% w populacji chińskiej (Han)
• 8-15% w populacji tajskiej
• Około 12% w populacji koreańskiej
• 1-2% u osób pochodzenia japońskiego lub europejskiego

Zaleca się rozważenie przeprowadzenia badania przesiewowego w kierunku HLA-B*5801 przed rozpoczęciem terapii allopurynolem u pacjentów należących do grup etnicznych o znanej wysokiej częstości występowania tego allelu. Przewlekła choroba nerek może dodatkowo zwiększać ryzyko u tych pacjentów.⁵

Jeśli przeprowadzenie genotypowania HLA-B*5801 nie jest możliwe u pacjentów pochodzenia chińskiego (Han), tajskiego lub koreańskiego, rozpoczęcie leczenia musi poprzedzać dokładna analiza stosunku korzyści do ryzyka. Zastosowanie genotypowania w innych populacjach pacjentów nie zostało jednoznacznie określone.⁶

U pacjentów będących nosicielami allelu HLA-B*5801 (szczególnie pochodzenia chińskiego, tajskiego lub koreańskiego) nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem, chyba że nie są dostępne inne opcje terapeutyczne, a potencjalne korzyści przewyższają zagrożenia. W takiej sytuacji wymagany jest wzmożony nadzór nad objawami zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN, a pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia po wystąpieniu pierwszych objawów.⁷

Należy pamiętać, że objawy SJS lub TEN mogą wystąpić również u pacjentów z negatywnym wynikiem badania w kierunku HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.⁸

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek konieczne jest stosowanie zmniejszonych dawek allopurynolu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego lub niewydolności serca, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oraz inhibitorów ACE, gdyż u tych pacjentów często współistnieją zaburzenia czynności nerek.⁹

Pacjenci z przewlekłymi zaburzeniami czynności nerek, otrzymujący jednocześnie leki moczopędne (szczególnie diuretyki pętlowe), mogą być narażeni na zwiększone ryzyko rozwoju ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym SJS/TEN związanych ze stosowaniem allopurynolu.¹⁰

Bezobjawowa hiperurykemia

Bezobjawowa hiperurykemia nie jest standardowym wskazaniem do stosowania produktu leczniczego Allupol. Stan ten można zwykle wyrównać poprzez:¹¹

• Odpowiednie nawodnienie
• Zastosowanie właściwej diety
• Leczenie przyczyny hiperurykemii

Stosowanie w kontekście dny moczanowej

Nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem w trakcie ostrego napadu dny, ponieważ może to sprowokować kolejne napady. Terapię należy rozpocząć dopiero po całkowitym ustąpieniu ostrego epizodu.¹²

W początkowym okresie stosowania Allupolu, podobnie jak w przypadku leków urykozurycznych, może wystąpić ostre dnawe zapalenie stawów. Z tego powodu zaleca się profilaktyczne podawanie odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez co najmniej jeden miesiąc. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania oraz środków ostrożności można znaleźć w odpowiedniej literaturze fachowej.¹³

W przypadku wystąpienia ostrego napadu dny u pacjenta już przyjmującego allopurynol, nie należy przerywać terapii allopurynolem ani zmieniać jego dawki, lecz równocześnie zastosować odpowiedni lek przeciwzapalny.¹⁴

Odkładanie się złogów ksantynowych

W stanach charakteryzujących się znacznym zwiększeniem wytwarzania moczanów (np. w chorobach nowotworowych i podczas ich leczenia, w zespole Lesch-Nyhana), całkowite stężenie ksantyny w moczu może w rzadkich przypadkach wzrosnąć na tyle, aby spowodować odkładanie się złogów ksantynowych w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez zapewnienie właściwego nawodnienia pacjenta, co prowadzi do odpowiedniego rozcieńczenia moczu.¹⁵

Zaklinowanie moczanowych kamieni nerkowych

Prawidłowe leczenie produktem Allupol prowadzi do rozpuszczania dużych kamieni moczanowych znajdujących się w miedniczkach nerkowych, co stwarza niewielkie ryzyko ich zaklinowania się w moczowodzie. Należy monitorować drożność dróg moczowych u pacjentów z dużymi złogami moczanowymi.¹⁶

Zaburzenia tarczycy

W długoterminowym otwartym badaniu kontynuacyjnym zaobserwowano zwiększone wartości TSH (>5,5 µIU/ml) u pacjentów poddanych długotrwałemu leczeniu allopurynolem. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania allopurynolu u pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy, a w razie potrzeby monitorować parametry funkcji tego narządu.¹⁷

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Allupol zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:¹⁸

Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁹