Specjalne ostrzeżenia
Alka-Seltzer

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Alka-Seltzer

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej zawartej w leku Alka-Seltzer, wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych przypadkach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące sytuacji wymagających wzmożonej uwagi przy ordynowaniu tego preparatu pacjentom.¹

Grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Kwas acetylosalicylowy należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi stanami:²

• Nadwrażliwość na NLPZ – pacjenci z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne lub inne substancje alergizujące
• Terapia antykoagulantami – pacjenci jednocześnie stosujący leki przeciwzakrzepowe z uwagi na możliwe interakcje
• Zaburzenia czynności wątroby – pacjenci z upośledzoną funkcją hepatocytów
• Dysfunkcja nerek – pacjenci z zaburzoną czynnością nerek, ponieważ kwas acetylosalicylowy może dodatkowo zwiększyć ryzyko wystąpienia zaburzeń czynności nerek i ciężkiej niewydolności nerkowej
• Zaburzenia krążenia – choroba naczyń nerkowych, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie objętości krwi krążącej, rozległa operacja, posocznica, ciężkie krwawienia
• Wcześniejsze choroby wrzodowe – pacjenci z przebytą (przewlekłą lub nawracającą) chorobą wrzodową lub krwawieniami z przewodu pokarmowego w wywiadzie
• Niedobór G6PD – pacjenci z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, gdyż kwas acetylosalicylowy może wywołać hemolizę lub niedokrwistość hemolityczną
• Karmienie piersią – kobiety w okresie laktacji

Należy zwrócić szczególną uwagę, że czynniki takie jak wysokie dawki kwasu acetylosalicylowego, gorączka i ciężkie infekcje mogą zwiększać ryzyko wystąpienia hemolizy u pacjentów z niedoborem G6PD.³

Stosowanie w okresie ciąży

Produkty zawierające kwas acetylosalicylowy nie powinny być stosowane u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.⁴

Pacjenci z chorobami układu oddechowego

Kwas acetylosalicylowy może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy lub inne reakcje nadwrażliwości. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia takich reakcji obejmują:⁵

• Astmę oskrzelową
• Przewlekłe choroby układu oddechowego
• Katar sienny
• Polipy błony śluzowej nosa

Ostrzeżenie to dotyczy również pacjentów, u których występują reakcje alergiczne (np. odczyny skórne, świąd, pokrzywka) na inne substancje.⁶

Wpływ na krzepnięcie krwi

Ze względu na działanie antyagregacyjne utrzymujące się przez kilka dni po zastosowaniu, kwas acetylosalicylowy może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia w czasie lub po zabiegach chirurgicznych (włącznie z niewielkimi zabiegami, takimi jak ekstrakcja zęba).⁷

Wpływ na metabolizm kwasu moczowego

Nawet w małych dawkach, kwas acetylosalicylowy zmniejsza wydalanie kwasu moczowego, co u predysponowanych pacjentów może wywołać napad dny moczanowej.⁸

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Produktów zawierających kwas acetylosalicylowy nie należy podawać dzieciom i młodzieży w przebiegu infekcji wirusowych (z gorączką lub bez gorączki) bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. W przebiegu niektórych chorób wirusowych, szczególnie w przypadku zakażenia wirusem grypy typu A, wirusem grypy typu B oraz ospy wietrznej istnieje ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a – rzadkiej, ale zagrażającej życiu choroby, która wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.⁹

Chociaż związek przyczynowy nie został jednoznacznie udowodniony, ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a w przebiegu infekcji wirusowych może wzrosnąć, jeśli jednocześnie podaje się kwas acetylosalicylowy. Występowanie uporczywych wymiotów w przebiegu infekcji może wskazywać na wystąpienie zespołu Reye’a.¹⁰

Przewlekłe stosowanie leku

Długotrwałe przyjmowanie produktów zawierających kwas acetylosalicylowy może powodować następujące konsekwencje:¹¹

• Ból głowy polekowy – długotrwałe przyjmowanie produktów zawierających kwas acetylosalicylowy może być przyczyną bólu głowy, który nasila się podczas przyjmowania kolejnych dawek
• Uszkodzenie nerek – długotrwałe przyjmowanie leków przeciwbólowych, szczególnie zawierających kilka substancji czynnych, może prowadzić do ciężkiego zaburzenia czynności nerek i niewydolności nerek

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę (syntezę prostaglandyn), do których należy kwas acetylosalicylowy, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji. Działanie to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu terapii.¹²

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt Alka-Seltzer zawiera następujące substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie kliniczne:¹³

• Sód – jedna tabletka zawiera 477 mg sodu, co stanowi 24% maksymalnej dobowej dawki spożycia sodu zalecanej przez WHO (2 g) dla osób dorosłych. Maksymalna dawka dobowa tego produktu jest równoważna 288% zalecanej przez WHO maksymalnej dawki dobowej spożycia sodu, co należy uwzględnić u pacjentów ze schorzeniami wymagającymi kontroli podaży sodu
• Alkohol benzylowy – może powodować reakcje alergiczne
• Glukoza (składnik maltodekstryny) – pacjenci z zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego

Należy podkreślić, że maksymalna dawka dobowa leku Alka-Seltzer może dostarczyć aż 288% zalecanej przez WHO maksymalnej dawki dobowej spożycia sodu, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego i nerek.¹⁴