Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Afloderm (0,5 mg/g, maść)

Stosowanie maści Afloderm zawierającej alklometazonu dipropionian wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności przez personel medyczny przepisujący ten preparat. Poniżej przedstawiono najważniejsze zalecenia i ograniczenia w stosowaniu leku.¹

Reakcje niepożądane skórne

W przypadku wystąpienia skórnej reakcji alergicznej (objawiającej się świądem, pieczeniem lub zaczerwienieniem skóry) po aplikacji maści Afloderm, należy niezwłocznie przerwać stosowanie preparatu.² Skórne reakcje alergiczne mogą świadczyć o nadwrażliwości na składniki preparatu i ich ignorowanie może prowadzić do nasilenia objawów.

Ograniczenia w sposobie stosowania

Opatrunki okluzyjne są przeciwwskazane podczas terapii maścią Afloderm. Stosowanie okładów zamkniętych może istotnie zwiększać przenikanie kortykosteroidu przez skórę, prowadząc do nasilenia wchłaniania substancji czynnej i zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.³

Należy unikać stosowania maści Afloderm na skórę twarzy ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia:

• zapalenia skóry (o charakterze zmian trądzikopodobnych) – manifestującego się wykwitami grudkowymi i krostkowymi
• zapalenia skóry wokół ust – z charakterystycznym rumieniem i łuszczeniem
• zaniku skóry – prowadzącego do ścieńczenia naskórka i skóry właściwej
• trądziku posteroidowego – pojawiającego się jako skutek długotrwałej aplikacji

⁴

Podczas terapii należy bezwzględnie unikać kontaktu maści z oczami i błonami śluzowymi. Produkt nie powinien być aplikowany do oczu ani w ich bezpośrednim sąsiedztwie, ponieważ może to prowadzić do rozwoju jaskry oraz zaćmy.⁵

Zaburzenia widzenia

U pacjentów leczonych kortykosteroidami, zarówno podawanymi ogólnoustrojowo jak i miejscowo, mogą wystąpić zaburzenia widzenia. Jeżeli pacjent zgłasza objawy takie jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia wzroku, konieczne jest rozważenie skierowania go na konsultację okulistyczną. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać potencjalne przyczyny, takie jak:

• zaćma – zmętnienie soczewki oka
• jaskra – wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego
• centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR) – rzadka choroba siatkówki zgłaszana po stosowaniu kortykosteroidów

⁶

Zakażenia skóry

W przypadku współistniejącego zakażenia bakteryjnego lub grzybiczego skóry w miejscu stosowania maści Afloderm, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwbakteryjnego lub przeciwgrzybiczego.⁷ Nieleczone zakażenia mogą nasilać się pod wpływem działania kortykosteroidu.

Ryzyko działania ogólnoustrojowego

Alklometazonu dipropionian zawarty w maści Afloderm może wchłaniać się przez skórę, co stwarza ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy.⁸

W celu zminimalizowania ryzyka ogólnoustrojowego działania leku należy unikać:

• aplikacji na dużą powierzchnię ciała – co zwiększa całkowitą wchłoniętą dawkę
• stosowania na uszkodzoną skórę – gdzie bariera naskórkowa jest naruszona
• stosowania w dużych dawkach – przekraczających zalecane przez producenta
• długotrwałego leczenia – dane o bezpieczeństwie obejmują okres do 3 tygodni
• stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby – u których metabolizm leku może być upośledzony
• stosowania u dzieci – ze względu na zwiększone ryzyko działań ogólnoustrojowych

⁹

Szczególną ostrożność należy zachować podczas aplikacji maści Afloderm na skórę pach i pachwin, które stosuje się wyłącznie w przypadkach bezwzględnie koniecznych. Obszary te charakteryzują się zwiększonym wchłanianiem kortykosteroidów, co może nasilać ryzyko działań niepożądanych.¹⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Stosowanie maści Afloderm u dzieci wymaga zachowania szczególnej ostrożności.¹¹ Ze względu na większy niż u dorosłych stosunek powierzchni ciała do masy ciała, dzieci są bardziej narażone na ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów po aplikacji miejscowej. Ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych jest znacząco większe i może obejmować:

• zaburzenia czynności osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej – prowadzące do dysfunkcji endokrynologicznej
• zespół Cushinga – z charakterystycznymi objawami takimi jak twarz księżycowata, bawoli kark, otyłość centralna
• zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego – mogące powodować objawy neurologiczne

¹²

Długotrwałe leczenie kortykosteroidami może również prowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju u dzieci.¹³ Dlatego terapia powinna być ograniczona do najkrótszego możliwego czasu i najmniejszej skutecznej dawki.

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Maść Afloderm zawiera glikolu propylenowego monopalmitynostearynian w ilości 20 mg w każdym gramie produktu.¹⁴ Ta substancja pomocnicza może wywoływać podrażnienie skóry u pacjentów predysponowanych.¹⁵ W przypadku pojawienia się objawów podrażnienia związanych z tą substancją należy rozważyć zmianę leczenia.