Działania niepożądane
Aclexa 100 mg

Działania niepożądane leku Aclexa (celekoksyb)

W poniższym artykule przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku Aclexa (celekoksyb) na podstawie danych klinicznych oraz monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii. Dane dotyczą zarówno krótkoterminowego, jak i długoterminowego stosowania leku w różnych dawkach, ze szczególnym uwzględnieniem działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów oraz reumatoidalnym zapaleniem stawów.¹

Źródła danych o działaniach niepożądanych

Informacje o działaniach niepożądanych celekoksybu pochodzą z kilku kluczowych źródeł:²

• Krótkoterminowe badania kliniczne (do 12 tygodni) kontrolowane placebo i/lub substancją czynną, obejmujące pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów lub reumatoidalnym zapaleniem stawów, otrzymujących dawki dobowe od 100 mg do 800 mg
• Badania kliniczne z wykorzystaniem innych nieselektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), w których około 7400 pacjentów z zapaleniem stawów otrzymywało celekoksyb w dawkach dobowych do 800 mg, w tym 2300 pacjentów przyjmujących lek przez rok lub dłużej
• Długoterminowe badania nad zapobieganiem polipom gruczolakowatym, trwające do 3 lat, w których stosowano celekoksyb w dawce 400 mg na dobę (badania APC i PreSAP)
• Spontaniczne zgłoszenia po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, obejmujące szacunkowo ponad 70 milionów pacjentów stosujących celekoksyb w różnych dawkach, przez różny czas i w różnych wskazaniach

Do określenia częstości występowania działań niepożądanych wykorzystano dane z metaanalizy badań klinicznych obejmujących łącznie 38 102 pacjentów. ^{70 milionów pacjentów otrzymywało celekoksyb (w różnych dawkach, różnym czasie trwania leczenia oraz różnych wskazaniach).”>3}

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane celekoksybu zostały sklasyfikowane według następujących kategorii częstości:⁴

• Bardzo często: występujące u ≥1/10 pacjentów (co najmniej 1 na 10 pacjentów)
• Często: występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów (co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: występujące u ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów (co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: występujące u ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów (co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: występujące u <1/10 000 pacjentów (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: działania niepożądane, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów i reumatoidalnym zapaleniem stawów odnotowano szereg działań niepożądanych celekoksybu. Oprócz tego, w długoterminowych badaniach nad zapobieganiem polipom gruczolakowatym (badania APC i PreSAP), w których podawano celekoksyb w dawce 400 mg na dobę przez okres do 3 lat, zaobserwowano działania niepożądane o częstości występowania większej niż w przypadku placebo.⁵

Szczegółowy profil działań niepożądanych leku Aclexa

Działania niepożądane zostały uporządkowane według klasyfikacji układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania. Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane celekoksybu zaobserwowane w badaniach klinicznych oraz zgłaszane w ramach monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii po wprowadzeniu leku do obrotu.⁶

Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego

Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego, które mogą występować podczas stosowania celekoksybu. Do najważniejszych z nich należą:⁷

• Zawał mięśnia sercowego – występujący niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Nadciśnienie tętnicze – występujące często (≥1/100 do <1/10)
• Niewydolność serca – występująca rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Zaburzenia rytmu serca – występujące bardzo rzadko (<1/10 000)
• Zatorowość płucna – występująca rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)

Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego

Celekoksyb, podobnie jak inne NLPZ, może powodować działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, choć ze względu na selektywne hamowanie COX-2, ryzyko to może być mniejsze w porównaniu z nieselektywnymi NLPZ. Do najważniejszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą:⁸

• Ból brzucha, biegunka, dyspepsja, wzdęcia, nudności – występujące często (≥1/100 do <1/10)
• Zaparcia, zapalenie żołądka, zapalenie śluzówki jamy ustnej, wymioty – występujące niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Owrzodzenie dwunastnicy i żołądka, perforacja jelita, zapalenie trzustki – występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Krwotok z przewodu pokarmowego – występujący bardzo rzadko (<1/10 000)

Działania niepożądane dotyczące wątroby

Podczas stosowania celekoksybu mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby, w tym:⁹

• Nieprawidłowa czynność wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych – występujące niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Zwiększone stężenie aminotransferazy asparaginianowej i (lub) alaninowej – występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Uszkodzenie wątroby (w tym zapalenie wątroby, czasem śmiertelne), niewydolność wątroby (czasem śmiertelna lub wymagająca przeszczepu), zapalenie wątroby piorunujące (czasem śmiertelne), martwica wątroby, żółtaczka – występujące bardzo rzadko (<1/10 000)

Działania niepożądane dotyczące skóry

Celekoksyb może wywoływać różne reakcje skórne, w tym:¹⁰

• Wysypka, świąd – występujące często (≥1/100 do <1/10)
• Pokrzywka – występująca niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Obrzęk naczynioruchowy, łysienie, rumień wielopostaciowy – występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, rumień trwały, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa – występujące bardzo rzadko (<1/10 000)

Działania niepożądane dotyczące nerek

Celekoksyb może wpływać na czynność nerek i powodować:¹¹

• Zwiększone stężenie kreatyniny, zwiększone stężenie mocznika – występujące niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Ostra niewydolność nerek – występująca rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, minimalne zmiany w obrębie kłębuszków nerkowych – występujące bardzo rzadko (<1/10 000)

Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Stosowanie celekoksybu wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z:¹²

• Chorobami układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca)
• Schorzeniami przewodu pokarmowego w wywiadzie (owrzodzenia, krwawienia)
• Zaburzeniami czynności wątroby
• Zaburzeniami czynności nerek
• Reakcjami alergicznymi na sulfonamidy lub inne leki w wywiadzie
• Stosujących jednocześnie inne leki wpływające na układ krzepnięcia

Należy pamiętać, że lek Aclexa zawiera laktozę (24 mg w kapsułce 100 mg i 47 mg w kapsułce 200 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.¹³