Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Abirateron Aristo

Stosowanie abirateronu wymaga ścisłego przestrzegania specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń związanych z mechanizmem działania leku oraz jego profilem bezpieczeństwa. Szczegółowa znajomość tych zagrożeń jest niezbędna dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii.¹

Nadciśnienie, hipokaliemia, zastój płynów i niewydolność serca

Abirateron może powodować nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię i zastój płynów jako konsekwencję zwiększenia stężeń mineralokortykosteroidów wynikającego z hamowania enzymu CYP17. Mechanizm ten stanowi podstawę do szczególnej ostrożności podczas leczenia określonych grup pacjentów.²

Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów hamuje wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), co zmniejsza częstość i nasilenie wymienionych działań niepożądanych. Niemniej jednak, należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia następujących grup pacjentów:³

• Pacjenci, u których stan schorzeń współistniejących może ulec pogorszeniu w wyniku zwiększenia ciśnienia tętniczego
• Pacjenci z hipokaliemią, szczególnie stosujący glikozydy nasercowe
• Pacjenci z zastojami płynów, zwłaszcza cierpiący na niewydolność serca, ciężką lub niestabilną dławicę piersiową
• Pacjenci po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego
• Pacjenci z arytmią komorową
• Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek

Abirateron należy stosować z wyjątkową ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Warto podkreślić, że badania kliniczne fazy 3 wykluczały pacjentów z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem tętniczym, istotną klinicznie chorobą serca, zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy, ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną lub niewydolnością serca klasy III lub IV według NYHA (badanie 301) lub niewydolnością serca klasy II do IV (badania 3011 i 302).⁴

Z badań klinicznych 3011 i 302 wykluczono pacjentów z migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi wymagającymi leczenia. Bezpieczeństwo stosowania leku u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) poniżej 50% lub niewydolnością serca klasy III lub IV według NYHA (w badaniu 301) lub klasy II do IV (w badaniach 3011 i 302) nie zostało określone.⁵

Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania w przypadku ryzyka kardiologicznego

Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca (np. z niewydolnością serca w wywiadzie, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym lub zdarzeniami sercowymi jak choroba niedokrwienna serca) należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca, takich jak echokardiografia.⁶

Przed rozpoczęciem terapii abirateronem należy:⁷

• Skutecznie leczyć niewydolność serca i zoptymalizować czynność serca
• Wyrównać i kontrolować nadciśnienie tętnicze
• Wyrównać hipokaliemię
• Kontrolować zastój płynów

W trakcie leczenia wymagane jest regularne monitorowanie następujących parametrów:⁸

• Ciśnienie tętnicze krwi – co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co miesiąc
• Stężenie potasu w osoczu – co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co miesiąc
• Zastój płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe) – co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co miesiąc
• Inne objawy przedmiotowe i podmiotowe zastoinowej niewydolności serca – regularnie

Wszelkie wykryte nieprawidłowości należy niezwłocznie korygować. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z hipokaliemią podczas leczenia abirateronem, u których stwierdzano wydłużenie odstępu QT. Funkcję serca należy oceniać zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. W przypadku znacznego pogorszenia czynności serca należy rozważyć odstawienie leczenia abirateronem.⁹

Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby

W kontrolowanych badaniach klinicznych obserwowano znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, co w niektórych przypadkach prowadziło do przerwania leczenia lub modyfikacji dawkowania.¹⁰

Schemat monitorowania funkcji wątroby obejmuje:¹¹

• Ocenę aktywności aminotransferaz w surowicy przed rozpoczęciem leczenia
• Kontrolę co dwa tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia
• Następnie kontrolę co miesiąc

Jeśli objawy kliniczne wskazują na hepatotoksyczność, należy natychmiast dokonać pomiaru aktywności aminotransferaz w surowicy.¹²

Postępowanie w przypadku zwiększonej aktywności enzymów wątrobowych:¹³

• Jeśli aktywność AlAT lub AspAT zwiększy się ponad 5-krotnie powyżej górnej granicy normy (GGN), należy natychmiast przerwać leczenie
• Konieczne jest szczegółowe monitorowanie czynności wątroby
• Leczenie można wznowić w zmniejszonej dawce dopiero po powrocie testów czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych

W przypadku ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona ponad 20-krotnie powyżej GGN) należy definitywnie przerwać leczenie abirateronem i nie podejmować go ponownie.¹⁴

Istotne ograniczenia dotyczące stosowania leku u pacjentów z zaburzeniami wątroby:¹⁵

• Pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby byli wykluczeni z badań klinicznych
• Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania abirateronu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B lub C wg Child-Pugh)
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka
• Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby

W raportach po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby i nadostrego zapalenia wątroby, z których niektóre zakończyły się zgonem.¹⁶

Odstawianie kortykosteroidów i sytuacje stresogenne

Podczas odstawiania prednizonu lub prednizolonu zaleca się szczególną ostrożność i obserwację pacjenta pod kątem występowania objawów niewydolności nadnerczy. Jeśli terapia abirateronem jest kontynuowana po odstawieniu kortykosteroidów, pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów.¹⁷

U pacjentów stosujących prednizon lub prednizolon, którzy są narażeni na wyjątkowy stres (sytuacje stresogenne), może być konieczne zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po zaistnieniu sytuacji stresogennej.¹⁸

Gęstość kości

U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może wystąpić zmniejszenie gęstości kości. Terapia abirateronem w skojarzeniu z glikokortykosteroidami może dodatkowo nasilać to działanie.¹⁹

Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu

U pacjentów, którzy wcześniej stosowali ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na leczenie abirateronem.²⁰

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

Hiperglikemia

Stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą otrzymujących abirateron należy często kontrolować stężenie glukozy we krwi.²¹

Hipoglikemia

Zgłaszano przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu z prednizonem i (lub) prednizolonem pacjentom z istniejącą wcześniej cukrzycą, otrzymującym jednocześnie pioglitazon lub repaglinid. Z tego względu u pacjentów z cukrzycą wskazane jest ścisłe monitorowanie stężenia glukozy we krwi.²²

Stosowanie podczas chemioterapii

Bezpieczeństwo ani skuteczność abirateronu stosowanego jednocześnie z cytotoksyczną chemioterapią nie zostały określone.²³

Nietolerancja substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Abirateron Aristo zawiera laktozę, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁴

Lek zawiera również ponad 23 mg sodu w dawce dwóch tabletek 500 mg, co odpowiada 1,2% zalecanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki sodu u osób dorosłych (2 g). Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.²⁵

Inne ryzyka związane ze stosowaniem

U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących abirateron, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych.²⁶

Wpływ na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość tych przypadków wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia, a po odstawieniu leku rabdomioliza ustępowała. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów leczonych jednocześnie innymi produktami leczniczymi związanymi z występowaniem miopatii i/lub rabdomiolizy.²⁷

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateron, należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie.²⁸

Skojarzenie z Ra-223

Leczenie abirateronem i prednizonem/prednizolonem w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane. Wynika to ze zwiększonego ryzyka złamań i tendencji do zwiększonej śmiertelności u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami raka gruczołu krokowego, co wykazano w badaniach klinicznych.²⁹

Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.³⁰