monoazotan izosorbidu
Monoazotan izosorbidu (ISMN) to organiczny azotan stosowany w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, szczególnie w terapii choroby niedokrwiennej serca. Jest aktywnym metabolitem diazotanu izosorbidu, charakteryzującym się lepszą biodostępnością i dłuższym czasem działania.
Mechanizm działania monoazotanu izosorbidu polega na uwalnianiu tlenku azotu, który aktywuje cyklazę guanylową, zwiększając stężenie cGMP w komórkach mięśni gładkich naczyń. Prowadzi to do rozkurczu naczyń żylnych (przy niskich dawkach) oraz tętniczych (przy wyższych dawkach), zmniejszając obciążenie wstępne i następcze serca.
ISMN stosowany jest w leczeniu dławicy piersiowej (zarówno w profilaktyce, jak i w terapii ostrych epizodów), niewydolności serca oraz nadciśnienia płucnego. W porównaniu do innych azotanów, charakteryzuje się mniejszym efektem pierwszego przejścia przez wątrobę, co przekłada się na przewidywalną farmakokinetykę.
Wśród działań niepożądanych ISMN najczęściej występują: bóle głowy, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne oraz tachykardia odruchowa. Przy długotrwałym stosowaniu może rozwinąć się tolerancja na lek, co wymaga odpowiedniego dawkowania z zachowaniem przerw terapeutycznych (najczęściej asymetrycznego dawkowania w ciągu doby).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Monoazotan izosorbidu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Monoazotan izosorbidu, stosowany w preparatach Olicard 40 retard (40 mg monoazotanu izosorbidu, 206,4 mg sacharozy) oraz Olicard 60 retard (60 mg monoazotanu izosorbidu, 261,7 mg sacharozy), wymaga szczególnej ostrożności w praktyce klinicznej. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów dławicy piersiowej ani ostrego zawału mięśnia sercowego. Należy unikać jego stosowania u pacjentów z kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu, zaciskającym zapaleniem osierdzia, tamponadą osierdzia, zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej oraz u osób z niskim ciśnieniem napełniania serca, szczególnie gdy ciśnienie skurczowe spada poniżej 90 mmHg, co może pogorszyć perfuzję wieńcową. Ponadto, lek może nasilać ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego oraz powodować przemijającą hipoksję i niedokrwienie u pacjentów z chorobą wieńcową, zwłaszcza przy współistniejących schorzeniach płuc i serca.
ciśnienie napełniania serca, ciśnienie skurczowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dławica piersiowa, dziedziczne zaburzenia, hipoksja, hipotensja, kardiomiopatia przerostowa, monoazotan izosorbidu, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność lewokomorowa, ortostatyczne zaburzenia krążenia, stosunek wentylacji do perfuzji, tamponada osierdzia, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olicard 60 retard 60 mg
Olicard 60 retard zawiera monoazotan izosorbidu w dawce 60 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, należący do grupy azotanów rozszerzających naczynia (kod ATC: C01DA14). Substancja ta działa bezpośrednio rozkurczająco na mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych, ze szczególnym wpływem na postkapilarne naczynia objętościowe oraz duże tętnice, w tym tętnice wieńcowe. Efektem farmakodynamicznym jest zwiększenie objętości układu żylnego (pooling), co zmniejsza powrót żylny do serca, redukcja objętości komór i ciśnienia napełniania, a tym samym obciążenia wstępnego (preload). Ponadto dochodzi do zmniejszenia promieni komór i napięcia ich ścian podczas skurczu, co obniża zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen i energię oraz poprawia perfuzję podwsierdziową. Dodatkowo monoazotan izosorbidu zmniejsza opór obwodowy i płucny, redukując obciążenie następcze (afterload).
cGMP, choroba serca, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynomonofosforan, lek rozszerzający naczynia, mięśniówka gładka, mięśniówka oskrzeli, monoazotan izosorbidu, naczynie krwionośne, niedokrwienie, nitrat, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, opór obwodowy, opór płucny, pęcherzyk żółciowy, perfuzja podwsierdziowa, pojemność wyrzutowa, powrót żylny, przewód żółciowy wspólny, rozkurcz mięśniówki gładkiej, tętnica wieńcowa, tlenek azotu, układ żylny - Leksykon substancji czynnych
Monoazotan izosorbidu – Wskazania do stosowania
Monoazotan izosorbidu jest organicznym azotanem stosowanym w profilaktyce napadów dławicy piersiowej u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową. Preparaty o przedłużonym uwalnianiu, takie jak Olicard 40 retard (40 mg monoazotanu izosorbidu) oraz Olicard 60 retard (60 mg monoazotanu izosorbidu), umożliwiają utrzymanie stabilnego stężenia leku w osoczu, co przekłada się na skuteczną długoterminową profilaktykę. Kapsułki zawierają odpowiednio 206,4 mg i 261,7 mg sacharozy, co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów, np. cukrzycą. Preparaty te nie są wskazane do doraźnego leczenia napadów dławicowych, gdzie preferowane są nitraty krótkodziałające, takie jak nitrogliceryna podjęzykowa.
angina pectoris, ból w klatce piersiowej, ból wieńcowy, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, długoterminowa profilaktyka, efekt hipotensyjny, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, monoazotan izosorbidu, nitrogliceryna podjęzykowa, Olicard 40 retard, Olicard 60 retard, organiczny azotan, profilaktyka napadów dławicy, stabilna choroba wieńcowa, tolerancja na azotany - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olicard 40 retard 40 mg
Monoazotan izosorbidu (ISMN) z preparatu Olicard 40 retard charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (90-100%) dzięki braku efektu pierwszego przejścia wątrobowego oraz szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 5 godzinach, z opóźnieniem do 6 godzin przy jednoczesnym spożyciu posiłku. Substancja wykazuje dużą objętość dystrybucyjną i niskie (<5%) wiązanie z białkami osocza, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Monoazotan izosorbidu jest niemal całkowicie metabolizowany w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a jego okres półtrwania wynosi około 5 godzin, co determinuje schemat dawkowania. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem około 98% metabolitów i jedynie 2% substancji w formie niezmienionej.
biotransformacja, dostępność biologiczna, dysfunkcja wątroby, efekt pierwszego przejścia, formulacja o przedłużonym uwalnianiu, frakcja wolnego leku, marskość wątroby, monoazotan izosorbidu, niewydolność nerek, nitrat, objętość dystrybucyjna, okres półtrwania, Olicard, parametry farmakokinetyczne, schemat dawkowania, stężenie w osoczu, tolerancja farmakodynamiczna, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Levosimendan Kabi 2,5 mg/ml
Levosimendan wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Szczególnie istotne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego u pacjentów otrzymujących leki dożylne działające na naczynia krwionośne oraz monoazotan izosorbidu, ze względu na ryzyko nasilonej hipotensji, w tym ortostatycznej. Beta-adrenolityki i digoksyna mogą być stosowane jednocześnie bez utraty skuteczności lub istotnych interakcji. Levosimendan jest inhibitorem CYP2C8, co może zwiększać ekspozycję na leki metabolizowane przez ten izoenzym, takie jak loperamid, pioglitazon, repaglinid i enzalutamid, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać, jeśli to możliwe.
beta-adrenolityk, digoksyna, działanie inotropowe, działanie naczyniorozszerzające, enzalutamid, etanol, hipoglikemia, hipotonia ortostatyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP2C8, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwcukrzycowy, leki działające na naczynia krwionośne, lewozymendan, loperamid, meglitynid, monoazotan izosorbidu, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, parametry hemodynamiczne, pioglitazon, rak prostaty, repaglinid, substrat CYP2C8, tiazolidynedion