halotan

Halotan (Halothane) to fluorowany pochodny węglowodór, należący do grupy wziewnych środków anestetycznych. Został wprowadzony do praktyki klinicznej w latach 50. XX wieku i przez dziesięciolecia był jednym z najczęściej stosowanych anestetyków ogólnych na świecie.

Mechanizm działania halotanu polega na wzmacnianiu hamującego przekaźnictwa w układzie nerwowym poprzez modulację receptorów GABA oraz blokowanie przewodnictwa kanałów sodowych. Powoduje on depresję ośrodkowego układu nerwowego, prowadząc do utraty przytomności, zniesienia odczuwania bólu oraz zwiotczenia mięśni.

Wśród istotnych klinicznie właściwości halotanu należy wymienić zdolność do wywoływania rozszerzenia oskrzeli, co czyniło go szczególnie przydatnym u pacjentów z astmą oskrzelową. Jednocześnie lek ten może wywoływać depresję układu oddechowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego wskutek rozszerzenia naczyń obwodowych i zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego.

Najpoważniejszym powikłaniem stosowania halotanu jest hepatotoksyczność, określana jako zapalenie wątroby wywołane halotanem (halothane hepatitis). Występuje ono z częstością około 1:10000 ekspozycji, szczególnie u osób poddawanych powtarzanym znieczuleniom tym środkiem. Z tego powodu oraz wobec dostępności nowszych, bezpieczniejszych anestetyków, halotan został w dużej mierze wycofany z praktyki klinicznej w krajach rozwiniętych, choć nadal znajduje zastosowanie w krajach rozwijających się ze względu na niski koszt i niewielkie wymagania sprzętowe.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl