deferoksamina
Deferoksamina to organiczny związek chemiczny stosowany jako lek chelatujący jony żelaza. Działanie deferoksaminy polega na wiązaniu nadmiaru żelaza w organizmie i ułatwianiu jego wydalania z moczem, co jest szczególnie istotne w leczeniu przewlekłych przeładowań żelazem.
Wskazania do stosowania deferoksaminy obejmują głównie hemochromatozę wtórną spowodowaną częstymi transfuzjami krwi (np. u pacjentów z talasemią, niedokrwistością aplastyczną czy zespołami mielodysplastycznymi). Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu ostrego zatrucia żelazem jako terapia wspomagająca po standardowych zabiegach eliminacji trucizny.
Deferoksamina jest podawana najczęściej w postaci iniekcji podskórnych lub dożylnych, ponieważ wykazuje słabą biodostępność po podaniu doustnym. Standardowa terapia obejmuje powolne wlewy podskórne przez 8-12 godzin dziennie, zazwyczaj 5-7 dni w tygodniu. W przypadkach ostrego zatrucia żelazem może być stosowana w formie ciągłego wlewu dożylnego.
Do najczęstszych działań niepożądanych deferoksaminy należą reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje alergiczne oraz zaburzenia słuchu i wzroku przy długotrwałym stosowaniu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzeniem funkcji nerek oraz u dzieci, gdzie może wpływać na wzrost i rozwój kości.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Calcium Sandoz + Vitamin C 260 mg Ca2+ + 1000 mg
Preparat Calcium Sandoz + Vitamin C zawiera 260 mg jonów wapnia oraz 1000 mg witaminy C w formie tabletek musujących i wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Diuretyki tiazydowe mogą powodować hiperkalcemię poprzez zmniejszenie wydalania wapnia, co wymaga monitorowania stężenia wapnia w surowicy. Kortykosteroidy systemowe obniżają wchłanianie wapnia, co może wymagać zwiększenia dawki suplementu. Glikozydy naparstnicy wykazują zwiększoną toksyczność w warunkach hiperkalcemii, stąd konieczne jest monitorowanie EKG i poziomu wapnia. Wapń w dawkach powyżej 1000 mg może osłabiać działanie antagonistów kanałów wapniowych, a także zmniejszać wchłanianie tetracyklin, bisfosfonianów, fluorku sodu, estramustyny, etydronianu, fenytoiny, chinolonów i preparatów fluoru, co wymaga zachowania odpowiednich odstępów czasowych (2-6 godzin) między podaniem leków.
antagonista kanału wapniowego, bisfosfonian, chinolon, choroba wrzodowa, deferoksamina, diuretyk tiazydowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, estramustyna, fenytoina, fluorek sodu, fosforany nieorganiczne, glikozyd naparstnicy, hemochromatoza, hiperkalcemia, kardiomiopatia, kortykosteroid systemowy, kreatynina, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas fitynowy, kwas moczowy, kwas szczawiowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, niewydolność nerek, preparat glinu, sulfonamid, talasemia, tetracyklina, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Feroplex 40 mg Fe3+/15 ml
Przedawkowanie preparatu Feroplex, zawierającego 40 mg jonów żelaza (III) w 15 ml roztworu doustnego (odpowiadające 800 mg żelaza proteinianobursztynianu), może prowadzić do poważnych objawów toksycznych. Klinicznie obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ostry ból w nadbrzuszu, nudności, gwałtowne wymioty (w tym krwawe), biegunka prowadząca do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Objawy ogólnoustrojowe obejmują senność, bladość powłok, sinicę oraz wstrząs i śpiączkę, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególnie niebezpieczne jest szybkie rozwinięcie się tych symptomów po spożyciu wielokrotnie przekraczającej dawki terapeutycznej.
ból nadbrzusza, deferoksamina, interwencja medyczna, jony żelaza, niedotlenienie tkanek, objawy toksyczności, ośrodkowy układ nerwowy, parametry życiowe, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, sinica, terapia chelatująca, toksyczność żelaza, uszkodzenie błony śluzowej, wstrząs, wymioty krwawe, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Hemochromatoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hemochromatoza dziedziczna to genetycznie uwarunkowane schorzenie charakteryzujące się nadmiernym wchłanianiem żelaza z przewodu pokarmowego, prowadzącym do jego akumulacji w narządach takich jak wątroba, serce, trzustka i przysadka mózgowa. Diagnostyka opiera się na ocenie poziomu ferrytyny i nasycenia transferyny (TSAT), a w przypadku nieprawidłowości – na badaniach genetycznych. Leczenie polega przede wszystkim na regularnej flebotomii terapeutycznej, która w fazie indukcji odbywa się zwykle raz w tygodniu, usuwając 7 ml/kg masy ciała krwi (maksymalnie do 550 ml), a w fazie podtrzymującej 2-4 razy w roku. Każda jednostka krwi (450-500 ml) obniża poziom ferrytyny o około 30 ng/ml. Monitorowanie obejmuje morfologię krwi i poziom ferrytyny co 4 tygodnie w fazie intensywnej oraz co 6-12 miesięcy w fazie podtrzymującej, co pozwala na ocenę skuteczności terapii i zapobieganie anemii. Alternatywą dla flebotomii jest terapia chelatacyjna (deferoksamina, deferypron, deferasiroks) stosowana u pacjentów z przeciwwskazaniami do upustu krwi.
badanie CT, badanie funkcji wątroby, badanie MRI, choroba tarczycy, czerwona krwinka, deferasiroks, deferoksamina, deferypron, dysfagia, flebotomia terapeutyczna, hemochromatoza, hemochromatoza dziedziczna, hormon płciowy, marskość wątroby, mutacja genetyczna, nasycenie transferyny, powiększenie wątroby, poziom ferrytyny, przeładowanie żelazem, przeszczepienie wątroby, rak wątroby, terapia chelatacyjna, terapia insulinowa, ultrasonografia, upust krwi, wirusowe zapalenie wątroby, zmęczenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Deferasirox MSN 90 mg
Deferasirox MSN to nowoczesny chelator żelaza dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 90 mg, 180 mg i 360 mg, stosowany głównie w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem u pacjentów z ciężką talasemią beta poddawanych częstym transfuzjom krwi (≥7 ml/kg mc. KKCz/miesiąc) w wieku od 6 lat wzwyż. Lek jest również wskazany u dzieci 2-5 lat z ciężką talasemią beta oraz u pacjentów od 2 roku życia z rzadszymi transfuzjami (<7 ml/kg mc. KKCz/miesiąc) lub innymi niedokrwistościami wymagającymi transfuzji, gdy deferoksamina jest przeciwwskazana lub niewłaściwa. Ponadto, Deferasirox MSN znajduje zastosowanie u pacjentów z talasemią niezależną od transfuzji (NTDT) w wieku ≥10 lat, u których występuje obciążenie żelazem niezależne od transfuzji, a terapia deferoksaminą jest nieskuteczna lub przeciwwskazana.
chelatacja, chelator żelaza, deferasirox, deferoksamina, koncentrat krwinek czerwonych, kumulacja żelaza, laktoza jednowodna, niedokrwistość, nietolerancja laktozy, przewlekłe obciążenie żelazem, tabletka powlekana, talasemia beta, talasemia niezależna od transfuzji, transfuzja krwi, wchłanianie w przewodzie pokarmowym - Leksykon substancji czynnych
Rutozyd – Interakcje
Rutozyd, stosowany głównie w preparatach wieloskładnikowych, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Najważniejszą przeciwwskazaną kombinacją jest jednoczesne stosowanie rutozydu z sulfonamidami ze względu na ryzyko niekorzystnych interakcji. W preparatach zawierających rutozyd i kwas askorbinowy obserwuje się nasilenie działania kumarynowych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i dostosowania dawki. Kwas askorbinowy wpływa także na pH moczu, co może zmieniać farmakokinetykę innych leków, oraz zwiększa wchłanianie metali, takich jak żelazo i glin (w dawkach >2 g/dobę). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów leczonych deferoksaminą, gdzie skojarzone stosowanie z kwasem askorbinowym może prowadzić do kardiomiopatii i zastoinowej niewydolności serca, co wymaga monitorowania funkcji serca.
chlorpropamid, deferoksamina, digoksyna, diklofenak, disulfiram, dna moczanowa, flufenazyna, fluorochinolon, hemochromatoza, heparyna, ibuprofen, kardiomiopatia, kortykosteroid, kumaryna, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, lek przeciwzakrzepowy kumarynowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paracetamol, penicylamina, probenecyd, rutozyd, salicylamid, sole cynku, sulfinpirazon, sulfonamid, sulfonylomocznik, szpik kostny, talasemia, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, tolbutamid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zastoinowa niewydolność serca