azatiopryna
Azatiopryna to lek immunosupresyjny, który działa poprzez hamowanie syntezy puryn, kluczowych składników DNA i RNA. Jest to prolek, metabolizowany w organizmie do 6-merkaptopuryny, która zaburza proces podziału komórkowego, szczególnie w przypadku szybko dzielących się komórek, takich jak limfocyty.
W praktyce klinicznej azatiopryna znajduje zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów czy nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Jest również stosowana w schematach immunosupresji po przeszczepieniu narządów, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepu.
Podczas stosowania azatiopryny należy regularnie monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko mielosupresji. Inne potencjalne działania niepożądane obejmują hepatotoksyczność, zwiększoną podatność na infekcje oraz długoterminowe ryzyko rozwoju nowotworów, szczególnie chłoniaków. Lek wchodzi w interakcje z inhibitorami oksydazy ksantynowej (np. allopurynolem), co może prowadzić do znacznego wzrostu jego toksyczności.
Przed rozpoczęciem terapii azatiopryną wskazane jest wykonanie badania aktywności enzymu tiopurynometylotransferazy (TPMT), ponieważ pacjenci z obniżoną aktywnością tego enzymu są bardziej narażeni na działania niepożądane leku. Dawkowanie azatiopryny musi być dostosowane indywidualnie, z uwzględnieniem masy ciała pacjenta, wskazań oraz tolerancji leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Takayasu arteritis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Takayasu arteritis to przewlekłe, ziarniniakowe zapalenie aorty i jej głównych odgałęzień, prowadzące do zwężeń, niedrożności, tętniaków i niedokrwienia narządów. Podstawą leczenia są glikokortykosteroidy, takie jak prednizon w dawce początkowej 0,5-1 mg/kg/dobę (około 60 mg/dobę), z celem redukcji do <20 mg/dobę po 3 miesiącach i <0,1 mg/kg/dobę po 6 miesiącach. W celu ograniczenia działań niepożądanych steroidów stosuje się leki immunosupresyjne (metotreksat, azatiopryna, mykofenolan mofetylu, leflunomid, cyklofosfamid), a w opornych przypadkach inhibitory TNF-alfa i tocilizumab. Monitorowanie obejmuje ocenę kliniczną, laboratoryjną i obrazową, a także kontrolę powikłań, takich jak nadciśnienie tętnicze, które wymaga agresywnego leczenia (labetalol, hydralazyna, alfa-metylodopa). Wskazane jest także szczepienie przeciw grypie, pneumokokom i półpaścowi oraz profilaktyka zakażeń Pneumocystis jirovecii. W przypadku zaawansowanych zwężeń lub tętniaków rozważa się interwencje naczyniowe (angioplastyka, stentowanie, pomostowanie, wymiana zastawki), wykonywane w okresie niskiej aktywności zapalenia.
angioplastyka balonowa, azatiopryna, choroba bez tętna, cyklofosfamid, dyslipidemia, glikokortykosteroidy, inhibitor receptora IL-6, inhibitory TNF-alfa, leczenie immunosupresyjne, leflunomid, metotreksat, mykofenolan mofetylu, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie narządów, niewydolność serca, obniżona odporność, operacja pomostowania, Pneumocystis jirovecii, prednizolon, prednizon, remisja, rzucawka, stan przedrzucawkowy, stentowanie, tocilizumab, wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu, zapalenie tętnic Takayasu