Leksykon wskazań
na literę „O”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „O”, strona 3 z 15

  • odleżyna

    Odleżyna to miejscowe uszkodzenie skóry i/lub tkanek głębiej położonych, powstające na skutek długotrwałego ucisku lub tarcia, najczęściej w okolicach wypukłości kostnych. Odleżyny występują głównie u pacjentów unieruchomionych, osób starszych, niedożywionych lub z zaburzeniami krążenia obwodowego. Klasyfikuje się je w czterostopniowej skali, od zaczerwienienia skóry (I stopień) do głębokiego owrzodzenia obejmującego mięśnie i struktury kostne (IV stopień).

  • oparzenie I stopnia

    Oparzenie I stopnia charakteryzuje się uszkodzeniem tylko powierzchownej warstwy naskórka. Objawia się zaczerwienieniem (rumieniem), bólem oraz niewielkim obrzękiem skóry. Skóra jest ciepła i sucha w dotyku. Klasycznym przykładem oparzenia I stopnia jest oparzenie słoneczne. Dolegliwości bólowe zwykle ustępują w ciągu 48-72 godzin, a zaczerwienienie i obrzęk stopniowo zanikają w ciągu kilku dni, nie pozostawiając blizn.

  • ostra masywna zatorowość płucna

    Ostra masywna zatorowość płucna to stan zagrożenia życia charakteryzujący się zablokowaniem tętnicy płucnej lub jej głównych gałęzi przez materiał zatorowy, najczęściej skrzeplinę pochodzącą z żył głębokich kończyn dolnych. Prowadzi to do ostrej niewydolności prawej komory serca, hipotonii i wstrząsu kardiogennego. Masywna zatorowość płucna definiowana jest jako zator z towarzyszącą niestabilnością hemodynamiczną (ciśnienie skurczowe <90 mmHg) i jest najcięższą postacią zatorowości płucnej.

  • objawowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

    Objawowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) to stan kliniczny obejmujący zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz jej powikłanie – zatorowość płucną (ZP). Najczęściej występuje w kończynach dolnych i charakteryzuje się obecnością skrzepliny w układzie żylnym, która może upośledzać przepływ krwi oraz prowadzić do poważnych powikłań. Objawowa postać choroby manifestuje się bólem, obrzękiem kończyny, zaczerwienieniem i uciepleniem skóry. W przypadku zatorowości płucnej pacjenci mogą doświadczać duszności, bólu w klatce piersiowej, kaszlu, a nawet omdleń i hipotensji.

  • obrzęk pochodzenia sercowego

    Obrzęk pochodzenia sercowego (obrzęk kardiogenny) to stan, w którym dochodzi do nagromadzenia płynu w tkankach ciała z powodu niewydolności serca. Występuje najczęściej jako objaw zaawansowanej niewydolności serca, gdy serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi, co prowadzi do wzrostu ciśnienia w żyłach i przenikania płynu do tkanek. Początkowo obrzęki pojawiają się w okolicach kostek i stóp (z powodu działania grawitacji), ale w zaawansowanych przypadkach mogą obejmować również uda, okolice krzyżową, a nawet narządy wewnętrzne, prowadząc do wodobrzusza i wysięku w jamach opłucnowych.

  • ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia

    Ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia (Ph+ ALL) jest rzadkim, agresywnym podtypem ostrej białaczki limfoblastycznej, charakteryzującym się obecnością translokacji chromosomowej t(9;22), prowadzącej do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1. Ta aberracja genetyczna występuje u około 25-30% dorosłych pacjentów z ALL oraz u 2-5% dzieci z tą chorobą. Obecność chromosomu Filadelfia jest negatywnym czynnikiem prognostycznym, znacząco pogarszającym rokowanie.

  • odkażanie i wspomagające leczenie małej powierzchownej rany

    Odkażanie i wspomagające leczenie małej powierzchownej rany to rutynowy, ale kluczowy element opieki medycznej, mający na celu usunięcie patogenów z uszkodzonej tkanki oraz stworzenie optymalnych warunków do gojenia. Prawidłowe oczyszczenie rany zmniejsza ryzyko zakażenia, przyspieszając proces regeneracji tkanki i redukując powstawanie blizn.

  • ostra pokrzywka

    Ostra pokrzywka to nagła reakcja alergiczna skóry charakteryzująca się pojawieniem bąbli pokrzywkowych (świądzących, uniesionych zmian skórnych) oraz obrzęku. Zmiany te mają tendencję do szybkiego powstawania i znikania w ciągu 24 godzin, choć nowe mogą pojawiać się w innych miejscach. Ostra pokrzywka zazwyczaj trwa krócej niż 6 tygodni i może być wywołana przez różne czynniki, w tym pokarmy (orzechy, owoce morza, jaja), leki (NLPZ, antybiotyki), ukąszenia owadów, infekcje oraz czynniki fizyczne (zimno, ciepło, ucisk).

  • objawy stanu zapalnego stawów w ostrej fazie dny moczanowej

    Ostra faza dny moczanowej charakteryzuje się gwałtownym pojawieniem się objawów stanu zapalnego stawów. Typowe objawy to intensywny ból, często określany przez pacjentów jako jeden z najsilniejszych bólów, jakiego doświadczyli. Staw objęty zapaleniem staje się obrzęknięty, zaczerwieniony, ciepły w dotyku i bardzo bolesny nawet przy najmniejszym ruchu czy delikatnym ucisku. Najczęściej zajętym stawem jest staw śródstopno-paliczkowy palucha (podagra), ale zapalenie może wystąpić również w innych stawach, takich jak stawy skokowe, kolanowe, nadgarstkowe, łokciowe czy stawy rąk.

  • ostra plamica małopłytkowa

    Ostra plamica małopłytkowa (idiopatyczna plamica małopłytkowa, ITP) to choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się izolowaną małopłytkowością (liczba płytek krwi < 100 x 10^9/l) przy braku innych przyczyn lub chorób mogących powodować małopłytkowość. W ostrej postaci ITP (trwającej do 3 miesięcy) dochodzi do przyspieszonego niszczenia płytek krwi w układzie siateczkowo-śródbłonkowym, głównie w śledzionie, wskutek działania przeciwciał skierowanych przeciwko glikoproteinom błonowym płytek.

  • ostry stan niewyrównania ciężkiej przewlekłej niewydolności serca

    Ostry stan niewyrównania ciężkiej przewlekłej niewydolności serca (acute decompensated heart failure, ADHF) jest poważnym stanem klinicznym, który charakteryzuje się nagłym nasileniem objawów niewydolności serca, wymagającym pilnej interwencji medycznej. Typowo objawia się dusznością spoczynkową, ortopnoe, nasileniem obrzęków obwodowych, zastojami w krążeniu płucnym i ogólnoustrojowym oraz spadkiem perfuzji narządowej.

  • ostre paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków

    Ostre paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków to choroba infekcyjna wywołana przez bakterie z grupy Streptococcus, najczęściej Streptococcus pyogenes (paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A). Jest to jedna z najczęstszych bakteryjnych przyczyn zapalenia gardła, szczególnie u dzieci w wieku 5-15 lat. Choroba charakteryzuje się nagłym początkiem z wysoką gorączką, silnym bólem gardła, powiększeniem i bolesnością węzłów chłonnych szyjnych oraz charakterystycznym nalotom na migdałkach.

  • ostre niedociśnienie tętnicze

    Ostre niedociśnienie tętnicze to stan, w którym dochodzi do nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi, powodującego niedostateczne ukrwienie ważnych narządów. Jest to sytuacja wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż może prowadzić do niewydolności narządowej, a nawet zgonu. Najczęściej występuje w przebiegu wstrząsu (kardiogennego, hipowolemicznego, septycznego, anafilaktycznego), po ciężkich urazach, po zabiegach operacyjnych, w wyniku przedawkowania leków hipotensyjnych lub jako reakcja na leki znieczulające.

  • ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego

    Ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego (OBZUŚ) to stan zapalny obejmujący jamę bębenkową, wywołany przez patogeny bakteryjne. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz Moraxella catarrhalis. Choroba ta dotyka głównie dzieci poniżej 5. roku życia, a jej objawy obejmują silny ból ucha, gorączkę, osłabienie słuchu, a u niemowląt dodatkowo niepokój, płacz i problemy ze snem.

  • ostre zapalenie zatok przynosowych

    Ostre zapalenie zatok przynosowych to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej zatoki przynosowe, najczęściej spowodowany infekcją wirusową, bakteryjną lub grzybiczą. Występuje, gdy dochodzi do obrzęku błony śluzowej i zablokowania ujść zatok, co uniemożliwia prawidłowy drenaż wydzieliny. Typowymi objawami są: ból twarzy nasilający się przy pochylaniu, uczucie rozpierania w okolicy zatok, wyciek z nosa (śluzowo-ropny), upośledzenie drożności nosa, zaburzenia węchu oraz ogólne objawy infekcji.

  • odżywianie pozajelitowe

    Odżywianie pozajelitowe (PN – Parenteral Nutrition) to metoda dostarczania składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu z pominięciem przewodu pokarmowego. Stosuje się ją u pacjentów, u których żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania do wdrożenia żywienia pozajelitowego obejmują m.in. zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, choroby zapalne jelit w fazie zaostrzenia, a także stany okołooperacyjne u pacjentów niedożywionych.

  • ostre zaburzenie psychotyczne

    Ostre zaburzenie psychotyczne to stan charakteryzujący się nagłym wystąpieniem objawów psychotycznych, takich jak urojenia, halucynacje, zdezorganizowane myślenie oraz zaburzenia zachowania. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, ponieważ pacjent może stanowić zagrożenie zarówno dla siebie, jak i dla otoczenia. Zaburzenia te mogą wystąpić w przebiegu różnych chorób psychicznych, takich jak schizofrenia, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, czy też mogą być wywołane przez substancje psychoaktywne lub stany somatyczne.

  • ostre niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego

    Ostre niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego to częsta infekcja dróg moczowych (UTI), która dotyczy głównie pęcherza moczowego. Schorzenie to występuje najczęściej u kobiet, zwłaszcza w wieku rozrodczym, i charakteryzuje się objawami takimi jak dysuria (ból podczas oddawania moczu), częstomocz, nagłe parcie na mocz oraz niekiedy krwiomocz. Głównym czynnikiem etiologicznym jest Escherichia coli (odpowiedzialna za 80-90% przypadków), choć inne bakterie jak Staphylococcus saprophyticus, Klebsiella pneumoniae czy Proteus mirabilis również mogą być przyczyną.

  • ostra białaczka u dzieci

    Ostra białaczka u dzieci to złośliwa choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, charakteryzująca się niekontrolowanym namnażaniem niedojrzałych komórek krwi (blastów) w szpiku kostnym. Wyróżnia się głównie ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL), stanowiącą około 80% przypadków białaczek dziecięcych, oraz ostrą białaczkę mieloblastyczną (AML), występującą rzadziej. Choroba najczęściej dotyka dzieci w wieku 2-5 lat, choć może wystąpić w każdym wieku.

  • objawy grypy

    Objawy grypy to zespół objawów klinicznych związanych z zakażeniem wirusem grypy. Typowe objawy pojawiają się nagle i obejmują wysoką gorączkę (nawet do 39-40°C), dreszcze, silne bóle mięśniowe i stawowe, ból głowy, uczucie rozbicia, suchy kaszel, ból gardła oraz ogólne osłabienie. W przeciwieństwie do przeziębienia, grypa charakteryzuje się gwałtownym początkiem i cięższym przebiegiem.

  • opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry

    Opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry jest ostrą infekcją skóry wywołaną wirusem opryszczki pospolitej (HSV, najczęściej typu 1 lub 2). Charakteryzuje się występowaniem zgrupowanych, bolesnych pęcherzyków na podłożu rumieniowym. Choroba ta może rozwijać się jako pierwotne zakażenie HSV lub reaktywacja wirusa pozostającego w stanie latencji w zwojach nerwowych.

  • ostra niewydolność kory nadnerczy

    Ostra niewydolność kory nadnerczy (przełom nadnerczowy) jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia, wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej. Stan ten charakteryzuje się gwałtownym niedoborem hormonów steroidowych (głównie kortyzolu) produkowanych przez korę nadnerczy. Najczęstszymi przyczynami są: nagłe odstawienie przewlekłej steroidoterapii, stres (infekcja, zabieg operacyjny, uraz) u pacjentów z niewydolnością nadnerczy, krwawienie do nadnerczy (np. w przebiegu zespołu antyfosfolipidowego) lub obustronne usunięcie nadnerczy.

  • ostre schorzenie dróg oddechowych

    Ostre schorzenia dróg oddechowych to grupa chorób charakteryzujących się nagłym początkiem i obejmujących stan zapalny górnych lub dolnych dróg oddechowych. Do najczęstszych należą: ostre zapalenie gardła, zapalenie krtani, oskrzeli oraz zapalenie płuc. Występują one szczególnie często w okresach jesienno-zimowych i są najczęściej wywoływane przez patogeny wirusowe, rzadziej bakteryjne.

  • owrzodzenie podudzi

    Owrzodzenie podudzi to przewlekłe rany występujące na kończynach dolnych, które nie goją się w ciągu co najmniej 4-6 tygodni. Najczęściej są konsekwencją niewydolności żylnej (około 70% przypadków), choroby tętnic obwodowych (10-20%), neuropatii cukrzycowej lub kombinacji tych czynników. Charakteryzują się utratą tkanki skórnej, która sięga do skóry właściwej lub głębiej.

  • obrzęk pourazowy

    Obrzęk pourazowy to lokalna reakcja organizmu na uszkodzenie tkanek, charakteryzująca się nagromadzeniem płynu w przestrzeni międzykomórkowej po urazie mechanicznym. Występuje on najczęściej po stłuczeniach, skręceniach, zwichnięciach lub złamaniach. Typowymi objawami są: zwiększenie objętości tkanek, ból, ograniczenie ruchomości oraz zmiana zabarwienia skóry w miejscu urazu.

  • odcisk

    Odcisk to zgrubienie naskórka powstające w wyniku długotrwałego ucisku lub tarcia, występujące najczęściej na stopach, dłoniach lub palcach. Odciski dzieli się na twarde (modzele) – płaskie, żółtawe zgrubienia naskórka oraz miękkie – białawe, macerujące zmiany między palcami. Główną przyczyną ich powstawania jest nieprawidłowo dobrane obuwie, zaburzenia biomechaniki stopy lub czynniki zawodowe.

  • ograniczona postać choroby zwyrodnieniowej stawu

    Ograniczona postać choroby zwyrodnieniowej stawu to stan, w którym zmiany zwyrodnieniowe obejmują tylko wybrane stawy, najczęściej kolanowe, biodrowe lub stawy rąk. Charakteryzuje się stopniowym uszkodzeniem chrząstki stawowej, powstawaniem osteofitów (narośli kostnych) oraz występowaniem bólu i ograniczenia ruchomości zajętego stawu. W przeciwieństwie do uogólnionej choroby zwyrodnieniowej, postać ograniczona dotyczy tylko wybranych stawów, co umożliwia bardziej ukierunkowane podejście terapeutyczne.

  • owrzodzenie rogówki

    Owrzodzenie rogówki to utrata tkanki rogówki, obejmująca nabłonek i istotę właściwą, często z towarzyszącym stanem zapalnym. Może być spowodowane infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi, grzybiczymi, urazami mechanicznymi, chemicznymi, noszeniem soczewek kontaktowych, zaburzeniami powierzchni oka lub chorobami układowymi. Charakteryzuje się bólem, światłowstrętem, łzawieniem, zaczerwienieniem oka oraz pogorszeniem ostrości widzenia.

  • oddawanie wiatrów

    Oddawanie wiatrów (flatulencja) to naturalny proces fizjologiczny polegający na wydalaniu gazów z przewodu pokarmowego przez odbyt. U zdrowej osoby jest to zjawisko normalne, występujące kilkanaście razy dziennie. Nadmierne oddawanie wiatrów może być jednak objawem różnych zaburzeń przewodu pokarmowego, takich jak zespół jelita drażliwego, nietolerancje pokarmowe (np. nietolerancja laktozy), zaburzenia wchłaniania czy przerost bakteryjny jelita cienkiego.

  • odra

    Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa wywołana przez wirusa z rodziny Paramyxoviridae. Charakteryzuje się gorączką, kaszlem, zapaleniem spojówek, światłowstrętem oraz charakterystyczną plamisto-grudkową wysypką, która pojawia się najpierw na twarzy, a następnie rozprzestrzenia się na tułów i kończyny. Okres wylęgania trwa 10-14 dni, a choroba jest zakaźna od około 4 dni przed wystąpieniem wysypki do 4 dni po jej pojawieniu się.

  • ostre zatrzymanie moczu

    Ostre zatrzymanie moczu (OZM) to nagły stan kliniczny charakteryzujący się niemożnością oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza moczowego. Jest to jedno z najczęstszych stanów nagłych w urologii, które wymaga szybkiej interwencji. Do głównych przyczyn OZM należą: przerost gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn, zwężenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zatrzymanie po zabiegach operacyjnych, działania niepożądane leków (głównie o działaniu antycholinergicznym), kamica układu moczowego czy zaburzenia neurologiczne.

  • opryszczkowe zapalenie mózgu

    Opryszczkowe zapalenie mózgu to ciężka postać neuroinfekcji wywoływana przez wirusa opryszczki pospolitej (HSV), najczęściej typu 1 (HSV-1). Schorzenie to charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (około 70% nieleczonych przypadków) oraz poważnymi powikłaniami neurologicznymi u osób, które przeżyły infekcję. Choroba występuje z częstością 1-3 przypadki na milion osób rocznie, może rozwinąć się zarówno podczas pierwotnego zakażenia HSV, jak i w wyniku reaktywacji wirusa.

  • ostre zapalenie zatok

    Ostre zapalenie zatok (łac. sinusitis acuta) to stan zapalny błony śluzowej zatok przynosowych, najczęściej o etiologii infekcyjnej. Występuje często jako powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych. Charakteryzuje się objawami takimi jak ból twarzy nasilający się przy pochylaniu, uczucie rozpierania w okolicy zatok, niedrożność nosa, wyciek wydzieliny z nosa (śluzowo-ropnej), gorączka oraz ogólne osłabienie. Dolegliwości zazwyczaj utrzymują się do 4 tygodni.

  • obrzęk związany z zastoinową niewydolnością serca

    Obrzęk związany z zastoinową niewydolnością serca to gromadzenie się płynu w tkankach organizmu, które jest bezpośrednim skutkiem nieprawidłowej pracy serca jako pompy. Występuje najczęściej w okolicach kostek, stóp, nóg i brzucha. Powstaje, gdy serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi, co prowadzi do zwiększenia ciśnienia żylnego i przechodzenia płynu z naczyń krwionośnych do tkanek.

  • obrzęk nóg

    Obrzęk nóg to stan charakteryzujący się nadmiernym gromadzeniem się płynu w tkankach kończyn dolnych, co prowadzi do ich powiększenia i uczucia ciężkości. Może występować jedno- lub obustronnie i dotykać różnych części nóg – od stóp po uda. Obrzęki nóg mogą być objawem różnych chorób, w tym niewydolności serca, niewydolności żylnej, choroby nerek, wątroby, zaburzeń limfatycznych czy skutkiem ubocznym niektórych leków.

  • owrzodzenie żylne

    Owrzodzenie żylne to przewlekła rana, występująca najczęściej w okolicy kostek i podudzi, będąca powikłaniem przewlekłej niewydolności żylnej. Rozwija się na skutek zaburzeń przepływu krwi w układzie żylnym kończyn dolnych, co prowadzi do nadciśnienia żylnego, uszkodzenia naczyń włosowatych i ostatecznie martwicy tkanek. Owrzodzenia żylne stanowią około 70% wszystkich owrzodzeń kończyn dolnych i dotykają około 1-2% populacji dorosłych, ze zwiększoną częstością występowania u osób powyżej 65 roku życia.

  • ostra choroba zarostowa tętnic obwodowych z niedokrwieniem zagrażającym utratą kończyny

    Ostra choroba zarostowa tętnic obwodowych z niedokrwieniem zagrażającym utratą kończyny to stan nagłego zagrożenia życia i kończyny, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Występuje, gdy przepływ krwi przez tętnice obwodowe zostaje gwałtownie ograniczony lub całkowicie zablokowany, najczęściej wskutek zakrzepu lub zatoru. Stan ten charakteryzuje się tzw. objawami „6P”: pain (ból), pallor (bladość), paresthesia (parestezje), paralysis (porażenie), pulselessness (brak tętna) oraz poikilothermia (oziębienie kończyny).

  • ostra biegunka w przebiegu zakażenia bakteryjnego przewodu pokarmowego

    Ostra biegunka w przebiegu zakażenia bakteryjnego przewodu pokarmowego to stan chorobowy charakteryzujący się częstymi, wodnistymi stolcami, spowodowany inwazją patogenów bakteryjnych w przewodzie pokarmowym. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są bakterie takie jak Salmonella, Shigella, Campylobacter, enteropatogenna Escherichia coli, Clostridium difficile czy Vibrio cholerae. Zakażenie następuje zwykle drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności lub wody.

  • oczyszczenie jelita

    Oczyszczenie jelita to procedura medyczna mająca na celu usunięcie treści jelitowej, najczęściej jako przygotowanie do badań diagnostycznych (kolonoskopia, wirtualna kolonoskopia) lub zabiegów operacyjnych w obrębie przewodu pokarmowego. Skuteczne oczyszczenie jelita jest kluczowe dla odpowiedniej widoczności błony śluzowej podczas kolonoskopii, co bezpośrednio wpływa na wykrywalność zmian patologicznych.

  • owsica

    Owsica to choroba pasożytnicza wywołana przez nicienia Enterobius vermicularis, powszechnie znana jako owsik ludzki. Jest to jedna z najczęstszych inwazji pasożytniczych na świecie, szczególnie wśród dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Zakażenie następuje przez połknięcie jaj pasożyta, które mogą znajdować się na zanieczyszczonych powierzchniach, zabawkach, pościeli czy pod paznokciami.

  • okresowa trudność w zasypianiu

    Okresowa trudność w zasypianiu to częsty problem dotykający wielu pacjentów, charakteryzujący się problemami z rozpoczęciem snu, mimo występowania odpowiednich warunków i możliwości. Trudności te mogą pojawiać się okresowo, często w odpowiedzi na stres, zmiany w rozkładzie dnia, podróże lub inne czynniki środowiskowe. W przeciwieństwie do przewlekłej bezsenności, okresowe trudności w zasypianiu są zazwyczaj przejściowe i nie spełniają kryteriów diagnostycznych zaburzeń snu.

  • objawy depresyjne

    Objawy depresyjne to zespół symptomów psychicznych i fizycznych, które mogą wskazywać na depresję – zaburzenie psychiczne charakteryzujące się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), a także zmniejszoną energią prowadzącą do zwiększonej męczliwości i zmniejszonej aktywności. Do innych częstych objawów należą: zaburzenia snu, brak apetytu lub nadmierny apetyt, obniżona samoocena, poczucie winy, trudności z koncentracją, spowolnienie psychoruchowe oraz myśli samobójcze.

  • otarcie

    Otarcie naskórka to powierzchowne uszkodzenie skóry, które powstaje na skutek tarcia lub uderzenia o szorstką powierzchnię. Najczęściej dotyczy odsłoniętych części ciała, takich jak kolana, łokcie, dłonie czy twarz. Otarcia mogą powodować ból, krwawienie, zaczerwienienie oraz narażać organizm na wniknięcie patogenów i rozwój infekcji.

  • owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej

    Owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej (afty) to bolesne zmiany, które pojawiają się na wewnętrznej stronie policzków, języku, podniebieniu miękkim, dziąsłach i wargach. Najczęściej występują jako pojedyncze lub mnogie, płytkie ubytki błony śluzowej o średnicy do 1 cm, otoczone rumieniowym rąbkiem zapalnym i pokryte białawym, włóknikowym nalotem. Owrzodzenia te mogą być objawem różnych chorób ogólnoustrojowych, alergii, niedoborów witaminowych, zaburzeń hormonalnych, ale najczęściej mają charakter idiopatyczny.

  • ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u dzieci

    Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u dzieci to poważna infekcja górnych dróg moczowych, obejmująca miedniczki nerkowe i miąższ nerki. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Escherichia coli (około 80-90% przypadków), rzadziej inne bakterie Gram-ujemne, takie jak Klebsiella, Proteus czy Enterobacter. Zakażenie zazwyczaj rozwija się wstępująco z dolnych dróg moczowych, choć możliwa jest również droga krwiopochodna.

  • odkażanie błony śluzowej

    Odkażanie błony śluzowej to procedura mająca na celu eliminację lub redukcję mikroorganizmów patogennych z powierzchni błon śluzowych, najczęściej jamy ustnej, nosa, gardła, pochwy czy odbytu. Wskazaniami do odkażania są stany zapalne, infekcje bakteryjne, grzybicze, wirusowe, a także profilaktyka przed zabiegami chirurgicznymi czy stomatologicznymi.

  • ostry ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej

    Ostry ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, zwany potocznie ostrym bólem krzyża, stanowi częsty problem medyczny dotykający znaczną część populacji. Dolegliwość ta najczęściej manifestuje się jako nagły, intensywny ból w dolnej części pleców, często promieniujący do pośladków lub nóg. Występuje zazwyczaj w wyniku przeciążenia struktur kręgosłupa, urazu mechanicznego, nieprawidłowej postawy ciała, przepukliny krążka międzykręgowego lub jako objaw chorób zwyrodnieniowych kręgosłupa.

  • ostry napad dny

    Ostry napad dny to nagły, niezwykle bolesny stan zapalny stawów spowodowany odkładaniem się kryształów moczanu sodu w tkankach stawowych. Najczęściej obejmuje pierwszy staw śródstopno-paliczkowy (tzw. podagra), ale może też dotyczyć innych stawów, takich jak stawy skokowe, kolanowe, nadgarstkowe czy łokciowe. Ostry napad dny charakteryzuje się nagłym początkiem, zwykle w nocy, silnym bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem i ograniczeniem ruchomości zajętego stawu.

  • odrzucanie przeszczepu alogenicznego oporne na terapię innymi immunosupresyjnymi produktami leczniczymi

    Odrzucanie przeszczepu alogenicznego oporne na terapię innymi immunosupresyjnymi produktami leczniczymi to poważne powikłanie transplantologiczne, które występuje, gdy układ odpornościowy biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i atakuje go, pomimo standardowej terapii immunosupresyjnej. Stan ten może dotyczyć różnych narządów, w tym nerek, wątroby, serca, płuc czy szpiku kostnego, i stanowi istotne zagrożenie dla funkcji przeszczepu oraz życia pacjenta.

  • ostre nasilenie przewlekłego zapalenia oskrzeli

    Ostre nasilenie przewlekłego zapalenia oskrzeli (AECB – Acute Exacerbation of Chronic Bronchitis) to nagłe pogorszenie objawów u pacjentów z przewlekłym zapaleniem oskrzeli, charakteryzujące się nasileniem kaszlu, zwiększeniem ilości i zmianą charakteru odkrztuszanej wydzieliny oraz nasileniem duszności. Występuje najczęściej w przebiegu POChP (Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc) i stanowi istotną przyczynę hospitalizacji, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl