rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna
Wskazanie

Rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna (HoFH) to rzadka, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna charakteryzująca się znacznym podwyższeniem stężenia cholesterolu LDL w osoczu (zwykle powyżej 500 mg/dl). Występuje z częstością około 1:1 000 000 i jest spowodowana mutacjami w obu allelach genu kodującego receptor LDL, apolipoproteinę B, konwertazę PCSK9 lub białko adaptorowe receptora LDL.

Pacjenci z HoFH rozwijają objawy miażdżycy i choroby wieńcowej już w dzieciństwie. Charakterystyczne objawy kliniczne to żółtaki ścięgien (szczególnie na ścięgnach Achillesa), żółtaki kolan, guzki na prostownikach dłoni oraz rąbek starczy rogówki. Choroba nieleczona prowadzi do zawału mięśnia sercowego lub nagłej śmierci sercowej przed 30 rokiem życia.

W leczeniu rodzinnej hipercholesterolemii homozygotycznej stosuje się kombinację kilku metod terapeutycznych. Podstawą farmakoterapii są statyny w maksymalnych dawkach, takie jak rosuwastatyna (Roswera, Suvardio) lub atorwastatyna (Atoris, Sortis, Tulip) w połączeniu z ezetymibem (Ezetrol, Ezehron). W terapii wykorzystuje się również inhibitory PCSK9: alirokumab (Praluent) lub ewolokumab (Repatha), który jest jedynym zarejestrowanym w Polsce inhibitorem PCSK9 w leczeniu HoFH. Najnowszym lekiem zarejestrowanym w leczeniu HoFH jest kwas bempediowy (Nilemdo, Nustendi).

W przypadku niewystarczającej skuteczności farmakoterapii, stosuje się zabiegową aferezę lipoprotein LDL, która polega na pozaustrojowym usuwaniu cząsteczek LDL z krwi pacjenta. U pacjentów pediatrycznych rozważa się również przeszczepienie wątroby. W niektórych przypadkach stosuje się nowoczesne terapie ukierunkowane na mechanizm choroby, jak lomitapid (Lojuxta) – inhibitor mikrosomalnego białka transportującego triglicerydy, oraz mipomersen – antysensowy oligonukleotyd hamujący syntezę apolipoproteiny B-100.

Największym wyzwaniem w leczeniu HoFH jest bardzo wysoki poziom cholesterolu LDL, trudny do kontrolowania nawet przy zastosowaniu intensywnej terapii wielolekowej. Trudności wynikają również z ograniczonej odpowiedzi na konwencjonalne leki hipolipemizujące, gdyż pacjenci z HoFH mają często całkowity brak funkcji receptorów LDL. Istotnym problemem jest także wczesne rozpoczęcie terapii – choroba powinna być diagnozowana i leczona od wczesnego dzieciństwa, aby zapobiec rozwojowi miażdżycy. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje dostępność i koszt nowoczesnych terapii, szczególnie aferezy LDL, która wymaga specjalistycznego sprzętu i doświadczonego personelu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl