ostre pobudzenie psychoruchowe w epizodzie manii choroby afektywnej dwubiegunowej
Wskazanie

Ostre pobudzenie psychoruchowe w epizodzie manii choroby afektywnej dwubiegunowej to stan kliniczny charakteryzujący się znacznym wzrostem aktywności ruchowej, niepokoju, przyspieszeniem mowy i myślenia, nadmierną euforią oraz często brakiem krytycyzmu. W tym stanie pacjent może wykazywać zachowania impulsywne, podejmować ryzykowne decyzje oraz doświadczać zaburzeń snu. Stan ten stanowi nagłą sytuację kliniczną wymagającą pilnej interwencji.

W leczeniu ostrego pobudzenia maniakalnego stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji, często w formie parenteralnej (domięśniowej lub dożylnej) dla szybkiego opanowania objawów. W Polsce stosowane są: olanzapina (Zyprexa, Olzapin, Zolafren), kwetiapina (Ketrel, Ketipinor, Quentapic), risperidon (Rispolept, Ryspolit, Orizon), aripiprazol (Abilify, Arypiprazol Glenmark) oraz ziprazidon (Zeldox). W ciężkich przypadkach można zastosować haloperidol (Haloperidol WZF). Dodatkowo wykorzystuje się leki stabilizujące nastrój takie jak walproiniany (Depakine, Convulex) czy lit (Lithium Carbonicum GSK).

Istotnym elementem terapii jest również podawanie benzodiazepin, takich jak lorazepam (Lorafen), diazepam (Relanium) czy klonazepam (Clonazepamum TZF), które pomagają opanować pobudzenie i lęk. W praktyce klinicznej często stosuje się połączenie leku przeciwpsychotycznego z benzodiazepinami dla osiągnięcia szybszego efektu uspokajającego.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z ostrym pobudzeniem w manii obejmują brak współpracy ze strony pacjenta, który często nie ma wglądu w swój stan i odmawia przyjmowania leków. Wyzwaniem jest także konieczność szybkiego opanowania objawów przy jednoczesnym minimalizowaniu efektów ubocznych, szczególnie sedacji i zaburzeń sercowo-naczyniowych. Pacjenci mogą wymagać unieruchomienia, co stanowi etyczne i prawne wyzwanie. Dodatkowo, konieczność monitorowania parametrów życiowych i potencjalnych interakcji lekowych, zwłaszcza przy politerapii, stanowi istotne obciążenie dla personelu medycznego.

Po ustąpieniu ostrej fazy pobudzenia, kluczowe jest wdrożenie długoterminowego leczenia stabilizującego nastrój w celu zapobiegania nawrotom. Wymaga to precyzyjnego doboru leków oraz edukacji pacjenta odnośnie regularnego przyjmowania preparatów, nawet po ustąpieniu objawów manii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl