zespół Gillesa de la Tourette’a u dzieci i młodzieży
Wskazanie

Zespół Gillesa de la Tourette’a (GTS) to zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się występowaniem licznych tików ruchowych i wokalnych, trwających dłużej niż rok. U dzieci i młodzieży objawy zazwyczaj pojawiają się między 5. a 7. rokiem życia, z nasileniem w okresie dojrzewania (10-12 lat). Tiki mogą być proste (np. mruganie, potrząsanie głową) lub złożone (sekwencje ruchów, koprolalia – wypowiadanie wulgaryzmów), a ich nasilenie często zmienia się w czasie.

Farmakoterapia jest wskazana przy tikach znacznie zakłócających codzienne funkcjonowanie dziecka. W Polsce stosuje się najczęściej neuroleptyki: risperidon (Rispolept, Risperidon), haloperidol (Haloperidol WZF), pimozyd (Orap), olanzapinę (Olanzapine, Zyprexa) i arypiprazol (Abilify, Aryzalera). W przypadkach o mniejszym nasileniu wykorzystuje się klonidynę (Iporel) lub klonazepam (Clonazepamum TZF, Rivotril). Coraz częściej stosuje się także topiramat (Epitoram, Topamax) czy suplementację kannabinoidami.

Największą trudnością w leczeniu GTS u dzieci i młodzieży jest balansowanie między skutecznością terapii a działaniami niepożądanymi leków. Neuroleptyki, mimo skuteczności, mogą powodować senność, przyrost masy ciała, zaburzenia metaboliczne czy późne dyskinezy. Problematyczne jest także występowanie schorzeń współistniejących (ADHD, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, depresja), które wymagają odrębnego leczenia. Istotnym wyzwaniem jest również zapewnienie prawidłowego funkcjonowania społecznego dziecka i wsparcia psychologicznego, gdyż tiki często prowadzą do stygmatyzacji i problemów w relacjach rówieśniczych.

Kompleksowe podejście terapeutyczne powinno obejmować nie tylko farmakoterapię, ale także interwencje behawioralne, takie jak trening odwracania nawyku (HRT) czy terapię poznawczo-behawioralną. Kluczowe jest edukowanie nauczycieli i rówieśników, co pomaga zmniejszyć stygmatyzację dziecka z zespołem Tourette’a. W najcięższych, lekoopornych przypadkach rozważa się głęboką stymulację mózgu, jednak ta metoda jest stosowana głównie u starszych pacjentów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl