objawy psychotyczne u pacjenta z demencją pochodzenia naczyniowego
Wskazanie

Objawy psychotyczne u pacjentów z demencją pochodzenia naczyniowego (VaD) są częstym powikłaniem neurologicznym, dotykającym nawet 40-60% pacjentów. Manifestują się one głównie w postaci omamów (najczęściej wzrokowych i słuchowych), urojeń (szczególnie prześladowczych, okradania), błędnego rozpoznawania osób oraz zaburzeń zachowania. Wystąpienie objawów psychotycznych znacząco pogarsza rokowanie, przyspiesza progresję deficytów poznawczych i zwiększa ryzyko instytucjonalizacji pacjenta.

W leczeniu objawów psychotycznych u pacjentów z VaD stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji w możliwie najniższych skutecznych dawkach. Wśród najczęściej stosowanych preparatów w Polsce wymienić można: Rispolept/Risperidon (risperidon), Ketrel/Kvetiplex (kwetiapina), Olzapin/Zolafren/Zyprexa (olanzapina) czy Sulpiryd Teva (sulpiryd). Istotne jest, aby leki przeciwpsychotyczne stosować tylko wtedy, gdy objawy są nasilone i powodują znaczne cierpienie pacjenta lub zagrożenie dla niego i otoczenia.

W terapii kluczowe jest również leczenie choroby podstawowej – demencji naczyniowej, poprzez kontrolę czynników ryzyka naczyniowego. Stosuje się leki przeciwpłytkowe (Acard, Polocard), leki hipotensyjne (np. Prestarium, Tritace, Nebilet) oraz statyny (Atoris, Roswera). W niektórych przypadkach można rozważyć zastosowanie inhibitorów cholinesterazy (Aricept, Exelon) lub memantyny (Memantine, Ebixa), choć ich skuteczność w VaD jest mniej potwierdzona niż w chorobie Alzheimera.

Największym wyzwaniem w leczeniu objawów psychotycznych u pacjentów z VaD jest równoważenie skuteczności terapii z ryzykiem działań niepożądanych. Leki przeciwpsychotyczne zwiększają ryzyko incydentów naczyniowo-mózgowych, zaburzeń metabolicznych i upadków. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych i z wielochorobowością. Dodatkowo, farmakoterapia powinna być zawsze uzupełniona o oddziaływania niefarmakologiczne – modyfikację środowiska, terapię behawioralną i edukację opiekunów, co może znacząco zmniejszyć nasilenie objawów i poprawić jakość życia pacjentów.