zespół Gillesa de la Tourette’a u dziecka
Wskazanie

Zespół Gillesa de la Tourette’a (GTS) to zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się występowaniem wielorakich tików ruchowych oraz przynajmniej jednym tikiem wokalnym, utrzymujących się przez ponad rok. U dzieci objawy zwykle pojawiają się między 5. a 7. rokiem życia, z nasileniem w okresie wczesnej adolescencji (10-12 lat). Choroba częściej dotyka chłopców niż dziewczynki, w stosunku około 3:1.

Tiki ruchowe mogą obejmować mruganie oczami, grymasy twarzy, potrząsanie głową czy gwałtowne ruchy kończyn. Tiki wokalne to m.in. pokasływanie, chrząkanie, pociąganie nosem, a w cięższych przypadkach koprolalia (wypowiadanie wulgaryzmów). U 60-80% dzieci z zespołem Tourette’a współwystępują inne zaburzenia, najczęściej ADHD i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, co znacząco utrudnia diagnostykę i leczenie.

W farmakoterapii zespołu Tourette’a u dzieci stosuje się kilka grup leków. Leki pierwszego wyboru to neuroleptyki – risperidon (Rispolept, Orizon), haloperidol (Decaldol), pimozyd (sprowadzany w ramach importu docelowego) oraz aripiprazol (Abilify, Aribit). W przypadkach mniej nasilonych objawów stosuje się także klonidynę (Iporel) i guanfacynę (sprowadzana w ramach importu docelowego). U pacjentów z współwystępującym ADHD pomocne mogą być leki psychostymulujące, jak metylofenidat (Concerta, Medikinet).

Największym wyzwaniem w leczeniu dzieci z zespołem Tourette’a jest znalezienie równowagi między skutecznością terapii a działaniami niepożądanymi leków. Neuroleptyki, choć najskuteczniejsze w redukcji tików, mogą powodować senność, przyrost masy ciała, zaburzenia metaboliczne i objawy pozapiramidowe. Dodatkowo, złożoność obrazu klinicznego, ze względu na częste współwystępowanie innych zaburzeń, wymaga podejścia wielospecjalistycznego. Istotną trudnością jest także stygmatyzacja społeczna i problemy z adaptacją w środowisku szkolnym, co może prowadzić do wtórnych zaburzeń emocjonalnych u dzieci.

Optymalne postępowanie obejmuje nie tylko farmakoterapię, ale również interwencje behawioralne, takie jak trening odwracania nawyku (HRT), psychoedukację rodziny oraz wsparcie psychologiczne dla dziecka. W przypadku nasilonych objawów niezbędna jest współpraca neurologa, psychiatry dziecięcego, psychologa i pedagogów szkolnych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl