badanie współczynnika przesączania kłębuszkowego z próbek osocza
Wskazanie

Badanie współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR – Glomerular Filtration Rate) z próbek osocza to kluczowe badanie diagnostyczne oceniające czynność nerek. Pozwala na określenie ilości krwi, która jest filtrowana przez kłębuszki nerkowe w jednostce czasu, co stanowi podstawowy wskaźnik funkcji wydalniczej nerek.

Wskazaniami do wykonania badania GFR są: podejrzenie przewlekłej choroby nerek, monitorowanie progresji już rozpoznanej choroby nerek, dostosowanie dawek leków wydalanych przez nerki, kwalifikacja do zabiegów z użyciem środków kontrastowych oraz ocena czynności nerek u pacjentów z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym czy chorobami autoimmunologicznymi. Badanie to jest szczególnie istotne u osób starszych, gdzie obniżenie GFR może przebiegać bez podwyższenia stężenia kreatyniny w surowicy.

W Polsce do oceny GFR z próbek osocza najczęściej wykorzystuje się badania z użyciem cystatyny C (Cystatin C) oraz określenie klirensu egzogennych znaczników, takich jak inulina (złoty standard) czy preparaty zawierające izotopy promieniotwórcze (np. DTPA, EDTA). Dostępne są również metody wykorzystujące jocheksol (Omnipaque) czy joheksol (Omnipaque) jako znaczniki.

Największe trudności w ocenie GFR dotyczą standaryzacji metod pomiarowych oraz interpretacji wyników u pacjentów z nietypową masą ciała (otyłość, wyniszczenie), zaburzeniami gospodarki białkowej czy u kobiet w ciąży. Problematyczne jest również ustalenie optymalnego momentu pomiaru u pacjentów z ostrym uszkodzeniem nerek, gdzie funkcja nerek może ulegać dynamicznym zmianom. Ponadto, koszty badania z wykorzystaniem egzogennych znaczników są wysokie, co ogranicza ich powszechne zastosowanie w codziennej praktyce klinicznej.

Należy pamiętać, że w praktyce klinicznej najczęściej stosuje się wzory szacunkowe do obliczania eGFR (estimated GFR) na podstawie stężenia kreatyniny i/lub cystatyny C w surowicy, takie jak wzór CKD-EPI, MDRD czy Cockcrofta-Gaulta, które są łatwiejsze do wykonania, ale mniej dokładne niż bezpośredni pomiar GFR z próbek osocza.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl