Przeciwwskazania stosowania
Ziele męczennicy

Przeciwwskazania stosowania ziela męczennicy. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Ziele męczennicy (Passiflora incarnata L.) jest składnikiem preparatów złożonych, takich jak Neurapas. W postaci wyciągu suchego (32 mg w jednej tabletce powlekanej) stanowi jeden z trzech głównych komponentów tego leku, obok ziela dziurawca (60 mg) i korzenia kozłka (28 mg). Oceniając przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających ziele męczennicy, należy uwzględnić nie tylko właściwości samej męczennicy, ale również pozostałych składników aktywnych w przypadku preparatów złożonych.¹

Nadwrażliwość jako kluczowe przeciwwskazanie

Pierwszym i podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających ziele męczennicy jest nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W kontekście leku Neurapas, należy zwrócić szczególną uwagę na skład substancji pomocniczych, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.²

Istotnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość skóry na działanie światła słonecznego, co ma związek głównie z zawartością ziela dziurawca w preparacie złożonym, który może nasilać reakcje fotouczulające. Pacjentom z fotodermozami lub innymi schorzeniami związanymi z nadwrażliwością na promieniowanie UV należy stanowczo odradzić stosowanie preparatów zawierających połączenie ziela męczennicy z dziurawcem.³

Interakcje lekowe jako przeciwwskazania

Szczególnie istotne są przeciwwskazania wynikające z potencjalnych interakcji lekowych. W przypadku preparatów złożonych zawierających ziele męczennicy i dziurawca (jak Neurapas), należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania z określonymi grupami leków.⁴

Leki immunosupresyjne

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie ziela męczennicy w preparatach zawierających dziurawiec z lekami immunosupresyjnymi, takimi jak:

• Cyklosporyna – stosowana głównie po przeszczepach narządów oraz w ciężkich postaciach chorób autoimmunologicznych
• Takrolimus podawany doustnie – lek o działaniu immunosupresyjnym, stosowany głównie po przeszczepieniach
• Ewerolimus – stosowany w profilaktyce odrzucania przeszczepów oraz w leczeniu niektórych nowotworów
• Sirolimus – stosowany w zapobieganiu odrzuceniu przeszczepu

⁵

Leki przeciw HIV

Preparaty zawierające ziele męczennicy w połączeniu z dziurawcem są przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących:

• Inhibitory proteazy – szczególnie fosamprenawir i indynawir oraz inne leki z tej grupy
• Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy – przykładowo newirapina

⁶

Leki cytostatyczne

Przeciwwskazane jest stosowanie preparatów z zielem męczennicy i dziurawca z lekami przeciwnowotworowymi, w szczególności:

• Imatynib – inhibitor kinazy tyrozynowej stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej i innych nowotworów
• Irynotekan – stosowany głównie w terapii raka jelita grubego

⁷

Leki przeciwzakrzepowe

Nie należy stosować preparatów zawierających ziele męczennicy w połączeniu z dziurawcem u pacjentów przyjmujących:

• Antykoagulanty typu kumaryny – pochodne kumaryny stosowane jako leki przeciwzakrzepowe
• Warfaryna – lek przeciwzakrzepowy często stosowany w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

⁸

Inne uwarunkowania kliniczne

Preparaty zawierające ziele męczennicy, takie jak Neurapas, zawierają również substancje pomocnicze, które mogą stanowić przeciwwskazanie u określonych grup pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość:

• Laktozy jednowodnej (90,5 mg/tabletkę) – przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
• Glukozy ciekłej suszonej rozpyłowo (10,4 mg/tabletkę) – należy uwzględnić w przypadku pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej

⁹

Mechanizm przeciwwskazań w odniesieniu do męczennicy

Należy podkreślić, że większość wymienionych przeciwwskazań wynika przede wszystkim z oddziaływania ziela dziurawca, stanowiącego główny składnik preparatu Neurapas. Ziele dziurawca jest induktorem enzymu CYP3A4 i glikoproteiny P, co może prowadzić do przyspieszenia metabolizmu wielu leków i zmniejszenia ich stężenia we krwi. Samo ziele męczennicy ma mniej udokumentowanych interakcji, jednak w przypadku preparatów złożonych takich jak Neurapas, przeciwwskazania dotyczą całego preparatu.¹⁰

Decyzja o niestosowaniu preparatów zawierających ziele męczennicy powinna być podjęta po szczegółowej analizie aktualnie przyjmowanych przez pacjenta leków oraz pełnej ocenie stanu klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem wymienionych przeciwwskazań.¹¹