Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Witamina C

Wpływ witaminy C na płodność, ciążę i laktację

Witamina C (kwas askorbowy) jest jednym z podstawowych składników odżywczych, który pełni istotną rolę w wielu procesach metabolicznych organizmu. W kontekście płodności, ciąży oraz laktacji, należy zwrócić szczególną uwagę na stosowanie preparatów zawierających witaminę C u kobiet planujących ciążę, będących w ciąży oraz karmiących piersią.¹

Wpływ witaminy C na płodność

W dostępnej dokumentacji produktów leczniczych zawierających witaminę C brak jest jednoznacznych danych dotyczących bezpośredniego wpływu samej witaminy C na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. W przypadku preparatu Bioaron SYSTEM, który zawiera 51 mg witaminy C w dawce jednorazowej (5 ml), nie ustalono wpływu produktu na płodność.² Podobnie w przypadku preparatu Elevit Pronatal, brak jest danych dotyczących wpływu tego produktu na płodność.³

Witamina C podczas ciąży

Witamina C jako składnik rozpuszczalny w wodzie jest względnie bezpieczna w stosowaniu podczas ciąży, jednakże należy przestrzegać zalecanych dawek. Opublikowane dane wskazują na bezpieczne podawanie witamin rozpuszczalnych w wodzie, w tym witaminy C, u kobiet w okresie ciąży.⁴

W przypadku złożonych preparatów witaminowych zawierających witaminę C, jak Elevit Pronatal, produkt jest dedykowany kobietom w ciąży, ale powinien być przyjmowany zgodnie z zalecanym dawkowaniem. Przed zastosowaniem każdego preparatu witaminowego w ciąży należy skonsultować się z lekarzem.⁵

Należy zwrócić szczególną uwagę na całkowitą podaż witamin, zwłaszcza witaminy A i D, które w niektórych preparatach występują łącznie z witaminą C. Witamina A w dobowej dawce przekraczającej 10 000 j.m. może działać teratogennie, jeśli jest stosowana w pierwszym trymestrze ciąży.⁶ Podobnie przewlekłe stosowanie zbyt dużych dawek witaminy D może być szkodliwe dla płodu.^{7 8}

W przypadku preparatu Multi-Sanostol, który zawiera 100 mg witaminy C w 10 ml syropu, zaleca się, aby kobiety w ciąży nie podejmowały samodzielnie decyzji o przyjmowaniu produktu i nie przekraczały zalecanych dawek.⁹

W odniesieniu do preparatu Bioaron SYSTEM, który poza witaminą C zawiera również wyciąg z aloesu drzewiastego, ze względu na brak danych dotyczących stosowania tego wyciągu u kobiet w ciąży, nie zaleca się podawania tego leku w tej grupie pacjentek.¹⁰ Warto jednak podkreślić, że badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu wyciągu płynnego Aloes arborescentis recentis extractum fluidum na rozwój płodu i przebieg ciąży oraz nie stwierdzono toksycznego wpływu na funkcje układu rozrodczego.¹¹

Witamina C podczas laktacji

Witamina C, podobnie jak inne witaminy i związki mineralne, jest wydzielana do mleka matki. Opublikowane dane wskazują na bezpieczne podawanie witamin rozpuszczalnych w wodzie u kobiet podczas karmienia piersią.¹²

W przypadku preparatu Elevit Pronatal, który jest przeznaczony również dla matek karmiących piersią, należy brać pod uwagę, że witaminy i związki mineralne zawarte w tym produkcie są wydzielane do mleka matki. Jest to szczególnie istotne, jeśli dziecko przyjmuje dodatkowo produkty uzupełniające dietę w związki mineralne i witaminy.¹³

Multi-Sanostol zawierający 100 mg witaminy C w 10 ml syropu również wymaga ostrożności w stosowaniu przez kobiety karmiące piersią. Zaleca się, aby kobiety karmiące nie podejmowały samodzielnie decyzji o przyjmowaniu tego produktu i nie przekraczały zalecanych dawek.¹⁴

W przypadku preparatu Bioaron SYSTEM, który zawiera 51 mg witaminy C w dawce jednorazowej (5 ml), ze względu na brak danych dotyczących stosowania wyciągu z aloesu drzewiastego u kobiet karmiących, nie zaleca się podawania tego leku w tej grupie pacjentek.¹⁵

Zalecenia dla lekarzy dotyczące suplementacji witaminy C

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających witaminę C:

• Witamina C jest składnikiem względnie bezpiecznym podczas ciąży i karmienia piersią, jednak należy przestrzegać zalecanych dawek.¹⁶
• Przed stosowaniem jakiegokolwiek preparatu zawierającego witaminę C lub inne witaminy i składniki mineralne w okresie ciąży i karmienia piersią konieczna jest konsultacja z lekarzem.¹⁷
• Należy zwrócić szczególną uwagę na całkowitą dobową podaż witamin, zwłaszcza w przypadku przyjmowania różnych preparatów witaminowych jednocześnie.¹⁸
• W przypadku preparatów złożonych, zawierających obok witaminy C również inne składniki, należy brać pod uwagę możliwe przeciwwskazania lub ograniczenia wynikające z obecności tych składników.¹⁹
• Nie należy przekraczać zalecanych dawek, gdyż niektóre składniki preparatów, np. witamina A i D, mogą mieć negatywny wpływ na rozwijający się płód przy długotrwałym przedawkowaniu.²⁰
• W okresie karmienia piersią należy pamiętać, że witaminy i składniki mineralne przechodzą do mleka matki, co może mieć znaczenie przy suplementacji witamin u dziecka.²¹

Podsumowanie kliniczne

Witamina C jest relatywnie bezpiecznym składnikiem podczas ciąży i laktacji, jednak jej stosowanie powinno być nadzorowane przez lekarza, szczególnie w przypadku preparatów złożonych. Lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na całkowitą dobową podaż witamin, w tym witamin A i D, które mogą współwystępować z witaminą C w preparatach wielowitaminowych. Nie zaleca się przekraczania zalecanych dawek i samodzielnego podejmowania decyzji o suplementacji przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.²²

Brak jest wystarczających danych na temat bezpośredniego wpływu witaminy C na płodność, dlatego w przypadku problemów z zajściem w ciążę konieczna jest kompleksowa diagnostyka i konsultacja lekarska.^{23 24}