Działania niepożądane
Urokinaza

Działania niepożądane urokinazy – charakterystyka kliniczna

Stosowanie urokinazy (Urokinasum), substancji ekstrahowanej z ludzkiego moczu i dostępnej w preparacie Urokinase medac w różnych mocach (10 000, 50 000, 100 000, 250 000 i 500 000 j.m.), wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. W procesie terapeutycznym należy uwzględnić potencjalne zagrożenia wynikające z zastosowania tego leku fibrynolitycznego.¹

Krwotoki i powikłania krwotoczne

Krwotok stanowi najczęstsze i najpoważniejsze działanie niepożądane urokinazy. Należy podkreślić, że zaburzenia hemostazy wywołane przez urokinazę są znacznie bardziej nasilone niż w przypadku standardowej terapii heparyną czy doustnymi antykoagulantami z grupy pochodnych kumaryny. Odnotowano przypadki ciężkiego samoistnego krwawienia, włączając w to śmiertelne krwotoki mózgowe. Warto zauważyć, że mniej nasilone krwawienia samoistne występowały około dwukrotnie częściej podczas leczenia urokinazą w porównaniu do terapii heparyną.²

Szczególnie zwiększoną podatność na powikłania krwotoczne obserwuje się u pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami hemostazy. U około 20% leczonych urokinazą stwierdzano umiarkowany spadek stężenia hematokrytu, który nie wiązał się z jawnym klinicznie krwawieniem.³

Reakcje nadwrażliwości

W przeciwieństwie do streptokinazy, urokinaza charakteryzuje się niższą immunogennością. Mimo to raportowano rzadkie przypadki łagodnych reakcji alergicznych, takich jak skurcz oskrzeli czy wysypka. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, odnotowano również bardzo rzadkie, ale niezwykle poważne przypadki śmiertelnej anafilaksji.⁴

Reakcje związane z wlewem

Podczas podawania urokinazy sporadycznie występują reakcje gorączkowe i dreszcze, włącznie z drgawkami. W przeciwieństwie do innych leków przeciwgorączkowych, w przypadku gorączki wywołanej urokinazą nie zaleca się stosowania kwasu acetylosalicylowego. Zazwyczaj wystarczające jest leczenie objawowe.⁵

Inne reakcje związane z wlewem urokinazy obejmują: duszność, sinicę, niedotlenienie, kwasicę, ból pleców, nudności i/lub wymioty. Te objawy niepożądane występują zazwyczaj w ciągu pierwszej godziny od rozpoczęcia wlewu urokinazy.⁶

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane urokinazy klasyfikowane są według następującej konwencji częstości występowania:<sup data-drug="Urokinase medac" data-section="Działania niepożądane" title="Jako podstawę do oceny częstości zdarzeń niepożądanych stosowano następującą konwencję: Bardzo często ≥ 1/10; Często: ≥ 1/100 do < 1/10; Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100; Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000; Bardzo rzadko 7

• Bardzo często: ≥ 1/10
• Często: ≥ 1/100 do < 1/10
• Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100
• Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000
• Bardzo rzadko: < 1/10 000

<sup data-drug="Urokinase medac" data-section="Działania niepożądane" title="Jako podstawę do oceny częstości zdarzeń niepożądanych stosowano następującą konwencję: Bardzo często ≥ 1/10; Często: ≥ 1/100 do < 1/10; Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100; Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000; Bardzo rzadko 8

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych urokinazy

Zaburzenia układu immunologicznego

W zakresie układu immunologicznego urokinaza może powodować:⁹

• Rzadko: Reakcje nadwrażliwości manifestujące się jako:
  • Duszność
  • Niedociśnienie tętnicze
  • Zaczerwienienie twarzy
  • Pokrzywka
  • Wysypka skórna
• Bardzo rzadko: Reakcje anafilaktyczne o potencjalnie śmiertelnym przebiegu

¹⁰

Zaburzenia naczyniowe

Wśród zaburzeń naczyniowych związanych z podawaniem urokinazy występują:¹¹

• Bardzo często:
  • Krwotoki z miejsc wkłucia i ran
  • Krwiaki
  • Krwotoki z nosa i krwawienia z dziąseł
  • Mikroskopowy krwiomocz
• Często:
  • Krwotok wewnątrzczaszkowy – stanowiący szczególnie niebezpieczne powikłanie z uwagi na potencjalnie śmiertelny przebieg
  • Krwotoki z przewodu pokarmowego
  • Krwotoki zaotrzewnowe
  • Krwotoki z układu moczowo-płciowego
  • Krwotoki domięśniowe
  • Zatorowość, włącznie z zatorami cholesterolowymi
• Niezbyt często:
  • Krwotok wewnątrzwątrobowy

¹²

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

W kategorii zaburzeń ogólnych i stanów w miejscu podania podczas stosowania urokinazy obserwuje się:¹³

• Często:
  • Gorączka
  • Dreszcze

¹⁴

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Podczas leczenia urokinazą stwierdzano następujące odchylenia w badaniach laboratoryjnych:¹⁵

• Bardzo często:
  • Spadek stężenia hematokrytu bez wykrywalnego klinicznie krwawienia
  • Przejściowy wzrost aktywności aminotransferaz

¹⁶

Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem urokinazy

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych urokinazy

Ze względu na zakres i potencjalną ciężkość działań niepożądanych związanych ze stosowaniem urokinazy, istotne jest systematyczne monitorowanie stanu pacjenta, w szczególności pod kątem cech krwawienia. Po dopuszczeniu produktu leczniczego Urokinase medac do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.¹⁷

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁸