Przedawkowanie
Tribenozyd

Tribenozyd, stosowany w leczeniu hemoroidów i dolegliwości okolicy odbytu, występuje w preparatach takich jak Procto-Glyvenol i Procto-Hemolan, dostępnych w formie czopków (400 mg tribenozydu + 40 mg lidokainy) oraz kremów doodbytniczych (50 mg tribenozydu + 20 mg lidokainy/g). Przy prawidłowym stosowaniu ryzyko przedawkowania tribenozydu jest minimalne, a przypadki toksyczności nie zostały odnotowane. W przeciwieństwie do tribenozydu, lidokaina wykazuje potencjalne działania toksyczne przy przedawkowaniu, obejmujące zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego, arytmie, depresję mięśnia sercowego), ośrodkowego układu nerwowego (drgawki) oraz methemoglobinemię, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.

Przedawkowanie tribenozydu

Tribenozyd jest substancją czynną wykorzystywaną w leczeniu żylaków odbytu (hemoroidów) oraz innych dolegliwości związanych z okolicą odbytu. Występuje w produktach leczniczych takich jak Procto-Glyvenol czy Procto-Hemolan, zarówno w postaci czopków jak i kremu doodbytniczego, często w połączeniu z lidokainą, która działa miejscowo znieczulająco. Mimo stosunkowo szerokiego zastosowania tribenozydu, dane dotyczące jego przedawkowania są ograniczone.1

Ryzyko przedawkowania

W przypadku produktów zawierających tribenozyd, takich jak Procto-Glyvenol czy Procto-Hemolan, ryzyko przedawkowania przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami jest minimalne. Nie odnotowano przypadków przedawkowania produktu Procto-Glyvenol w postaci czopków, a przedawkowanie generalnie nie powinno występować przy stosowaniu produktu leczniczego zgodnie z podanym schematem dawkowania.2

Przedawkowanie lidokainy

W przeciwieństwie do tribenozydu, dla lidokainy – drugiej substancji czynnej obecnej w preparatach Procto-Glyvenol i Procto-Hemolan – istnieją bardziej szczegółowe dane dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem. W badaniach na zwierzętach toksyczność obserwowana po przedawkowaniu lidokainy obejmowała działania dotyczące ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego.3

Wchłanianie systemowe lidokainy

Jest mało prawdopodobne, by chlorowodorek lidokainy jednowodny zawarty w preparatach doodbytniczych wchłonął się do krwiobiegu w dawkach wywołujących działanie toksyczne przy normalnym stosowaniu.4 Jednak w przypadku nadmiernego stosowania lub przypadkowego spożycia preparatu istnieje ryzyko efektów ogólnoustrojowych.

Objawy przedawkowania lidokainy

Przedawkowanie lidokainy może manifestować się szeregiem objawów klinicznych, przede wszystkim dotyczących układu nerwowego i krążenia. Objawia się zwykle zaburzeniami krążenia i drgawkami, może też wystąpić methemoglobinemia.5

Objaw przedawkowania Opis Układ/narząd
Zaburzenia krążenia Obniżenie ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, możliwość depresji mięśnia sercowego Układ sercowo-naczyniowy
Drgawki Pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego prowadzące do napadów drgawkowych Ośrodkowy układ nerwowy
Methemoglobinemia Zwiększone stężenie methemoglobiny we krwi, prowadzące do zaburzeń transportu tlenu Krew

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających tribenozyd i lidokainę konieczne jest podjęcie odpowiednich działań medycznych.

Pierwsza pomoc

W przypadku przypadkowego spożycia produktu leczniczego należy zasięgnąć porady lekarza. Istotne jest usunięcie produktu leczniczego z miejsca wchłaniania.6 7

Leczenie objawowe

Nie istnieje swoiste antidotum przeciw lidokainie, dlatego leczenie przedawkowania ma charakter objawowy.8 W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania lidokainy należy:

  • W celu opanowania zaburzeń krążenia – podać środki zwężające naczynia lub zastosować wlew dożylny np. izotonicznego roztworu chlorku sodu
  • W razie wystąpienia drgawek – podać pochodną benzodiazepiny
  • W przypadku methemoglobinemii – podać błękit metylenowy i kwas askorbinowy

9

Monitorowanie i leczenie szpitalne

W poważnych przypadkach przedawkowania, szczególnie gdy obserwuje się objawy układowe, pacjent wymaga hospitalizacji i monitorowania parametrów życiowych. Leczenie powinno być prowadzone w warunkach intensywnej opieki medycznej, szczególnie jeśli występują zaburzenia krążenia lub drgawki.

Zapobieganie przedawkowaniu

Najlepszym sposobem zapobiegania przedawkowaniu jest stosowanie produktów zawierających tribenozyd i lidokainę zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce dla pacjenta. Dotyczy to zarówno preparatów w postaci czopków (Procto-Glyvenol 400 mg + 40 mg, Procto-Hemolan 400 mg + 40 mg), jak i kremów doodbytniczych (Procto-Glyvenol (50 mg + 20 mg)/g, Procto-Hemolan (50 mg + 20 mg)/g).10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl