Właściwości farmakokinetyczne
Ryfaksymina

Właściwości farmakokinetyczne ryfaksyminy

Ryfaksymina jest substancją aktywną charakteryzującą się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tej substancji, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, a także różnice w jej farmakokinetyce w specjalnych grupach pacjentów.^{1 2 3}

Wchłanianie

Ryfaksymina w formie polimorficznej α wykazuje bardzo niski stopień wchłaniania ogólnoustrojowego po podaniu doustnym. Badania farmakokinetyczne przeprowadzone na kilku gatunkach (szczury, psy, ludzie) konsekwentnie potwierdzają, że wchłanianie systemowe tej substancji jest minimalne i wynosi poniżej 1%.^{1 2}

Po wielokrotnym podaniu dawek terapeutycznych ryfaksyminy zdrowym ochotnikom oraz pacjentom z uszkodzeniami śluzówki jelit (np. w nieswoistych zapaleniach jelit), stężenia substancji w osoczu są znikome i nie przekraczają 10 ng/ml. Potwierdza to minimalną absorpcję ogólnoustrojową tej substancji, nawet w przypadku stanów patologicznych potencjalnie zwiększających przepuszczalność bariery jelitowej.^{1 2}

U pacjentów z encefalopatią wątrobową (HE) obserwuje się zwiększone wchłanianie ryfaksyminy. Podawanie produktu Tixteller w dawce 550 mg dwa razy na dobę pacjentom z HE skutkuje około 12-krotnie wyższym średnim narażeniem na ryfaksyminę w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami otrzymującymi taki sam schemat dawkowania.¹

Farmakokinetyka ryfaksyminy po jednokrotnym podaniu zdrowym ochotnikom na czczo dawki 400 mg charakteryzuje się bardzo niskimi parametrami: średnie stężenie maksymalne (Cmax) wynosi poniżej 5 ng/ml, a pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC) nie przekracza 15 ng•h/ml. Parametry te zostały określone z zastosowaniem wysoce czułej metody analitycznej o granicy oznaczalności wynoszącej 0,5 ng/ml.^{2 3}

Badania farmakokinetyczne porównawcze wykazały, że formy polimorficzne ryfaksyminy inne niż forma α charakteryzują się znacznie wyższym stopniem wchłaniania.^{2 3}

Wpływ pokarmu na wchłanianie ryfaksyminy jest klinicznie nieistotny. Obserwowano niewielki wzrost wchłaniania, gdy lek podawano w ciągu 30 minut od spożycia wysokotłuszczowego śniadania, jednak zjawisko to nie ma znaczenia klinicznego.^{1 2 3}

Dystrybucja

Ryfaksymina wykazuje umiarkowane powinowactwo do białek osocza. W badaniach in vivo po podaniu ryfaksyminy średni odsetek wiązania z białkami wynosił 67,5% u zdrowych ochotników.^{1 2 3}

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stopień wiązania ryfaksyminy z białkami osocza jest nieco niższy i wynosi około 62%. Ta różnica może mieć związek ze zmianami w składzie białek osocza występującymi u pacjentów z chorobami wątroby.^{1 2 3}

Metabolizm

Wyniki badań ekstraktów z kału wskazują, że ryfaksymina przechodzi przez przewód pokarmowy w formie niezmienionej, co świadczy o braku znaczącego metabolizmu w świetle jelita. Analiza kału wykazała obecność ryfaksyminy w postaci macierzystej, potwierdzając tezę, że substancja nie ulega rozpadowi ani metabolizmowi podczas pasażu przez przewód pokarmowy.^{1 2 3}

W badaniach z wykorzystaniem znakowanej radioaktywnie ryfaksyminy stwierdzono, że jedynie 0,025% podanej dawki jest wykrywane w moczu w formie niezmienionej, natomiast mniej niż 0,01% dawki odzyskiwano w postaci 25-dezacetyloryfaksyminy, który jest jedynym metabolitem ryfaksyminy zidentyfikowanym u ludzi. Powyższe dane potwierdzają minimalny metabolizm ogólnoustrojowy ryfaksyminy.<sup data-drug="Tixteller" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W badaniu z wykorzystaniem znakowanej radioaktywnie ryfaksyminy, odzysk ryfaksyminy z moczu wynosił 0,025% podanej dawki, natomiast 1 <sup data-drug="Xifaxan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W badaniu z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy wykrywano w moczu 0,025% podanej dawki ryfaksyminy w postaci niezmienionej, podczas gdy 2 <sup data-drug="Xifaxan 400 mg" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W badaniu z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy wykrywano w moczu 0,025% podanej dawki ryfaksyminy w postaci niezmienionej, podczas gdy 3

Eliminacja

Ryfaksymina jest wydalana niemal wyłącznie z kałem. Badania z wykorzystaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy wykazały, że 96,9% podanej dawki jest wydalane z kałem, co odzwierciedla minimalny stopień wchłaniania substancji z przewodu pokarmowego.^{1 2 3}

Eliminacja ryfaksyminy przez nerki jest minimalna – ilość znakowanej radioaktywnie ryfaksyminy wykrywana w moczu nie przekracza 0,4% podanej dawki.^{1 2 3}

Liniowa lub nieliniowa farmakokinetyka

Farmakokinetyka ryfaksyminy ma charakter nieliniowy, co oznacza, że narażenie ogólnoustrojowe na substancję nie jest proporcjonalne do podanej dawki. To zjawisko wynika z ograniczonej rozpuszczalności substancji, która determinuje maksymalny stopień jej wchłaniania.^{1 2 3}

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących farmakokinetyki ryfaksyminy u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jednak biorąc pod uwagę minimalny stopień wydalania ryfaksyminy przez nerki (poniżej 0,4% podanej dawki), nieprawdopodobne jest, aby zaburzenia czynności nerek istotnie wpływały na właściwości farmakokinetyczne tej substancji.^{1 2 3}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się zwiększone narażenie ogólnoustrojowe na ryfaksyminę w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami. Dostępne dane kliniczne wskazują, że ekspozycja na ryfaksyminę jest zależna od stopnia niewydolności wątroby według skali Child-Pugh.^{1 2 3}

W przypadku produktu Tixteller zaobserwowano, że narażenie ogólnoustrojowe na ryfaksyminę było odpowiednio około 10, 13 i 20 razy większe u pacjentów z łagodnymi (A w skali Child-Pugha), umiarkowanymi (B w skali Child-Pugha) i ciężkimi (C w skali Child-Pugha) zaburzeniami czynności wątroby w porównaniu do zdrowych ochotników.¹

Pomimo zwiększonego narażenia ogólnoustrojowego, modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest zalecana. Wynika to z faktu, że ryfaksymina działa głównie miejscowo w przewodzie pokarmowym, a jej biodostępność ogólnoustrojowa jest bardzo niska. Ponadto dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania ryfaksyminy u pacjentów z marskością wątroby potwierdzają jej korzystny profil bezpieczeństwa także w tej grupie pacjentów.^{1 2 3}

Dzieci i młodzież

Aktualnie brak jest danych dotyczących farmakokinetyki ryfaksyminy w populacji pediatrycznej. Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych w żadnej grupie wiekowej dzieci i młodzieży.^{1 2 3}

W przypadku produktu Tixteller warto zauważyć, że populacje pacjentów badane w zakresie leczenia i zapobiegania nawrotom encefalopatii wątrobowej obejmowały wyłącznie osoby dorosłe (w wieku ≥ 18 lat).¹