Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryfaksymina

Ciężkie reakcje skórne związane z ryfaksyminą

W związku z leczeniem ryfaksyminą zgłaszano (z częstością nieznaną) występowanie ciężkich reakcji skórnych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona oraz toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka. Te poważne powikłania dermatologiczne mogą stanowić zagrożenie życia lub nawet prowadzić do zgonu pacjenta. Warto podkreślić, że większość takich przypadków raportowano u pacjentów z chorobami wątroby, takimi jak marskość czy zapalenie wątroby.¹²

Monitorowanie pacjenta i postępowanie w przypadku reakcji skórnych

W momencie przepisywania ryfaksyminy konieczne jest poinformowanie pacjenta o objawach podmiotowych i przedmiotowych potencjalnych reakcji skórnych. Pacjent powinien być ściśle monitorowany pod kątem wystąpienia tych reakcji przez cały okres terapii. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów podmiotowych lub przedmiotowych wskazujących na reakcję skórną, należy niezwłocznie odstawić ryfaksyminę i rozważyć wdrożenie leczenia alternatywnego, jeśli jest to konieczne.³⁴

Szczególnie istotna jest informacja, że jeżeli u pacjenta rozwinęła się ciężka reakcja skórna, taka jak zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka podczas stosowania ryfaksyminy, nigdy nie należy powtarzać leczenia tym antybiotykiem u tego pacjenta.⁵⁶

Biegunka związana z Clostridium difficile i rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy

Podobnie jak w przypadku stosowania niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych, także podczas terapii ryfaksyminą zgłaszano przypadki biegunki związanej z Clostridium difficile (ang. Clostridium difficile associated diarrhoea, CDAD). Nie można wykluczyć potencjalnego związku pomiędzy leczeniem ryfaksyminą a CDAD i rzekomobłoniastym zapaleniem okrężnicy (ang. pseudomembranous colitis, PMC).⁷⁸

Ograniczenia w stosowaniu ryfaksyminy w przypadku specyficznych objawów biegunki

Ryfaksymina nie powinna być stosowana u pacjentów z biegunką powikłaną gorączką lub z obecnością krwi w stolcu, lub z wysoką częstością stolców (≥ 8/dobę). Takie objawy są zwykle wyrazem znacznego zajęcia błony śluzowej jelita przez inwazyjne patogeny jelitowe z rodzajów, takich jak: Campylobacter, Salmonella i Shigella. Ze względu na znikome wchłanianie ryfaksyminy w przewodzie pokarmowym (poniżej 1%), lek ten nie wykazuje skuteczności w leczeniu tego typu zakażeń.⁹¹⁰

Z danych klinicznych wynika, że ryfaksymina jest nieskuteczna w leczeniu zakażeń jelitowych wywołanych przez inwazyjne patogeny jelitowe, takie jak Campylobacter jejuni, Salmonella spp. i Shigella spp., które zazwyczaj powodują wystąpienie biegunki, gorączki, obecność krwi w stolcu oraz częste oddawanie stolca.¹¹

Postępowanie w przypadku przedłużającej się biegunki

W przypadku przedłużania się trwania objawów biegunki zakaźnej ponad 24-48 godzin lub nasilenia choroby, leczenie ryfaksyminą należy przerwać i wdrożyć inne, bardziej odpowiednie leczenie.¹²¹³

Interakcje lekowe i dodatkowe środki ostrożności

Jednoczesne stosowanie z innymi pochodnymi ryfamycyny

W związku z brakiem danych i potencjalnym ciężkim zaburzeniem flory jelitowej o nieznanych skutkach, nie zaleca się jednoczesnego podawania ryfaksyminy z innymi pochodnymi ryfamycyny.¹⁴

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania ryfaksyminy i inhibitorów glikoproteiny P, takich jak cyklosporyna.¹⁵¹⁶¹⁷

Interakcje z warfaryną

U pacjentów leczonych warfaryną, którym przepisano jednocześnie ryfaksyminę, obserwowano przypadki zarówno obniżenia, jak i podwyższenia (w niektórych przypadkach związane z incydentem krwotocznym) wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR – international normalized ratio). W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania obu leków, wartość INR powinna być starannie monitorowana, zarówno podczas włączania, jak i po przerwaniu terapii ryfaksyminą. Może być konieczne dostosowanie dawki doustnych antykoagulantów/leków przeciwkrzepliwych, w celu utrzymania parametrów krzepnięcia w wymaganym przedziale terapeutycznym.¹⁸¹⁹²⁰

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Ze względu na oddziaływanie ryfaksyminy na mikrobiotę jelitową, skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może być niższa w czasie trwania terapii tą substancją. Chociaż takie interakcje nie były często zgłaszane, zalecane jest stosowanie dodatkowych środków antykoncepcyjnych, szczególnie w przypadku produktów leczniczych, w których zawartość estrogenów jest niższa niż 50 µg.²¹

Stosowanie u specjalnych grup pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami wątroby

Ryfaksyminę należy stosować ostrożnie u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby (klasa C w skali Childa-Pugha) oraz u pacjentów z oceną MELD (Model for End-Stage Liver Disease; Model schyłkowej niewydolności wątroby) > 25. ^{25 (patrz punkt 5.2)”>22}

Pacjenci poniżej 18 roku życia

Nie zaleca się podawania ryfaksyminy w leczeniu objawowej, niepowikłanej choroby uchyłkowej jelita grubego pacjentom w wieku poniżej 18 lat.²³

Dodatkowe informacje dla pacjenta

Zabarwienie moczu

Pacjenci powinni być informowani, że pomimo znikomego wchłaniania leku (poniżej 1%), ryfaksymina, podobnie jak inne pochodne ryfamycyny, może doprowadzić do czerwonego zabarwienia moczu. Nie stanowi to jednak zagrożenia dla zdrowia pacjenta.²⁴²⁵²⁶

Zawartość sodu

Preparaty ryfaksyminy zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę/dawkę, co oznacza, że produkty te uznaje się za „wolne od sodu”.²⁷²⁸²⁹