Wskazania do stosowania
Ryfaksymina

Ryfaksymina jest antybiotykiem o działaniu miejscowym w świetle jelita, charakteryzującym się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Wskazania do jej stosowania obejmują leczenie encefalopatii wątrobowej u dorosłych (Tixteller 550 mg oraz Xifaxan 200 mg), objawowej, niepowikłanej choroby uchyłkowej jelita grubego (Xifaxan 200 mg i 400 mg) oraz zakażeń jelitowych i biegunki podróżnych u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat (Xifaxan 200 mg i zawiesina 100 mg/5 ml). W encefalopatii wątrobowej ryfaksymina redukuje populację bakterii produkujących amoniak, co obniża jego stężenie w surowicy i łagodzi objawy neurologiczne. W chorobie uchyłkowej działa przeciwbakteryjnie, wspomagając kontrolę objawów w połączeniu z dietą bogatoresztkową. W zakażeniach jelitowych i biegunce podróżnych eliminuje patogenne bakterie enterotoksyczne.

Wskazania do stosowania ryfaksyminy

Ryfaksymina to substancja czynna o działaniu przeciwbakteryjnym, która ze względu na swoje właściwości farmakokinetyczne jest wykorzystywana głównie w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego. Dostępna jest w kilku postaciach farmaceutycznych i dawkach, co pozwala na jej zastosowanie w różnych wskazaniach klinicznych. Charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co powoduje, że działa miejscowo w świetle jelita.1

Encefalopatia wątrobowa

Ryfaksymina jest wskazana w leczeniu encefalopatii wątrobowej u pacjentów dorosłych. Produkt Tixteller w dawce 550 mg jest dedykowany do stosowania w celu zmniejszenia częstości nawrotów epizodów jawnej encefalopatii wątrobowej u pacjentów w wieku ≥ 18 lat.2 Natomiast produkt Xifaxan w dawce 200 mg również może być stosowany w encefalopatii wątrobowej u dorosłych pacjentów.3

Encefalopatia wątrobowa to stan neurologiczny i psychiatryczny występujący u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby. Ryfaksymina, działając miejscowo w jelitach, redukuje liczbę bakterii wytwarzających amoniak, co przyczynia się do zmniejszenia stężenia amoniaku we krwi i w konsekwencji do łagodzenia objawów encefalopatii.4 5

Choroba uchyłkowa jelita grubego

Ryfaksymina jest wskazana w leczeniu objawowej, niepowikłanej choroby uchyłkowej jelita grubego u pacjentów dorosłych stosujących dietę bogatoresztkową. To wskazanie dotyczy produktów Xifaxan w dawce 200 mg oraz Xifaxan 400 mg.6 7

Choroba uchyłkowa jelita grubego charakteryzuje się obecnością wypukleń śluzówki jelita przez warstwę mięśniową (uchyłków), które mogą ulegać zapaleniu. Ryfaksymina, dzięki swoim właściwościom przeciwbakteryjnym, pozwala na kontrolę objawów związanych z tą chorobą, szczególnie gdy stosowana jest wraz z dietą bogatoresztkową.8 9

Zakażenia jelitowe

Ryfaksymina (produkt Xifaxan w dawce 200 mg oraz w postaci zawiesiny doustnej 100 mg/5 ml) jest wskazana w leczeniu zakażeń jelitowych wywołanych przez bakterie wrażliwe na ryfaksyminę. Ważne ograniczenie stanowią biegunki przebiegające z gorączką i/lub krwią w kale oraz przypadki, gdy liczba nieuformowanych stolców jest równa lub przekracza 8 na dobę – w tych sytuacjach ryfaksymina nie powinna być stosowana.10

Wskazanie to dotyczy dorosłych oraz dzieci powyżej 12 lat życia.11

Biegunka podróżnych

Ryfaksymina (produkt Xifaxan w dawce 200 mg oraz w postaci zawiesiny doustnej 100 mg/5 ml) jest również wskazana w leczeniu biegunki podróżnych, z wyjątkiem przypadków przebiegających z gorączką i/lub krwią w kale oraz gdy liczba nieuformowanych stolców jest równa lub przekracza 8 na dobę.12

Biegunka podróżnych to schorzenie dotykające osoby podróżujące do krajów o niższym standardzie sanitarnym, zazwyczaj wywoływane przez bakterie enterotoksyczne. Ryfaksymina, działając miejscowo w jelicie, eliminuje patogenne bakterie odpowiedzialne za występowanie objawów.13

To wskazanie również dotyczy dorosłych i dzieci powyżej 12 lat życia.14

Postacie farmaceutyczne i dawkowanie

Ryfaksymina dostępna jest w następujących postaciach farmaceutycznych i dawkach:15 16 17

Nazwa produktu Postać farmaceutyczna Dawka Wskazania
Tixteller Tabletki powlekane 550 mg Zmniejszenie częstości nawrotów epizodów jawnej encefalopatii wątrobowej
Xifaxan Tabletki powlekane 200 mg Zakażenia jelitowe, biegunka podróżnych, encefalopatia wątrobowa, objawowa, niepowikłana choroba uchyłkowa jelita grubego
Xifaxan Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej 100 mg/5 ml Zakażenia jelitowe, biegunka podróżnych
Xifaxan 400 mg Tabletki powlekane 400 mg Objawowa, niepowikłana choroba uchyłkowa jelita grubego

Przeciwwskazania i ograniczenia

Przy stosowaniu ryfaksyminy należy pamiętać o pewnych ograniczeniach i przeciwwskazaniach:18

  • Nie należy stosować ryfaksyminy w przypadku biegunek przebiegających z gorączką
  • Przeciwwskazane jest jej stosowanie w biegunkach z krwią w kale
  • Nie zaleca się stosowania, gdy liczba nieuformowanych stolców jest równa lub przekracza 8 na dobę

19

Przy przepisywaniu ryfaksyminy należy brać pod uwagę oficjalne wytyczne dotyczące odpowiedniego stosowania leków przeciwbakteryjnych, aby minimalizować ryzyko rozwoju oporności bakterii.20

Kiedy zalecić stosowanie ryfaksyminy

Lekarz powinien rozważyć zalecenie stosowania ryfaksyminy w następujących sytuacjach klinicznych:

W przypadku encefalopatii wątrobowej

Ryfaksyminę należy zlecić dorosłym pacjentom z nawracającymi epizodami jawnej encefalopatii wątrobowej, szczególnie gdy standardowe metody leczenia (np. laktuloza) nie są wystarczająco skuteczne. Produkt Tixteller (550 mg) lub Xifaxan (200 mg) są odpowiednimi opcjami terapeutycznymi w tym wskazaniu.21 22

W chorobie uchyłkowej jelita grubego

Ryfaksyminę (Xifaxan 200 mg lub Xifaxan 400 mg) należy zalecić pacjentom z objawową, niepowikłaną chorobą uchyłkową jelita grubego, którzy stosują dietę bogatoresztkową. Jest to szczególnie istotne w przypadku nawracających objawów lub gdy inne metody leczenia nie przynoszą zadowalających efektów.23 24

W zakażeniach jelitowych

Ryfaksyminę (Xifaxan 200 mg lub zawiesinę 100 mg/5 ml) można zalecić dorosłym i dzieciom powyżej 12 lat z zakażeniami jelitowymi wywołanymi przez bakterie wrażliwe na ryfaksyminę. Należy pamiętać, że lek nie powinien być stosowany przy biegunkach z gorączką, krwią w kale lub gdy liczba nieuformowanych stolców jest równa lub przekracza 8 na dobę.25

W biegunce podróżnych

Ryfaksyminę (Xifaxan 200 mg lub zawiesinę 100 mg/5 ml) można zalecić dorosłym i dzieciom powyżej 12 lat, którzy cierpią na biegunkę podróżnych. Podobnie jak w przypadku zakażeń jelitowych, lek nie powinien być stosowany w przypadku biegunek z gorączką, krwią w kale lub gdy liczba nieuformowanych stolców jest równa lub przekracza 8 na dobę.26

Ryfaksymina, ze względu na swoje właściwości farmakokinetyczne i minimalne wchłanianie z przewodu pokarmowego, stanowi cenną opcję terapeutyczną w leczeniu wymienionych schorzeń. Jej zastosowanie powinno być jednak zawsze poprzedzone dokładną oceną stanu klinicznego pacjenta i zgodne z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi stosowania leków przeciwbakteryjnych.27

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl