Interakcje
Ryfaksymina

Ryfaksymina, będąca antybiotykiem z grupy ryfamycyn, wykazuje minimalny wpływ na główne enzymy cytochromu P-450 (CYP), w tym CYP1A2, 2B6, 3A4 i inne, co potwierdzają badania in vitro oraz kliniczne u zdrowych ochotników. Niemniej jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dochodzić do zmniejszenia ekspozycji na substraty CYP3A4, takie jak warfaryna, leki przeciwpadaczkowe, przeciwarytmiczne oraz doustne środki antykoncepcyjne, co wymaga ostrożności i monitorowania skuteczności terapii. Ryfaksymina jest umiarkowanym substratem glikoproteiny P (P-gp) i metabolizowana przez CYP3A4, a jednoczesne podanie silnego inhibitora P-gp, jak cyklosporyna (600 mg), powoduje znaczący wzrost ekspozycji na ryfaksyminę (Cmax wzrost 83-krotny, AUC wzrost 124-krotny), choć kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nieznane.

Interakcje ryfaksyminy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ryfaksymina, jako antybiotyk należący do grupy ryfamycyn, może wchodzić w interakcje z innymi lekami oraz substancjami. Dotychczas brak jest doświadczenia klinicznego w stosowaniu ryfaksyminy u pacjentów przyjmujących jednocześnie inny antybiotyk z grupy ryfamycyn stosowany w leczeniu ogólnoustrojowego zakażenia bakteryjnego.123

Interakcje z układem cytochromu P450

Badania in vitro wykazały, że ryfaksymina nie hamuje głównych enzymów cytochromu P-450 (CYP) odpowiedzialnych za metabolizm leków, w tym CYP 1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 oraz 3A4.456

W badaniach indukcji przeprowadzonych in vitro wykazano, że ryfaksymina nie indukowała CYP1A2 i CYP2B6, natomiast była słabym induktorem CYP3A4.789

Kliniczne badania interakcji przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że ryfaksymina nie wpływa istotnie na farmakokinetykę substratów CYP3A4. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie można wykluczyć, że ryfaksymina (w związku z większym narażeniem ogólnoustrojowym niż u zdrowych ochotników) może obniżać ekspozycję na równocześnie podawane substraty CYP3A4, takie jak:101112

1314

Interakcje z glikoproteiną P i cytochromem CYP3A4

Badania in vitro wskazują, że ryfaksymina jest umiarkowanym substratem glikoproteiny P (P-gp) oraz jest metabolizowana przez CYP3A4. Dotychczas nie ustalono, czy podawane równocześnie leki hamujące P-gp i/lub CYP3A4 mogą zwiększać ogólnoustrojowe narażenie na ryfaksyminę.151617

U zdrowych ochotników jednoczesne podanie cyklosporyny (600 mg), która jest silnym inhibitorem glikoproteiny P, z pojedynczą dawką ryfaksyminy (550 mg) powodowało znaczący wzrost ekspozycji na ryfaksyminę: 83-krotny wzrost średniego stężenia Cmax oraz 124-krotny wzrost średniego AUC. Znaczenie kliniczne takiego wzrostu narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę pozostaje nieznane.181920

Interakcje na poziomie systemów transporterowych

Interakcje między lekami, które mogą potencjalnie występować na poziomie systemu transporterów, były oceniane w badaniach przeprowadzonych in vitro. Wyniki tych badań wskazują, że kliniczna interakcja pomiędzy ryfaksyminą a innymi substancjami, które podlegają transportowi za pośrednictwem P-gp lub innych białek transportowych (MRP2, MRP4, BCRP i BSEP), są mało prawdopodobne.212223

Interakcje z warfaryną

U pacjentów leczonych warfaryną, którym jednocześnie przepisano ryfaksyminę, obserwowano zarówno obniżenie, jak i podwyższenie wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR). Jeżeli jednoczesne podawanie obu leków jest konieczne, należy starannie monitorować INR podczas włączania i po przerwaniu terapii ryfaksyminą. W zależności od wartości INR może być konieczne dostosowanie dawki doustnych leków przeciwkrzepliwych.242526

Interakcje z węglem aktywowanym

W przypadku podawania węgla aktywowanego, ryfaksymina powinna być przyjmowana co najmniej 2 godziny po jego zażyciu.2728

Interakcje substancji z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktów leczniczych zawierających ryfaksyminę nie przedstawiono bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem. Jednak biorąc pod uwagę charakter farmakologiczny ryfaksyminy, która jest antybiotykiem o minimalnym wchłanianiu z przewodu pokarmowego, bezpośrednie interakcje farmakokinetyczne między alkoholem a ryfaksyminą są mało prawdopodobne.

Niemniej należy uwzględnić, że alkohol może wpływać na stan pacjentów z chorobami wątroby, w terapii których często stosuje się ryfaksyminę. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dochodzić do zwiększonego narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę. W takich przypadkach jednoczesne spożycie alkoholu, który jest metabolizowany w wątrobie, może potencjalnie nasilać obciążenie tego narządu, co ma znaczenie kliniczne z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii.

Dodatkowo, u pacjentów z encefalopatią wątrobową, którym podaje się ryfaksyminę, alkohol jest przeciwwskazany, gdyż może nasilać objawy encefalopatii i zmniejszać skuteczność działania leku.

Tabela interakcji ryfaksyminy z innymi substancjami

Substancja Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom ważności interakcji Zalecenia kliniczne
Warfaryna Farmakokinetyczna/Farmakodynamiczna Obserwowano zarówno obniżenie, jak i podwyższenie wartości INR Wysoki Konieczne monitorowanie INR podczas włączania i po przerwaniu terapii ryfaksyminą; może być konieczne dostosowanie dawki doustnych leków przeciwkrzepliwych
Cyklosporyna Farmakokinetyczna 83-krotny wzrost Cmax i 124-krotny wzrost AUC ryfaksyminy Wysoki Znaczenie kliniczne wzrostu narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę jest nieznane; zalecana ostrożność
Leki przeciwpadaczkowe
(substraty CYP3A4)
Farmakokinetyczna Potencjalne obniżenie ekspozycji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby Umiarkowany Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby; monitorowanie skuteczności leczenia przeciwpadaczkowego
Leki przeciwarytmiczne
(substraty CYP3A4)
Farmakokinetyczna Potencjalne obniżenie ekspozycji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby Umiarkowany Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby; monitorowanie skuteczności terapii przeciwarytmicznej
Doustne leki antykoncepcyjne
(substraty CYP3A4)
Farmakokinetyczna Potencjalne obniżenie ekspozycji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby Umiarkowany Zalecane dodatkowe metody antykoncepcji u pacjentek z zaburzeniami czynności wątroby
Inne ryfamycyny Farmakokinetyczna/Farmakodynamiczna Brak danych dotyczących jednoczesnego stosowania Nieznany Brak doświadczenia klinicznego; zalecana ostrożność
Węgiel aktywowany Farmakokinetyczna Zmniejszenie wchłaniania ryfaksyminy Umiarkowany Ryfaksymina powinna być przyjmowana co najmniej 2 godziny po zażyciu węgla aktywowanego
Alkohol Farmakodynamiczna Teoretyczna możliwość nasilenia objawów encefalopatii wątrobowej u predysponowanych pacjentów Umiarkowany Przeciwwskazany u pacjentów z encefalopatią wątrobową; ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
Inhibitory P-gp i CYP3A4 Farmakokinetyczna Teoretyczna możliwość zwiększenia narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę Nieznany Zalecana ostrożność w jednoczesnym stosowaniu
Substraty P-gp i innych białek transportowych (MRP2, MRP4, BCRP, BSEP) Farmakokinetyczna Mało prawdopodobne wystąpienie klinicznie istotnych interakcji Niski Standardowe monitorowanie kliniczne

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl