Interakcje
Ryfaksymina
Ryfaksymina, będąca antybiotykiem z grupy ryfamycyn, wykazuje minimalny wpływ na główne enzymy cytochromu P-450 (CYP), w tym CYP1A2, 2B6, 3A4 i inne, co potwierdzają badania in vitro oraz kliniczne u zdrowych ochotników. Niemniej jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dochodzić do zmniejszenia ekspozycji na substraty CYP3A4, takie jak warfaryna, leki przeciwpadaczkowe, przeciwarytmiczne oraz doustne środki antykoncepcyjne, co wymaga ostrożności i monitorowania skuteczności terapii. Ryfaksymina jest umiarkowanym substratem glikoproteiny P (P-gp) i metabolizowana przez CYP3A4, a jednoczesne podanie silnego inhibitora P-gp, jak cyklosporyna (600 mg), powoduje znaczący wzrost ekspozycji na ryfaksyminę (Cmax wzrost 83-krotny, AUC wzrost 124-krotny), choć kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nieznane.
- Interakcje ryfaksyminy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z układem cytochromu P450
- Interakcje z glikoproteiną P i cytochromem CYP3A4
- Interakcje na poziomie systemów transporterowych
- Interakcje z warfaryną
- Interakcje z węglem aktywowanym
- Interakcje substancji z alkoholem
- Tabela interakcji ryfaksyminy z innymi substancjami
Interakcje ryfaksyminy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ryfaksymina, jako antybiotyk należący do grupy ryfamycyn, może wchodzić w interakcje z innymi lekami oraz substancjami. Dotychczas brak jest doświadczenia klinicznego w stosowaniu ryfaksyminy u pacjentów przyjmujących jednocześnie inny antybiotyk z grupy ryfamycyn stosowany w leczeniu ogólnoustrojowego zakażenia bakteryjnego.123
Interakcje z układem cytochromu P450
Badania in vitro wykazały, że ryfaksymina nie hamuje głównych enzymów cytochromu P-450 (CYP) odpowiedzialnych za metabolizm leków, w tym CYP 1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 oraz 3A4.456
W badaniach indukcji przeprowadzonych in vitro wykazano, że ryfaksymina nie indukowała CYP1A2 i CYP2B6, natomiast była słabym induktorem CYP3A4.789
Kliniczne badania interakcji przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że ryfaksymina nie wpływa istotnie na farmakokinetykę substratów CYP3A4. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie można wykluczyć, że ryfaksymina (w związku z większym narażeniem ogólnoustrojowym niż u zdrowych ochotników) może obniżać ekspozycję na równocześnie podawane substraty CYP3A4, takie jak:101112
1314
Interakcje z glikoproteiną P i cytochromem CYP3A4
Badania in vitro wskazują, że ryfaksymina jest umiarkowanym substratem glikoproteiny P (P-gp) oraz jest metabolizowana przez CYP3A4. Dotychczas nie ustalono, czy podawane równocześnie leki hamujące P-gp i/lub CYP3A4 mogą zwiększać ogólnoustrojowe narażenie na ryfaksyminę.151617
U zdrowych ochotników jednoczesne podanie cyklosporyny (600 mg), która jest silnym inhibitorem glikoproteiny P, z pojedynczą dawką ryfaksyminy (550 mg) powodowało znaczący wzrost ekspozycji na ryfaksyminę: 83-krotny wzrost średniego stężenia Cmax oraz 124-krotny wzrost średniego AUC. Znaczenie kliniczne takiego wzrostu narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę pozostaje nieznane.181920
Interakcje na poziomie systemów transporterowych
Interakcje między lekami, które mogą potencjalnie występować na poziomie systemu transporterów, były oceniane w badaniach przeprowadzonych in vitro. Wyniki tych badań wskazują, że kliniczna interakcja pomiędzy ryfaksyminą a innymi substancjami, które podlegają transportowi za pośrednictwem P-gp lub innych białek transportowych (MRP2, MRP4, BCRP i BSEP), są mało prawdopodobne.212223
Interakcje z warfaryną
U pacjentów leczonych warfaryną, którym jednocześnie przepisano ryfaksyminę, obserwowano zarówno obniżenie, jak i podwyższenie wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR). Jeżeli jednoczesne podawanie obu leków jest konieczne, należy starannie monitorować INR podczas włączania i po przerwaniu terapii ryfaksyminą. W zależności od wartości INR może być konieczne dostosowanie dawki doustnych leków przeciwkrzepliwych.242526
Interakcje z węglem aktywowanym
W przypadku podawania węgla aktywowanego, ryfaksymina powinna być przyjmowana co najmniej 2 godziny po jego zażyciu.2728
Interakcje substancji z alkoholem
W dostępnej dokumentacji produktów leczniczych zawierających ryfaksyminę nie przedstawiono bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem. Jednak biorąc pod uwagę charakter farmakologiczny ryfaksyminy, która jest antybiotykiem o minimalnym wchłanianiu z przewodu pokarmowego, bezpośrednie interakcje farmakokinetyczne między alkoholem a ryfaksyminą są mało prawdopodobne.
Niemniej należy uwzględnić, że alkohol może wpływać na stan pacjentów z chorobami wątroby, w terapii których często stosuje się ryfaksyminę. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dochodzić do zwiększonego narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę. W takich przypadkach jednoczesne spożycie alkoholu, który jest metabolizowany w wątrobie, może potencjalnie nasilać obciążenie tego narządu, co ma znaczenie kliniczne z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii.
Dodatkowo, u pacjentów z encefalopatią wątrobową, którym podaje się ryfaksyminę, alkohol jest przeciwwskazany, gdyż może nasilać objawy encefalopatii i zmniejszać skuteczność działania leku.
Tabela interakcji ryfaksyminy z innymi substancjami
| Substancja | Rodzaj interakcji | Opis interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|---|
| Warfaryna | Farmakokinetyczna/Farmakodynamiczna | Obserwowano zarówno obniżenie, jak i podwyższenie wartości INR | Wysoki | Konieczne monitorowanie INR podczas włączania i po przerwaniu terapii ryfaksyminą; może być konieczne dostosowanie dawki doustnych leków przeciwkrzepliwych |
| Cyklosporyna | Farmakokinetyczna | 83-krotny wzrost Cmax i 124-krotny wzrost AUC ryfaksyminy | Wysoki | Znaczenie kliniczne wzrostu narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę jest nieznane; zalecana ostrożność |
| Leki przeciwpadaczkowe (substraty CYP3A4) |
Farmakokinetyczna | Potencjalne obniżenie ekspozycji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby | Umiarkowany | Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby; monitorowanie skuteczności leczenia przeciwpadaczkowego |
| Leki przeciwarytmiczne (substraty CYP3A4) |
Farmakokinetyczna | Potencjalne obniżenie ekspozycji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby | Umiarkowany | Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby; monitorowanie skuteczności terapii przeciwarytmicznej |
| Doustne leki antykoncepcyjne (substraty CYP3A4) |
Farmakokinetyczna | Potencjalne obniżenie ekspozycji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby | Umiarkowany | Zalecane dodatkowe metody antykoncepcji u pacjentek z zaburzeniami czynności wątroby |
| Inne ryfamycyny | Farmakokinetyczna/Farmakodynamiczna | Brak danych dotyczących jednoczesnego stosowania | Nieznany | Brak doświadczenia klinicznego; zalecana ostrożność |
| Węgiel aktywowany | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie wchłaniania ryfaksyminy | Umiarkowany | Ryfaksymina powinna być przyjmowana co najmniej 2 godziny po zażyciu węgla aktywowanego |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Teoretyczna możliwość nasilenia objawów encefalopatii wątrobowej u predysponowanych pacjentów | Umiarkowany | Przeciwwskazany u pacjentów z encefalopatią wątrobową; ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby |
| Inhibitory P-gp i CYP3A4 | Farmakokinetyczna | Teoretyczna możliwość zwiększenia narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę | Nieznany | Zalecana ostrożność w jednoczesnym stosowaniu |
| Substraty P-gp i innych białek transportowych (MRP2, MRP4, BCRP, BSEP) | Farmakokinetyczna | Mało prawdopodobne wystąpienie klinicznie istotnych interakcji | Niski | Standardowe monitorowanie kliniczne |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania