Interakcje
Ornityna

Interakcje substancji ornityna z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ornityna to aminokwas, który bierze udział w cyklu mocznikowym oraz jest substratem w syntezie poliamin i proliny. W medycynie stosowana jest przede wszystkim w postaci L-ornityny L-asparaginianu, będącego składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych głównie w leczeniu encefalopatii wątrobowej i innych zaburzeń czynności wątroby. Poniżej przedstawiono analizę interakcji ornityny z innymi lekami oraz substancjami, opierając się na dostępnych danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję.¹²

Badania interakcji

Należy podkreślić, że dla większości produktów leczniczych zawierających ornitynę nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji z innymi lekami. Dotyczy to preparatów zawierających L-ornityny L-asparaginian, takich jak Hepa-Merz, OptiHepan czy Ornispar, dla których producenci wyraźnie zaznaczają brak przeprowadzonych badań w tym zakresie.³⁴⁵⁶

Również dla produktów zawierających ornitynę w połączeniu z innymi aminokwasami, jak na przykład Aminoplasmal Hepa 10%, nie wykazano konkretnych interakcji.⁷

Znane interakcje

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających ornitynę (L-ornityny L-asparaginian) jako pojedynczą substancję czynną, takich jak Hepa-Merz, OptiHepan czy Ornispar, producenci wyraźnie zaznaczają, że dotychczas nie są znane żadne interakcje tych produktów z innymi lekami.⁸⁹¹⁰

Interakcje warte uwagi przy stosowaniu aminokwasów w mieszaninach

Mimo braku specyficznych interakcji dla samej ornityny, warto zwrócić uwagę na interakcje opisane dla preparatów złożonych zawierających ornitynę w mieszaninach z innymi aminokwasami i składnikami do żywienia pozajelitowego. Dotyczy to szczególnie produktów takich jak NUMETA G13%E Preterm czy NUMETA G16%E, gdzie ornityna jest jednym z wielu aminokwasów w preparacie.¹¹¹²

W przypadku tych złożonych preparatów do żywienia pozajelitowego należy wziąć pod uwagę następujące interakcje:

• Pseudoaglutynacja – nie należy podawać preparatów zawierających ornitynę (w mieszaninach aminokwasowych) jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji.¹³¹⁴
• Interakcja z ceftriaksonem – jako że preparaty zawierające ornitynę w mieszaninach aminokwasowych mogą zawierać również wapń, istotne jest przestrzeganie przeciwwskazań dotyczących jednoczesnego podawania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń, szczególnie u noworodków.¹⁵¹⁶
• Interakcje z lekami wpływającymi na poziom potasu – preparaty zawierające ornitynę wraz z innymi aminokwasami mogą zawierać potas, co wymaga zachowania ostrożności u pacjentów leczonych jednocześnie diuretykami oszczędzającymi potas, inhibitorami konwertazy angiotensyny, antagonistami receptora angiotensyny II lub lekami immunosupresyjnymi takimi jak takrolimus i cyklosporyna.¹⁷¹⁸
• Interakcje z przeciwzakrzepowymi pochodnymi kumaryny – jeśli ornityna występuje w preparatach zawierających olej z oliwek i olej sojowy (źródła witaminy K1), może to prowadzić do zniesienia przeciwzakrzepowego działania kumaryny lub jej pochodnych, takich jak warfaryna.¹⁹²⁰

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

W przypadku preparatów zawierających lipidy wraz z aminokwasami (w tym ornitynę), należy pamiętać, że mogą one wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, gdy próbkę krwi pobiera się przed eliminacją lipidów z krwiobiegu. Dotyczy to szczególnie badań bilirubiny, dehydrogenazy mleczanowej, nasycenia tlenem i hemoglobiny we krwi. Lipidy są zazwyczaj usuwane po upływie 5-6 godzin od ostatniego podania.²¹²²

Interakcje substancji ornityna z alkoholem

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających ornitynę, zarówno jako pojedynczą substancję czynną (Hepa-Merz, OptiHepan, Ornispar), jak i w mieszaninach z innymi aminokwasami (Aminoplasmal Hepa 10%, NUMETA G13%E Preterm, NUMETA G16%E, Primene 10%), nie opisano specyficznych interakcji z alkoholem etylowym.²³²⁴²⁵

Jednakże, biorąc pod uwagę, że produkty zawierające ornitynę (szczególnie L-ornityny L-asparaginian) są często stosowane w leczeniu zaburzeń czynności wątroby, w tym encefalopatii wątrobowej, należy podkreślić istotne kliniczne przeciwwskazanie do spożywania alkoholu przez pacjentów z chorobami wątroby. Alkohol etylowy jest metabolizowany głównie w wątrobie i może nasilać istniejące uszkodzenie tego narządu, niezależnie od stosowanej terapii.

Mimo braku udokumentowanych farmakodynamicznych interakcji między ornityna a alkoholem, ze względów klinicznych zaleca się, aby pacjenci leczeni produktami zawierającymi ornitynę z powodu chorób wątroby powstrzymali się od spożywania alkoholu, gdyż może to zmniejszać skuteczność leczenia i nasilać uszkodzenie wątroby.

Tabela interakcji ornityny z innymi lekami i substancjami

Należy podkreślić, że powyższe interakcje dotyczą głównie preparatów złożonych, w których ornityna występuje jako jeden z wielu składników. Dla samej ornityny stosowanej w postaci L-ornityny L-asparaginianu, jak w przypadku leków Hepa-Merz, OptiHepan czy Ornispar, nie udokumentowano znaczących interakcji z innymi lekami.²⁶²⁷²⁸