Właściwości farmakokinetyczne
Ornityna

Właściwości farmakokinetyczne ornityny

Ornityna jako substancja aktywna występuje w kilku postaciach produktów leczniczych dostępnych na rynku, najczęściej w formie L-ornityny L-asparaginianu. Szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tej substancji obejmują jej wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację z organizmu. Poniżej przedstawiono kompleksową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych ornityny, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych preparatów zawierających tę substancję.^{1 2}

Wchłanianie ornityny

W przypadku podania dożylnego, jak ma to miejsce przy stosowaniu produktów leczniczych w postaci roztworów do infuzji zawierających ornitynę (np. Aminoplasmal Hepa 10%, Primene 10%, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E), dostępność biologiczna aminokwasów, w tym ornityny, wynosi 100%. Substancja jest natychmiast obecna w krwiobiegu.^{3 4}

Przy podaniu doustnym, jak w przypadku preparatów OptiHepan czy Ornispar zawierających L-ornityny L-asparaginian, substancja czynna wchłania się z przewodu pokarmowego i natychmiast rozpada się na dwa składniki: ornitynę i kwas asparaginowy.^{5 6}

Dystrybucja ornityny w organizmie

Ornityna, podobnie jak inne aminokwasy, po wprowadzeniu do organizmu ulega dystrybucji do różnych tkanek. Uczestniczy w syntezie wielu białek w różnych tkankach organizmu. Występuje zarówno w postaci wolnej we krwi, jak i wewnątrz komórek. W przypadku preparatów zawierających ornitynę wraz z innymi aminokwasami, jak Aminoplasmal Hepa 10%, skład roztworu aminokwasów został opracowany w oparciu o wyniki badań klinicznych metabolizmu aminokwasów po podaniu dożylnym.⁷

Ilości ornityny i innych aminokwasów zawartych w roztworach do żywienia pozajelitowego zostały ustalone w taki sposób, aby możliwe było osiągnięcie jednorodnego wzrostu stężenia wszystkich aminokwasów w osoczu, co pozwala na zachowanie homeostazy aminokwasów podczas infuzji.⁸

W przypadku preparatów złożonych, takich jak Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E, ornityna wraz z innymi składnikami (aminokwasami, elektrolitami, glukozą i lipidami) jest dystrybuowana przez wszystkie komórki organizmu, analogicznie jak przy podawaniu poszczególnych składników oddzielnie.^{9 10}

Metabolizm ornityny

Metabolizm ornityny, podobnie jak innych aminokwasów, przebiega głównie w wątrobie. Aminokwasy, które nie biorą udziału w syntezie białka, są metabolizowane w następujący sposób:

• Grupa aminowa zostaje oddzielona od szkieletu węglowego na drodze transaminacji
• Łańcuch węglowy jest utleniany bezpośrednio do postaci CO₂ lub zużywany w wątrobie jako substrat w procesie glukoneogenezy
• Grupa aminowa także podlega metabolizmowi w wątrobie do mocznika

¹¹

Ornityna odgrywa kluczową rolę w cyklu mocznikowym, będąc jednym z jego pośrednich metabolitów. W przypadku podawania L-ornityny L-asparaginianu, związek ten natychmiast rozpada się na dwa składniki – ornitynę i kwas asparaginowy, które następnie ulegają dalszym przemianom metabolicznym.¹²

Eliminacja ornityny z organizmu

Okres półtrwania w fazie eliminacji ornityny wynosi 0,3-0,4 godziny, co wskazuje na jej szybki metabolizm i wydalanie z organizmu.^{13 14 15}

W przypadku aminokwasów, w tym ornityny, tylko niewielkie ilości są wydalane w niezmienionej postaci z moczem. Większość ulega metabolizmowi w wątrobie i innych tkankach.¹⁶

Jeśli chodzi o kwas asparaginowy, który stanowi drugą część cząsteczki L-ornityny L-asparaginianu, to część tego kwasu jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem.^{17 18 19}

Parametry farmakokinetyczne ornityny w różnych produktach leczniczych

W poniższej tabeli przedstawiono porównanie parametrów farmakokinetycznych ornityny w różnych produktach leczniczych:

Czynniki wpływające na farmakokinetykę ornityny

Farmakokinetyka ornityny może być modyfikowana przez różne czynniki fizjologiczne i patologiczne. W szczególności, w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, metabolizm ornityny może być zaburzony, ponieważ wątroba jest głównym narządem odpowiedzialnym za metabolizm aminokwasów. Pomimo tego, preparaty zawierające L-ornityny L-asparaginian są często stosowane w terapii chorób wątroby ze względu na ich korzystny wpływ na funkcje tego narządu.²⁰

Należy również zwrócić uwagę, że u pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza wcześniaków i noworodków, ze względu na niedojrzałość układów enzymatycznych, farmakokinetyka ornityny może różnić się od tej obserwowanej u dorosłych. W tej grupie pacjentów dostępne są specjalne preparaty zawierające ornitynę, takie jak Numeta G13%E Preterm czy Primene 10%, które uwzględniają specyficzne potrzeby metaboliczne niedojrzałego organizmu.^{21 22}