Przeciwwskazania stosowania
Ornityna

Przeciwwskazania stosowania ornityny

L-ornityna jest aminokwasem, który odgrywa istotną rolę w cyklu mocznikowym i procesach biochemicznych organizmu. Substancja ta znajduje zastosowanie w wielu produktach leczniczych, jednak jej stosowanie może być przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Kluczowe jest, by lekarz przeanalizował dokładnie wszystkie przeciwwskazania przed zaleceniem pacjentowi produktu zawierającego ornitynę.¹

Nadwrażliwość na składniki

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania ornityny, podobnie jak w przypadku wszystkich leków, jest nadwrażliwość na substancję czynną. Pacjentom wykazującym nadwrażliwość na L-ornityny L-asparaginian lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych preparatu nie wolno podawać produktów zawierających tę substancję.^{2 3 4}

W przypadku produktów wieloskładnikowych, takich jak roztwory do żywienia pozajelitowego, gdzie ornityna jest jednym z aminokwasów, przeciwwskazania mogą obejmować również nadwrażliwość na inne składniki preparatu. Na przykład w przypadku Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na białko jaja, białko sojowe, białko orzeszków ziemnych lub którąkolwiek substancję czynną lub pomocniczą.^{5 6}

Zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Ornityna odgrywa kluczową rolę w cyklu mocznikowym, dlatego jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów uczestniczących w tym cyklu. Takie zaburzenia mogą wynikać z defektów enzymatycznych, które uniemożliwiają prawidłowy metabolizm ornityny i innych aminokwasów.^{7 8 9}

Produkty zawierające ornitynę jako składnik roztworu aminokwasów, takie jak Aminoplasmal Hepa 10%, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E i Primene 10%, są przeciwwskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów.^{10 11 12 13}

Niewydolność nerek

Znaczne upośledzenie funkcji nerek stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających ornitynę. Produkty takie jak Hepa-Merz, OptiHepan czy Ornispar nie powinny być podawane pacjentom ze stężeniem kreatyniny w surowicy przekraczającym 3 mg/100 ml.^{14 15 16}

W przypadku produktu Aminoplasmal Hepa 10%, ciężka niewydolność nerek bez leczenia nerkozastępczego jest wymieniona jako przeciwwskazanie do stosowania.¹⁷

Zaburzenia układu krążenia

Produkty zawierające ornitynę, szczególnie te przeznaczone do podawania dożylnego, mogą być przeciwwskazane u pacjentów z niestabilnością układu krążenia zagrażającą życiu, w tym we wstrząsie. Dotyczy to na przykład produktu Aminoplasmal Hepa 10%.¹⁸

Również niewyrównana niewydolność serca jest przeciwwskazaniem do stosowania tego produktu.¹⁹

Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe

Kwasica metaboliczna oraz zaburzenia równowagi elektrolitów i płynów stanowią przeciwwskazania do stosowania produktów zawierających ornitynę, takich jak Aminoplasmal Hepa 10%.²⁰

W przypadku produktów Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E przeciwwskazane jest ich stosowanie przy patologicznie zwiększonym stężeniu w osoczu sodu, potasu, magnezu, wapnia i/lub fosforu.^{21 22}

Hiperglikemia i hiperlipidemia

Ciężka hiperglikemia stanowi przeciwwskazanie do stosowania produktów zawierających ornitynę w roztworach do żywienia pozajelitowego, takich jak Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E.^{23 24}

Dodatkowo, w przypadku aktywowania trzech komór worka i podawania emulsji lipidowej, ciężka hiperlipidemia lub ciężkie zaburzenia metabolizmu lipidów charakteryzujące się hipertriglicerydemią stanowią dodatkowe przeciwwskazania.^{25 26}

Inne specyficzne przeciwwskazania

Hipoksja i ostry obrzęk płuc są przeciwwskazaniami do stosowania produktu Aminoplasmal Hepa 10%.²⁷

W przypadku produktów Numeta przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie z ceftriaksonem, nawet jeśli używa się osobnych linii do infuzji. W przypadku produktu Numeta G16%E to przeciwwskazanie dotyczy szczególnie noworodków (≤ 28 dnia życia) ze względu na ryzyko wystąpienia osadów soli wapniowych ceftriaksonu w krążeniu noworodka, co może zagrażać życiu.^{28 29}

Produkt Aminoplasmal Hepa 10% nie może być podawany noworodkom, niemowlętom i małym dzieciom w wieku poniżej 2 lat, ponieważ skład aminokwasów nie jest odpowiednio dostosowany do specjalnych potrzeb tej pediatrycznej grupy wiekowej.³⁰

Dodatkowo, ze względu na swój skład, Aminoplasmal Hepa 10% może powodować istotne zaburzenia metabolizmu w przypadku podania go ze wskazań innych niż te, do których jest przeznaczony.³¹

Nietolerancja fruktozy

W przypadku produktu Ornispar, który zawiera sorbitol, przeciwwskazane jest jego stosowanie u pacjentów z nietolerancją fruktozy.³²

Uwagi dla lekarza przepisującego

Przed przepisaniem pacjentowi produktu zawierającego ornitynę, lekarz powinien dokładnie zapoznać się z przeciwwskazaniami właściwymi dla konkretnego preparatu. Należy uwzględnić nie tylko przeciwwskazania związane z samą ornityna, ale również z innymi składnikami produktu oraz jego postacią.^{33 34}

Szczególną ostrożność należy zachować przy przepisywaniu produktów zawierających ornitynę pacjentom z zaburzeniami czynności nerek, zaburzeniami metabolizmu aminokwasów oraz z innymi stanami wymienionymi jako przeciwwskazania dla danego preparatu.³⁵

W przypadku stosowania produktów złożonych, zawierających ornitynę jako jeden ze składników roztworu do żywienia pozajelitowego, należy uwzględnić wszystkie przeciwwskazania właściwe dla danego produktu, w tym zaburzenia równowagi elektrolitowej, hiperglikemię, hiperlipidemię oraz inne stany, które mogą być przeciwwskazaniem do stosowania żywienia pozajelitowego.³⁶