Dawkowanie i sposób podawania
Olanzapina

Olanzapina, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, stosowany jest w leczeniu schizofrenii, epizodów manii oraz profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta i wskazania. W schizofrenii dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z możliwością modyfikacji w zakresie 5-20 mg/dobę. W epizodzie manii dawka początkowa to 15 mg/dobę w monoterapii lub 10 mg/dobę w terapii skojarzonej z lekami normotymicznymi, również z zakresem 5-20 mg/dobę. W profilaktyce nawrotów ChAD zaleca się dawkę 10 mg/dobę, kontynuowaną po epizodzie manii. U pacjentów ≥65 lat oraz z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek dawka początkowa powinna być rozważana na poziomie 5 mg/dobę, z ostrożnym zwiększaniem. Metabolizm olanzapiny może być indukowany przez palenie tytoniu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki.

  1. Dawkowanie olanzapiny w różnych wskazaniach
    1. Leczenie schizofrenii
    2. Leczenie epizodu manii
    3. Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej
  2. Sposób podawania olanzapiny
    1. Tabletki powlekane
    2. Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
  3. Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów
    1. Osoby w podeszłym wieku
    2. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby
    3. Osoby palące tytoń
    4. Przypadki występowania wielu czynników wpływających na metabolizm
  4. Zalecenia dotyczące zmiany dawkowania
    1. Zwiększanie dawki
    2. Zakończenie leczenia
  5. Przeciwwskazania do stosowania u dzieci i młodzieży
    1. Kolejne rozdziały

Dawkowanie olanzapiny w różnych wskazaniach

Olanzapina to lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, stosowany w leczeniu schizofrenii, epizodów manii oraz w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej. Prawidłowe dawkowanie olanzapiny ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii i minimalizacji działań niepożądanych. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od wskazania, stanu klinicznego pacjenta oraz występowania czynników mogących wpływać na metabolizm leku.1

Leczenie schizofrenii

W leczeniu schizofrenii zalecana dawka początkowa olanzapiny dla pacjentów dorosłych wynosi 10 mg raz na dobę.1 W trakcie leczenia dawkę można modyfikować w zakresie od 5 do 20 mg na dobę, w zależności od indywidualnej odpowiedzi klinicznej pacjenta. Zwiększenie dawki powyżej rekomendowanej dawki początkowej powinno nastąpić dopiero po ponownej ocenie stanu klinicznego pacjenta i nie częściej niż co 24 godziny.2

Leczenie epizodu manii

W leczeniu epizodu manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej zalecana dawka początkowa wynosi:

Podobnie jak w przypadku schizofrenii, dawka może być dostosowywana w zakresie 5-20 mg/dobę w zależności od stanu klinicznego pacjenta.3

Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej

W zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę.1 U pacjentów otrzymujących olanzapinę w leczeniu epizodu manii, aby zapobiec nawrotom, należy kontynuować leczenie tą samą dawką.2

W przypadku wystąpienia nowego epizodu manii, epizodu mieszanego lub epizodu depresji, należy kontynuować leczenie olanzapiną (w razie potrzeby optymalizując jej dawkę) i jeżeli istnieją wskazania kliniczne, zastosować dodatkowe leczenie objawów afektywnych.3

Sposób podawania olanzapiny

Olanzapina dostępna jest w dwóch głównych postaciach farmaceutycznych: tabletek powlekanych oraz tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (tzw. tabletki ODT – Orally Disintegrating Tablets).

Tabletki powlekane

Tabletki powlekane olanzapiny przyjmuje się doustnie, połykając w całości i popijając wodą. Olanzapina może być podawana niezależnie od posiłków, ponieważ pokarm nie wpływa na jej wchłanianie.1

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

Tabletkę ulegającą rozpadowi w jamie ustnej należy umieścić w jamie ustnej, gdzie szybko rozpada się w ślinie i może być łatwo połknięta.1 Trudne jest wyjęcie z jamy ustnej nienaruszonej tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej. Ponieważ tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej jest delikatna, należy ją zażywać bezpośrednio po otwarciu blistra.2

Ewentualnie, bezpośrednio przed podaniem leku, tabletkę można rozpuścić w pełnej szklance wody lub innego odpowiedniego napoju (soku pomarańczowego, soku jabłkowego, mleka lub kawy).3

Olanzapina w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest biorównoważna w stosunku do olanzapiny w postaci tabletek powlekanych, wykazując zbliżoną szybkość i stopień wchłaniania. Dawka i częstość podania leku jest taka sama jak w przypadku olanzapiny w postaci tabletek powlekanych.4

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku 65 lat i powyżej mniejsza dawka początkowa (5 mg/dobę) nie jest rutynowo zalecana, jednak powinna być rozważana, gdy przemawiają za tym czynniki kliniczne.1 Należy uwzględnić potencjalne zmiany w farmakokinetyce leku związane z wiekiem oraz możliwość występowania chorób współistniejących.2

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej (5 mg).1 W przypadku umiarkowanej niewydolności wątroby (marskość, klasa A lub B w skali Child-Pugh), dawka początkowa powinna wynosić 5 mg i być ostrożnie zwiększana.2

Osoby palące tytoń

Dawka początkowa i zakres stosowanych dawek u pacjentów niepalących nie wymagają rutynowej korekty w porównaniu z dawkami stosowanymi u pacjentów palących.1 Jednakże należy pamiętać, że metabolizm olanzapiny może być indukowany przez palenie tytoniu. Zalecane jest monitorowanie stanu klinicznego i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.2

Przypadki występowania wielu czynników wpływających na metabolizm

W przypadku występowania więcej niż jednego czynnika, który mógłby spowodować spowolnienie metabolizmu (płeć żeńska, podeszły wiek, niepalenie tytoniu), należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej.1 U tych pacjentów zwiększanie dawki, jeżeli wskazane, powinno być przeprowadzane z zachowaniem ostrożności.2

Wskazanie Dawka początkowa Zakres dawkowania Uwagi
Schizofrenia 10 mg/dobę 5-20 mg/dobę Dawkę modyfikuje się zależnie od odpowiedzi klinicznej
Epizod manii (monoterapia) 15 mg/dobę 5-20 mg/dobę Podawana jako pojedyncza dawka dobowa
Epizod manii (terapia skojarzona) 10 mg/dobę 5-20 mg/dobę W połączeniu z lekami normotymicznymi
Zapobieganie nawrotom ChAD 10 mg/dobę 5-20 mg/dobę U pacjentów po epizodzie manii kontynuować tę samą dawkę
Osoby w podeszłym wieku (≥ 65 lat) 5-10 mg/dobę 5-20 mg/dobę Rozważyć dawkę 5 mg gdy istnieją wskazania kliniczne
Zaburzenia czynności wątroby lub nerek 5 mg/dobę 5-20 mg/dobę Dawkę zwiększać ostrożnie, szczególnie przy umiarkowanej niewydolności wątroby
Pacjenci z wieloma czynnikami spowalniającymi metabolizm 5 mg/dobę 5-20 mg/dobę Dotyczy kobiet niepalących w podeszłym wieku

3
4

Zalecenia dotyczące zmiany dawkowania

Zwiększanie dawki

Zwiększenie dawki ponad rekomendowaną dawkę początkową powinno nastąpić dopiero po ponownej ocenie stanu klinicznego pacjenta.1 Zmiana dawki powinna być przeprowadzana nie częściej niż co 24 godziny.2

W przypadkach, gdy wymagane jest zwiększanie dawki o 2,5 mg, należy stosować produkty lecznicze dostępne w tej dawce.3

Zakończenie leczenia

W przypadku planowanego zakończenia leczenia olanzapiną należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki leku.1 Nagłe odstawienie olanzapiny może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych, dlatego zaleca się stopniową redukcję dawkowania.2

Przeciwwskazania do stosowania u dzieci i młodzieży

Nie zaleca się stosowania olanzapiny u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.1

W badaniach klinicznych u młodzieży zaobserwowano znacznie większy przyrost masy ciała oraz większe zmiany stężenia lipidów i prolaktyny niż w badaniach z udziałem dorosłych.2 Te czynniki stanowią dodatkowe powody, dla których olanzapina nie jest zalecana w tej grupie wiekowej.3

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl