Właściwości farmakodynamiczne
Norgestrel

Norgestrel – właściwości farmakodynamiczne

Norgestrel należy do grupy syntetycznych progestagenów stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). W preparacie Cyclo-Progynova występuje w jasnobrązowych tabletkach w dawce 0,5 mg, w połączeniu z 2,0 mg estradiolu walerianianu. Klasyfikacja farmakoterapeutyczna preparatów zawierających norgestrel i estrogen to: progestageny i estrogeny, preparaty sekwencyjne (kod ATC: G03FB01).¹

Rola norgestrelu w HTZ

Podstawową rolą norgestrelu w HTZ jest przeciwdziałanie proliferacyjnemu wpływowi estrogenów na błonę śluzową macicy. Estrogeny stosowane w monoterapii pobudzają rozrost endometrium, co zwiększa ryzyko rozwoju hiperplazji oraz raka błony śluzowej trzonu macicy. Dodanie norgestrelu do terapii estrogenowej znacząco zmniejsza to ryzyko u kobiet z zachowaną macicą.²

Wpływ na cykl miesiączny

Norgestrel w połączeniu z estradiolem walerianiem w preparacie Cyclo-Progynova pomaga regulować cykl miesiączkowy u kobiet z zachowaną macicą, pod warunkiem regularnego przyjmowania leku. Dzieje się tak dzięki sekwencyjnemu schematowi terapii, który obejmuje:³

• fazę przyjmowania samego estrogenu przez 11 dni
• fazę estrogenowo-progestagenową (z norgestrelem) przez kolejnych 10 dni
• 7-dniową przerwę w przyjmowaniu produktu

⁴

Fizjologiczny wpływ na organizm

Ważną cechą norgestrelu w połączeniu z estradiolem walerianianu jest to, że terapia ta nie hamuje owulacji. Ponadto, endogenne wytwarzanie hormonów pozostaje prawie niezmienione podczas stosowania Cyclo-Progynova. Ta właściwość jest istotna z punktu widzenia fizjologicznego funkcjonowania układu hormonalnego kobiety.⁵

Wskazania kliniczne

Norgestrel w połączeniu z estradiolem walerianianu w preparacie Cyclo-Progynova może być stosowany w dwóch głównych grupach pacjentek:⁶

• u młodszych kobiet – w celu wywołania i uregulowania cykli miesiączkowych
• u kobiet w wieku okołomenopauzalnym – w celu leczenia nieregularnych krwawień

⁷

Wpływ na profil lipidowy

W badaniach klinicznych zaobserwowano, że hormonalna terapia zastępcza zmienia profil lipidowy, zmniejszając stężenie cholesterolu całkowitego i LDL oraz potencjalnie zwiększając stężenie cholesterolu HDL i triglicerydów. Należy jednak zaznaczyć, że progestageny, w tym norgestrel, mogą w pewnym stopniu neutralizować to korzystne działanie metaboliczne estrogenów w HTZ.⁸

Wpływ na objawy menopauzalne

Norgestrel w połączeniu z estradiolem walerianianu w preparacie Cyclo-Progynova uczestniczy w terapii zastępczej, która łagodzi szereg objawów menopauzy. Efekt terapeutyczny obserwuje się już w pierwszych tygodniach leczenia i dotyczy on takich objawów jak:⁹

• uderzenia gorąca
• zaburzenia snu
• nadmierne pocenie się
• suchość pochwy
• bolesność podczas stosunku płciowego
• nietrzymanie moczu
• dolegliwości dławicowe
• palpitacje
• drażliwość i nerwowość
• brak energii i zdolności koncentracji
• zaburzenia pamięci
• utrata libido
• bóle stawów i mięśni

¹⁰

Zmniejszenie ryzyka rozrostu endometrium

Jedną z najważniejszych właściwości farmakodynamicznych norgestrelu jest jego zdolność do zapobiegania hiperplazji endometrium indukowanej przez estrogeny. Badania kliniczne wykazały, że dodanie progestagenu (norgestrelu) do estrogenowej terapii zastępczej przez co najmniej 10 dni w cyklu znacząco zmniejsza ryzyko rozrostu endometrium i związane z nim ryzyko wystąpienia gruczolakoraka u kobiet z zachowaną macicą.¹¹

Interakcje z estrogenami

Ważne jest to, że dodanie norgestrelu do estrogenowej terapii zastępczej nie koliduje z korzystnym działaniem estrogenu w jego podstawowych wskazaniach. Oznacza to, że norgestrel chroni endometrium przed niekorzystnym wpływem estrogenów, jednocześnie nie hamując ich korzystnego działania w innych obszarach terapeutycznych.¹²

Wpływ na kolagen w skórze

W kontekście hormonalnej terapii zastępczej z udziałem norgestrelu warto wspomnieć, że HTZ wpływa korzystnie na zawartość kolagenu w skórze oraz jej grubość. Może to przyczyniać się do opóźnienia procesu tworzenia się zmarszczek, co stanowi dodatkowy, korzystny efekt terapii z udziałem norgestrelu i estradiolu walerianianu.¹³

Bezpieczeństwo stosowania norgestrelu

Badania nad bezpieczeństwem i skutecznością hormonalnej terapii zastępczej zawierającej progestageny (takie jak norgestrel) koncentrują się na różnych aspektach zdrowia kobiet. Badania obserwacyjne oraz badanie WHI (Women’s Health Initiative) wskazują na potencjalne korzyści w kontekście zmniejszenia śmiertelności z powodu raka okrężnicy u kobiet po menopauzie stosujących HTZ. Jednak należy zaznaczyć, że dostępne dane dotyczą głównie skoniugowanych estrogenów końskich oraz octanu medroksyprogesteronu, a nie bezpośrednio norgestrelu. Brak jest jednoznacznych dowodów, czy te wyniki można odnieść również do innych preparatów HTZ, w tym zawierających norgestrel.¹⁴