Dawkowanie i sposób podawania
Mleczan

Mleczan jest kluczowym składnikiem buforującym w roztworach do dializy otrzewnowej (CADO, ADO) oraz hemodializy/hemofiltracji (CRRT). W dializie otrzewnowej stosuje się mleczan w stężeniu 35 mmol/l (sód (S)-mleczan) w roztworach serii balance, co przy standardowym schemacie 4 wymian po 2000 ml/dobę daje dawkę około 280 mmol mleczanu na dobę. W automatycznej dializie otrzewnowej dawka mleczanu waha się od 350 do 630 mmol na noc, zależnie od objętości płynu (10-18 l). W hemodializie/hemofiltracji z użyciem Prismasol, mleczan występuje w stężeniu 3 mmol/l (kwas (S)-mlekowy), a typowa podaż wynosi 144-180 mmol/dobę przy przepływie 2000-2500 ml/h. Dawkowanie jest dostosowywane do masy ciała, resztkowej funkcji nerek oraz tolerancji pacjenta, a u dzieci uwzględnia powierzchnię ciała i wiek, z objętościami wymian od 600 do 1400 ml/m² i dawkami do 490 mmol/m² na dobę.

  1. Dawkowanie i sposób podawania mleczanu – informacje ogólne
    1. Dawkowanie mleczanu w dializie otrzewnowej
  2. Dawkowanie mleczanu w różnych typach terapii
    1. Dializa otrzewnowa (CADO)
    2. Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO)
    3. Hemodializa/hemofiltracja
  3. Dawkowanie mleczanu w różnych grupach pacjentów
    1. Dawkowanie u pacjentów dorosłych
    2. Dawkowanie u dzieci i młodzieży
    3. Dawkowanie u osób starszych
  4. Szczegółowa tabela dawkowania mleczanu
  5. Sposób podawania mleczanu w różnych technikach dializacyjnych
    1. Przygotowanie roztworu zawierającego mleczan
    2. Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO) – sposób podawania
    3. Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO) – sposoby podawania
    4. Hemodializa/hemofiltracja – sposób podawania
  6. Warunki szkolenia i monitorowania pacjenta
    1. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania mleczanu – informacje ogólne

Mleczan jest związkiem występującym w roztworach do dializy otrzewnowej oraz hemodializy/hemofiltracji. Dawkowanie mleczanu zależy od typu stosowanej terapii, stanu klinicznego pacjenta oraz wartości parametrów laboratoryjnych. Mleczan stanowi substancję buforującą i jest składnikiem różnych roztworów stosowanych w leczeniu nerkozastępczym.1

Dawkowanie mleczanu w dializie otrzewnowej

W przypadku preparatów do dializy otrzewnowej serii balance, mleczan dostarczany jest w postaci sodu (S)-mleczanu. W gotowym do użycia roztworze zawartość mleczanu wynosi 35 mmol/l, co zapewnia właściwe działanie buforujące.2

W produkcie Prismasol, stosowanym w hemodializie/hemofiltracji, mleczan jest dostarczany w postaci kwasu (S)-mlekowego, a jego stężenie w gotowym roztworze wynosi 3 mmol/l.3

Dawkowanie mleczanu w różnych typach terapii

Dializa otrzewnowa (CADO)

W ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CADO) podawanie mleczanu jest uzależnione od schematu wymiany roztworów dializacyjnych. Standardowy schemat dawkowania to cztery wymiany po 2000 ml roztworu na dobę.4 Przy tym schemacie, pacjent otrzymuje 35 mmol mleczanu w każdym litrze płynu dializacyjnego, co daje łączną dawkę 280 mmol mleczanu na dobę (przy 8 litrach płynu).

Modyfikacja dawkowania w CADO

Dawkowanie można modyfikować w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta:

  • Jeśli na początku leczenia dializą otrzewnową wystąpi rozpierający ból, objętość pojedynczej wymiany powinna zostać zmniejszona do 500-1500 ml, co proporcjonalnie zmniejsza ilość podawanego mleczanu5
  • U pacjentów o dużej masie ciała lub przy braku resztkowej czynności nerek może być konieczne zwiększenie objętości płynu do 2500-3000 ml na wymianę, co zwiększa ilość podawanego mleczanu6

Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO)

W automatycznej dializie otrzewnowej stosowanie mleczanu zależy od schematu programowania cyklera. Typowo pacjenci są poddawani terapii przez 8-10 godzin w ciągu nocy.7

Standardowa ilość mleczanu dostarczana w trakcie ADO:

  • Objętości zalegania wynoszą od 1500 do 3000 ml8
  • Liczba cykli zwykle waha się od 3 do 10 w ciągu nocy9
  • Typowa ilość użytego płynu zawiera się między 10 a 18 l, co odpowiada 350-630 mmol mleczanu na zabieg10
  • W niektórych przypadkach ilość płynu może wynosić od 6 do 30 l11

Nocna terapia za pomocą cyklera jest zwykle łączona z 1 lub 2 wymianami w ciągu dnia, co dodatkowo zwiększa ilość podawanego mleczanu.12

Hemodializa/hemofiltracja

W przypadku stosowania produktu Prismasol w ciągłym leczeniu nerkozastępczym (CRRT), dawkowanie mleczanu zależy od ustalonych przez lekarza szybkości przepływu roztworu.13

Typowe szybkości przepływu dla dializatu lub roztworu substytucyjnego u dorosłych wynoszą 2000-2500 ml/h, co przy zawartości mleczanu 3 mmol/l przekłada się na podaż 6-7,5 mmol mleczanu na godzinę, czyli 144-180 mmol na dobę.14

Dawkowanie mleczanu w różnych grupach pacjentów

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

W dializie otrzewnowej stosuje się standardowo 35 mmol mleczanu w każdym litrze roztworu dializacyjnego. Sumaryczna dawka zależy od całkowitej objętości płynu dializacyjnego użytego w ciągu doby.15 16

W przypadku hemodializy/hemofiltracji z użyciem Prismasol, ilość podawanego mleczanu wynosi 3 mmol/l roztworu.17

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W dializie otrzewnowej u dzieci, dawkowanie mleczanu jest proporcjonalne do objętości stosowanego płynu dializacyjnego, która jest dostosowana do wieku i powierzchni ciała pacjenta:

  • Objętość początkowa na wymianę: 600-800 ml/m² powierzchni ciała, przy 4 (lub 3-5) wymianach na dobę18
  • Objętość może być zwiększona do 1000-1200 ml/m² powierzchni ciała, w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek19

W automatycznej dializie otrzewnowej (ADO) u dzieci:

  • Objętość na wymianę: 800-1000 ml/m² powierzchni ciała, przy 5-10 wymianach na dobę20
  • Objętość może być zwiększona do 1400 ml/m² powierzchni ciała, w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek21

W przypadku hemodializy/hemofiltracji u dzieci:

  • Zalecane szybkości przepływu: 1000-2000 ml/godz./1,73 m²22
  • Mogą być wymagane szybkości do 4000 ml/godz./1,73 m², zwłaszcza u młodszych dzieci (≤10 kg)23
  • Bezwzględna szybkość przepływu (ml/godz.) u dzieci i młodzieży nie powinna przekraczać maksymalnej szybkości przepływu dla dorosłych24

Dawkowanie u osób starszych

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania mleczanu u osób w podeszłym wieku w dializie otrzewnowej.25

W przypadku hemodializy/hemofiltracji z produktem Prismasol, dane z badań klinicznych i doświadczenia zebrane w praktyce klinicznej wskazują, że stosowanie produktu u osób w podeszłym wieku nie wiąże się z różnicami w zakresie bezpieczeństwa lub skuteczności.26

Szczegółowa tabela dawkowania mleczanu

Typ terapii Produkt Stężenie mleczanu Standardowa objętość/przepływ Całkowita dawka dobowa mleczanu Uwagi
Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO) balance 1,5% z 1,5% glukozą 35 mmol/l 4 x 2000 ml 280 mmol Standardowy schemat
balance 2,3% z 2,3% glukozą 35 mmol/l 4 x 2000 ml 280 mmol Przy większej potrzebie ultrafiltracji
balance 4,25% z 4,25% glukozą 35 mmol/l 4 x 2000 ml 280 mmol Przy znacznej potrzebie ultrafiltracji
Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO) balance (różne stężenia glukozy) 35 mmol/l 10-18 l/noc 350-630 mmol Typowy zabieg nocny
balance (różne stężenia glukozy) 35 mmol/l 6-30 l/noc 210-1050 mmol Zakres min-max
Hemodializa/hemofiltracja (CRRT) Prismasol 3 mmol/l 2000-2500 ml/h 144-180 mmol Standardowy przepływ
Prismasol 3 mmol/l 500-2000 ml/h 36-144 mmol Przepływ minimalny
Prismasol 3 mmol/l 2500-3000 ml/h 180-216 mmol Przepływ maksymalny
CADO u dzieci balance (różne stężenia glukozy) 35 mmol/l 600-800 ml/m² x 4 wymiany 84-112 mmol/m² Dawka początkowa
balance (różne stężenia glukozy) 35 mmol/l 1000-1200 ml/m² x 4 wymiany 140-168 mmol/m² Dawka maksymalna
ADO u dzieci balance (różne stężenia glukozy) 35 mmol/l 800-1000 ml/m² x 5-10 wymian 140-350 mmol/m² Dawka typowa
balance (różne stężenia glukozy) 35 mmol/l do 1400 ml/m² x 5-10 wymian do 490 mmol/m² Dawka maksymalna
CRRT u dzieci Prismasol 3 mmol/l 1000-2000 ml/godz./1,73 m² 72-144 mmol/dobę/1,73 m² Przepływ typowy
Prismasol 3 mmol/l do 4000 ml/godz./1,73 m² do 288 mmol/dobę/1,73 m² Przepływ maksymalny (dzieci ≤10 kg)

Sposób podawania mleczanu w różnych technikach dializacyjnych

Przygotowanie roztworu zawierającego mleczan

Roztwory do dializy otrzewnowej serii balance są dostarczane w workach dwukomorowych. Przed podaniem pacjentowi należy wymieszać oba roztwory poprzez otwarcie spawu pomiędzy komorami.27

Produkt Prismasol również jest pakowany w dwukomorowych workach. Końcowy roztwór uzyskuje się po złamaniu łamliwej zatyczki lub rozerwaniu spawu i wymieszaniu obu roztworów.28

Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO) – sposób podawania

W przypadku CADO z wykorzystaniem worka stay•safe:

  • Worek należy najpierw ogrzać do temperatury ciała29
  • Odpowiednia dawka podawana jest do jamy otrzewnowej w ciągu 5–20 minut, za pomocą cewnika otrzewnowego30
  • Roztwór powinien pozostać w jamie brzusznej przez 2-10 godzin (czas równoważenia otrzewnowego)31
  • Po tym czasie roztwór zostaje zdrenowany32

Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO) – sposoby podawania

W przypadku ADO z wykorzystaniem worka sleep•safe:

  • Łączniki worków umieszczane są w rowkach tacy ładowania cyklera33
  • Cykler automatycznie łączy worki z zestawem drenów34
  • Cykler przeprowadza kontrolę kodów paskowych worków35
  • Roztwór jest automatycznie podgrzewany do temperatury ciała w czasie wpływu do jamy brzusznej36
  • Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze37

W przypadku ADO z wykorzystaniem worka Safe•Lock:

  • Łączniki worków łączone są ręcznie z zestawem drenów cyklera PD-NIGHT38
  • Jeden worek umieszcza się na płycie podgrzewacza cyklera w celu podgrzania roztworu39
  • Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza40

Hemodializa/hemofiltracja – sposób podawania

Preparat Prismasol zawierający mleczan może być stosowany jako:

Warunki szkolenia i monitorowania pacjenta

Przed samodzielnym wykonywaniem zabiegów dializy otrzewnowej w domu, pacjent powinien:

  • Zostać odpowiednio przeszkolony44
  • Samodzielnie wykonywać procedurę pod nadzorem45
  • Wykazać biegłość w wykonywaniu zabiegu46

Szkolenie powinno być prowadzone przez wykwalifikowany personel medyczny.47 Lekarz prowadzący musi być pewny, że pacjent w wystarczającym stopniu opanował technikę zabiegu, zanim zezwoli mu na wykonywanie dializy otrzewnowej w domu.48

W przypadku jakichkolwiek trudności lub wątpliwości, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem prowadzącym.49

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl