Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mleczan

Mleczan, będący naturalnym składnikiem osocza ludzkiego, jest stosowany jako bufor w roztworach do dializy otrzewnowej (np. Balance z mleczanem sodu w stężeniu 35 mmol/l) oraz w roztworach do hemodializy i hemofiltracji (np. Prismasol z mleczanem w stężeniu 3 mmol/l). Jego fizjologiczny charakter oraz metabolizm w wątrobie do wodorowęglanu wspomagają utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów z niewydolnością nerek. Roztwory te zawierają także elektrolity (wapń 1,25/1,75 mmol/l, sód 134 mmol/l, magnez 0,5 mmol/l, chlorki około 100 mmol/l) i glukozę, co odzwierciedla skład osocza i podnosi bezpieczeństwo ich stosowania w terapii nerkozastępczej.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania mleczanu

Mleczan jest istotnym składnikiem wielu roztworów stosowanych w dializie otrzewnowej i hemofiltracji. Bezpieczeństwo jego stosowania zostało dobrze udokumentowane, głównie ze względu na jego fizjologiczny charakter jako naturalnie występującego związku w organizmie ludzkim. Poniżej przedstawiono dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji.1

Status badań przedklinicznych dla roztworów zawierających mleczan

W przypadku roztworów do dializy otrzewnowej zawierających mleczan, takich jak produkty z serii balance (1,5%, 2,3% oraz 4,25% z glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l), nie przeprowadzono specyficznych przedklinicznych badań toksyczności. Brak takich badań jest uzasadniony charakterem składników tych roztworów.2 3

Fizjologiczny charakter mleczanu w roztworach dializacyjnych

Mleczan zawarty w roztworach do dializy otrzewnowej (np. preparaty balance) oraz w roztworach do hemodializy/hemofiltracji (jak Prismasol) jest naturalnym składnikiem ludzkiego osocza. Ten fakt ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania tej substancji, gdyż organizm posiada fizjologiczne mechanizmy metabolizowania mleczanu.4 5

W roztworach balance, mleczan występuje w postaci sodu (S)-mleczanu, który po odtworzeniu osiąga stężenie 35 mmol/l. Natomiast w roztworze Prismasol mleczan występuje w stężeniu 3 mmol/l. Te wartości mieszczą się w zakresie stężeń bezpiecznych dla organizmu przy odpowiednim stosowaniu produktów.„6 7

Brak spodziewanych efektów toksycznych przy prawidłowym stosowaniu

Istotnym aspektem bezpieczeństwa mleczanu jest brak spodziewanych efektów toksycznych, pod warunkiem przestrzegania wskazań, przeciwwskazań oraz zalecanego dawkowania produktów zawierających tę substancję. Dotyczy to zarówno roztworów balance stosowanych w dializie otrzewnowej, jak i roztworów do hemodializy/hemofiltracji, takich jak Prismasol.8 9

W przypadku produktu Prismasol, który również zawiera mleczan, badania potwierdzają, że dawki terapeutyczne nie wywołują efektów toksycznych, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania mleczanu w kontekście terapii nerkozastępczej.10

Mleczan w kontekście innych składników roztworów dializacyjnych

Roztwory dializacyjne zawierają, poza mleczanem, także inne składniki takie jak elektrolity i glukoza. Wszystkie te substancje są naturalnymi komponentami osocza ludzkiego i zwierzęcego, co stanowi podstawę ich bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych.11 12

W przypadku roztworów balance, mleczan sodu (35 mmol/l) współdziała z innymi elektrolicitami jak wapń (1,25 lub 1,75 mmol/l), sód (134 mmol/l), magnez (0,5 mmol/l) i chlorki (100,5 lub 101,5 mmol/l), tworząc kompozycję zbliżoną do fizjologicznego składu osocza.13

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa mleczanu

Podsumowując dane przedkliniczne, należy stwierdzić, że mleczan zawarty w roztworach do dializy otrzewnowej oraz hemodializy/hemofiltracji charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa ze względu na:

  • Fizjologiczny charakter jako naturalnego składnika osocza ludzkiego i zwierzęcego14 15
  • Brak spodziewanych efektów toksycznych przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami16
  • Dobrą tolerancję w dawkach terapeutycznych17

Choć nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych dla roztworów balance, fizjologiczny charakter mleczanu i wieloletnie doświadczenie kliniczne potwierdzają jego bezpieczeństwo w kontekście terapii nerkozastępczej, pod warunkiem przestrzegania wskazań i przeciwwskazań do stosowania zawierających go produktów.18 19

Charakterystyka fizjologiczna mleczanu w kontekście dializy

W kontekście dializy otrzewnowej i hemofiltracji, mleczan pełni rolę buforu, który po absorpcji do krwiobiegu jest metabolizowany głównie w wątrobie do wodorowęglanu, pomagając w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Ta właściwość czyni go cennym składnikiem roztworów stosowanych w terapii nerkozastępczej, szczególnie u pacjentów z upośledzoną zdolnością do regulacji pH krwi z powodu niewydolności nerek.20 21

Produkt Stężenie mleczanu Typ roztworu Zastosowanie Dane przedkliniczne
Balance 1,5%/2,3%/4,25% z glukozą 35 mmol/l Roztwór do dializy otrzewnowej Dializa otrzewnowa Brak specyficznych badań, uznany za bezpieczny jako fizjologiczny składnik osocza
Prismasol 2 mmol/l potasu 3 mmol/l Roztwór do hemodializy/hemofiltracji Hemodializa/hemofiltracja Dawki terapeutyczne nie wywołują efektów toksycznych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl