Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Lamotrygina

Przedkliniczne badania lamotryginy wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych, genotoksycznych i rakotwórczych przy ekspozycjach odpowiadających dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych na gryzoniach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, choć odnotowano zmniejszoną masę ciała płodów oraz opóźnione kostnienie szkieletu przy dawkach zbliżonych do klinicznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano zwiększoną śmiertelność płodów i noworodków przy dawkach niższych niż kliniczne, a u młodych zwierząt wpływ na zdolności uczenia się, opóźnienia rozwojowe i zmniejszony przyrost masy ciała. Lamotrygina nie upośledzała płodności, jednak powodowała obniżenie stężenia kwasu foliowego, co może mieć znaczenie w kontekście ryzyka wad rozwojowych.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania lamotryginy

Kompleksowe badania przedkliniczne z wykorzystaniem lamotryginy dostarczyły istotnych informacji na temat bezpieczeństwa tej substancji. Dane te obejmują ocenę w zakresie farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności po wielokrotnym podaniu, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego. Wyniki tych badań nie wykazały szczególnych zagrożeń dla ludzi.1234

Wpływ na reprodukcję i rozwój

W badaniach dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i rozwojowej przeprowadzonych na gryzoniach i królikach, nie zaobserwowano działania teratogennego lamotryginy. Jedyne odnotowane efekty obejmowały zmniejszoną masę ciała płodów oraz opóźnione kostnienie szkieletu. Te zjawiska występowały przy ekspozycji na lamotryginę mniejszej lub zbliżonej do przewidywanej w warunkach klinicznych u ludzi.56

Należy podkreślić, że nie było możliwości przeprowadzenia badań przy ekspozycjach wyższych niż te wykorzystywane w warunkach klinicznych, ze względu na obserwowaną toksyczność dla matek. Z tego powodu potencjalne działanie teratogenne lamotryginy przy wyższych ekspozycjach niż stosowane klinicznie pozostaje nierozpoznane.78

W badaniach na szczurach, którym podawano lamotryginę w zaawansowanej ciąży oraz we wczesnym okresie pourodzeniowym, zaobserwowano zwiększoną śmiertelność płodów oraz pourodzeniową. Efekty te obserwowano przy ekspozycji niższej niż przewidywana w warunkach klinicznych u ludzi.910 W przypadku produktu Lamotrix, ta zwiększona śmiertelność była raportowana przy ekspozycji przewidywanej w warunkach klinicznych.11

Wpływ na rozwój młodych zwierząt

U młodych szczurów przy stężeniach niższych od dawki terapeutycznej dla dorosłych ludzi (w przeliczeniu na powierzchnię ciała) zaobserwowano:

  • wpływ na zdolność uczenia się w teście labiryntu
  • niewielkie opóźnienie w oddzieleniu się napletka od żołędzi
  • opóźnienie w udrożnieniu pochwy
  • zmniejszony pourodzeniowy przyrost masy ciała u zwierząt F11213

W badaniach produktu Lamotrix te same efekty obserwowano przy stężeniach około dwukrotnie wyższych od dawki terapeutycznej dla dorosłych ludzi.14

Wpływ na płodność i kwas foliowy

Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały, aby lamotrygina upośledzała płodność.151617

Zaobserwowano natomiast, że lamotrygina powodowała zmniejszenie stężenia kwasu foliowego u szczurów. Jest to istotna obserwacja, ponieważ uważa się, że niedobór kwasu foliowego może być związany ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wrodzonych wad rozwojowych zarówno u zwierząt, jak i u ludzi.181920

Wpływ na elektrofizjologię serca

Badania przedkliniczne dostarczyły ważnych informacji na temat wpływu lamotryginy na elektrofizjologię serca. Wykazano, że lamotrygina powoduje proporcjonalne do dawki hamowanie końcowego prądu kanału hERG w komórkach nerkowych embrionów ludzkich. Wartość IC50 (stężenie powodujące 50% hamowania) była około dziewięć razy większa od maksymalnego stężenia przy niestosowaniu leku.212223

Badania wykazały również, że lamotrygina w dawkach do wartości dwukrotnie większych od maksymalnego stężenia przy niestosowaniu leku nie powodowała wydłużenia odstępu QT u zwierząt.242526 Co więcej, w badaniach klinicznych przeprowadzonych na zdrowych dorosłych ochotnikach nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu lamotryginy na odstęp QT.272829

Właściwości przeciwarytmiczne lamotryginy

Badania in vitro wykazały, że lamotrygina w stężeniach istotnych terapeutycznie posiada właściwości przeciwarytmiczne charakterystyczne dla leków klasy IB. U ludzi lamotrygina blokuje kanały sodowe w sercu z kinetyką charakteryzującą się:

  • szybkim początkiem działania
  • szybkim końcem działania
  • dużą zależnością od napięcia3031

Te właściwości są typowe dla innych leków przeciwarytmicznych klasy IB. W badaniach nad odstępem QT przeprowadzonych u zdrowych ochotników otrzymujących dawki terapeutyczne, lamotrygina nie spowalniała przewodzenia komorowego (nie powodowała poszerzenia zespołu QRS).3233

Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ u pacjentów z klinicznie istotną strukturalną lub funkcjonalną chorobą serca, lamotrygina może potencjalnie spowolnić przewodzenie komorowe (powodując poszerzenie zespołu QRS) i wywołać proarytmię.3435

Parametr badany Wynik Znaczenie kliniczne
Hamowanie kanału hERG IC50 około 9x większe od maksymalnego stężenia terapeutycznego Szeroki margines bezpieczeństwa
Wpływ na odstęp QT u zwierząt Brak wydłużenia przy dawkach 2x większych od terapeutycznych Niskie ryzyko zaburzeń repolaryzacji
Wpływ na odstęp QT u ludzi Brak istotnego klinicznie wpływu Potwierdzenie bezpieczeństwa kardiologicznego
Wpływ na zespół QRS u zdrowych osób Brak spowolnienia przewodzenia komorowego Bezpieczny profil u osób bez choroby serca
Potencjalny wpływ u pacjentów z chorobą serca Możliwe spowolnienie przewodzenia i proarytmia Konieczność zachowania ostrożności w tej grupie

3637

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl