Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ketorolak

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania ketorolaku

Ketorolak trometamol, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, wymaga przestrzegania szeregu specjalnych środków ostrożności. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tej substancji, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń dla pacjentów.¹

Nadwrażliwość krzyżowa na NLPZ

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia nadwrażliwości krzyżowej na kwas acetylosalicylowy, pochodne kwasu fenylooctowego i innych NLPZ, należy zachować szczególną ostrożność podczas przepisywania ketorolaku pacjentom, u których w przeszłości wystąpiła nadwrażliwość na te substancje lecznicze.²

Wpływ na krzepliwość krwi i ryzyko krwawień

Przy stosowaniu ketorolaku istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia wydłużonego czasu krwawienia ze względu na wpływ NLPZ na agregację trombocytów. Zaobserwowano, że niesteroidowe leki przeciwzapalne podane do oka w związku z operacją okulistyczną mogą powodować wydłużone krwawienie w obrębie tkanek oka, włącznie z krwotokiem do komory przedniej oka. W związku z tym zaleca się, aby ketorolak był stosowany ze szczególną ostrożnością u pacjentów:³

• przygotowywanych do zabiegów chirurgicznych oka
• ze skłonnością do krwawień
• przyjmujących jednocześnie inne leki wydłużające czas krwawienia

⁴

Wpływ na proces gojenia

Wszystkie miejscowo stosowane niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym ketorolak, mogą spowalniać lub opóźniać proces gojenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że jednoczesne stosowanie miejscowych NLPZ (takich jak ketorolak) i miejscowych kortykosteroidów może dodatkowo nasilać problemy związane z gojeniem ran.⁵

Potencjalne działania niepożądane dotyczące rogówki

Stosowanie miejscowych NLPZ, w tym ketorolaku, może prowadzić do zapalenia rogówki. U niektórych szczególnie wrażliwych pacjentów długotrwałe stosowanie miejscowych niesteroidowych leków przeciwzapalnych może doprowadzić do poważnych powikłań, takich jak:⁶

• zniszczenie nabłonka rogówki
• ścieńczenie rogówki
• nadżerki
• owrzodzenie rogówki
• perforacja rogówki

⁷

Powyższe powikłania mogą stanowić poważne zagrożenie dla wzroku. U pacjentów, u których pojawiły się oznaki uszkodzenia nabłonka rogówki, należy natychmiast przerwać podawanie ketorolaku i poddać ich ścisłej obserwacji okulistycznej.⁸

Pacjenci szczególnie narażeni na działania niepożądane

Ketorolak w postaci kropli do oczu należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z:⁹

• powikłaniami po operacjach okulistycznych
• odnerwioną rogówką
• ubytkami nabłonka rogówki
• cukrzycą
• chorobami powierzchni oka (np. zespół suchego oka)
• reumatoidalnym zapaleniem stawów
• powtarzanymi w krótkim czasie operacjami okulistycznymi

¹⁰

W wymienionych grupach pacjentów występuje zwiększone ryzyko pojawienia się działań niepożądanych dotyczących rogówki, które mogą stanowić zagrożenie dla wzroku.¹¹

Czas stosowania ketorolaku w kontekście zabiegu okulistycznego

Doświadczenie postmarketingowe dotyczące stosowania miejscowych NLPZ, w tym ketorolaku, wskazuje, że ich podanie przez okres dłuższy niż 24 godziny przed operacją okulistyczną lub przez ponad 14 dni po operacji może zwiększać ryzyko wystąpienia u pacjenta ciężkich działań niepożądanych ze strony rogówki. Należy więc ściśle przestrzegać zalecanego czasu stosowania leku przed i po zabiegu.¹²

Maskowanie objawów zakażenia

Podobnie jak inne leki przeciwzapalne, ketorolak może maskować typowe objawy zakażenia oka. Ta właściwość może utrudniać rozpoznanie infekcji okulistycznych, dlatego należy zachować szczególną czujność kliniczną w przypadku stosowania tego leku u pacjentów ze współistniejącymi schorzeniami predysponującymi do zakażeń.¹³

Jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego podawania ketorolaku z miejscowymi kortykosteroidami u osób podatnych na uszkodzenia nabłonka rogówki, ponieważ może to zwiększać ryzyko powikłań rogówkowych.¹⁴

Reakcje ze strony układu oddechowego

Po wprowadzeniu na rynek zgłaszano przypadki skurczu oskrzeli lub zaostrzenia astmy u pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz z astmą w wywiadzie, związaną ze stosowaniem ketorolaku, który może przyczyniać się do występowania powyższych działań niepożądanych.¹⁵

Zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku stosowania ketorolaku u pacjentów z astmą w wywiadzie, szczególnie tych z nadwrażliwością na NLPZ.¹⁶

Prawidłowe stosowanie produktu

Pacjentów należy pouczyć, aby nie dopuszczali do kontaktu końcówki butelki z okiem lub sąsiadującymi strukturami, co pozwoli uniknąć urazu oka lub zakażenia roztworu. Bezpośredni kontakt aplikatora z okiem może prowadzić do uszkodzenia powierzchni gałki ocznej oraz zwiększa ryzyko kontaminacji roztworu drobnoustrojami, co może skutkować poważnym zakażeniem oka.¹⁷

Ostrzeżenia dotyczące chlorku benzalkoniowego

Ketorolak w postaci kropli do oczu (Acular) zawiera benzalkoniowy chlorek jako środek konserwujący, który może powodować:¹⁸

• punktowate zapalenie rogówki
• toksyczne wrzodziejące zapalenie rogówki
• podrażnienie oka
• zmianę koloru soczewek kontaktowych

¹⁹

Ze względu na fakt, że benzalkoniowy chlorek może być absorbowany przez soczewki kontaktowe, przed podaniem kropli zawierających ketorolak należy je zdjąć. Soczewki można nałożyć ponownie po upływie co najmniej 15 minut od podania kropli.²⁰

Zalecenia dotyczące minimalizacji ryzyka

W celu ograniczenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem ketorolaku, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy okres konieczny do złagodzenia objawów. Indywidualizacja terapii z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta oraz monitorowanie odpowiedzi na leczenie pozwalają na optymalizację bezpieczeństwa stosowania tego leku.²¹