Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kabergolina
Kabergolina, pochodna sporyszu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, zespołem Raynauda, chorobą wrzodową, krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz u osób z historią poważnych zaburzeń psychicznych, zwłaszcza psychoz. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C wg Child-Pugh) obserwuje się istotny wzrost AUC po jednorazowej dawce 1 mg, co wskazuje na konieczność stosowania mniejszych dawek. Terapia kabergoliną może wywoływać niedociśnienie ortostatyczne, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami hipotensyjnymi. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem rozwoju włóknistych i surowiczych stanów zapalnych, w tym zwłóknienia opłucnej, płuc, osierdzia oraz wad zastawkowych serca (aortalnej, mitralnej, trójdzielnej). Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz regularną ocenę korzyści i ryzyka terapii, w tym badania echokardiograficzne co 3-6 miesięcy, a następnie co 6-12 miesięcy. W przypadku wykrycia nowych lub pogarszających się zmian zastawkowych kabergolinę należy natychmiast odstawić.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kabergoliny – informacje ogólne
- Włóknienie i wady zastawek serca oraz powiązane jednostki chorobowe
- Postępowanie przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia
- Monitorowanie w trakcie długotrwałego leczenia
- Senność i napady nagłego zasypiania
- Hamowanie laktacji fizjologicznej
- Leczenie zaburzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny
- Zaburzenia kontroli impulsów
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kabergoliny – informacje ogólne
Kabergolina, jako pochodna sporyszu, wymaga zachowania szczególnej ostrożności w leczeniu pacjentów z określonymi schorzeniami. Należy zachować rozwagę przy przepisywaniu tego leku osobom z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, zespołem Raynauda, chorobą wrzodową lub krwawieniem z przewodu pokarmowego. Szczególnej uwagi wymagają również pacjenci z wywiadem w kierunku poważnych zaburzeń psychicznych, zwłaszcza psychoz.1
Niewydolność wątroby
U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy rozważyć stosowanie mniejszych dawek kabergoliny, szczególnie podczas terapii przewlekłej. Badania farmakokinetyczne wykazały, że u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh), którzy otrzymali jednorazowo 1 mg kabergoliny, obserwowano istotny wzrost wartości AUC (pola pod krzywą stężenia leku we krwi) w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami oraz osobami z mniej zaawansowaną niewydolnością wątroby.2
Niedociśnienie ortostatyczne
Terapia kabergoliną może powodować niedociśnienie ortostatyczne. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania kabergoliny z innymi lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze krwi, ze względu na możliwe działanie addytywne prowadzące do nadmiernego spadku ciśnienia.3
Włóknienie i wady zastawek serca oraz powiązane jednostki chorobowe
Długotrwałe stosowanie kabergoliny, podobnie jak innych pochodnych sporyszu wykazujących aktywność agonistyczną wobec receptora serotoninowego 5HT2B, wiąże się z ryzykiem rozwoju stanów zapalnych włóknistych i surowiczych. Do tych stanów należą: zapalenie opłucnej, wysięk opłucnowy, zwłóknienie opłucnej, zwłóknienie płuc, zapalenie osierdzia, płyn w osierdziu, wady zastawek serca (obejmujące jedną lub więcej zastawek: aortalną, mitralną, trójdzielną) oraz zwłóknienie osierdzia. W niektórych przypadkach odnotowano zmniejszenie objawów wady zastawkowej serca po zaprzestaniu terapii kabergoliną.4
Nieprawidłowo zwiększony opad krwi (OB) może wskazywać na wysięk lub włóknienie opłucnej. W przypadku niewyjaśnionego patologicznego wzrostu wartości OB zaleca się wykonanie badania radiologicznego klatki piersiowej.5
Ze względu na to, że ryzyko rozwoju wad zastawkowych ma związek z kumulacją dawki, pacjenci powinni być leczeni najmniejszą skuteczną dawką kabergoliny. Podczas każdej wizyty lekarskiej należy dokonać ponownej oceny stosunku korzyści do ryzyka w celu ustalenia zasadności kontynuacji leczenia.6
Postępowanie przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia
Przed rozpoczęciem terapii kabergoliną wszyscy pacjenci muszą zostać poddani dokładnej ocenie układu sercowo-naczyniowego, obejmującej wykonanie badania echokardiograficznego. Celem tej oceny jest wykrycie potencjalnych bezobjawowych patologii zastawek. Dodatkowo zaleca się wykonanie następujących badań wyjściowych:
- oznaczenie opadu krwi (OB) lub innych markerów zapalenia
- ocena czynności płuc
- badanie radiologiczne klatki piersiowej
- ocena czynności nerek
7
Aktualnie brak danych potwierdzających, czy leczenie kabergoliną może spowodować pogorszenie przebiegu choroby podstawowej u pacjentów z istniejącym przeciekiem zastawkowym (cofaniem). W przypadku stwierdzenia zwłóknienia zastawek kabergolina jest przeciwwskazana i nie należy jej stosować.8
Monitorowanie w trakcie długotrwałego leczenia
Ze względu na możliwy utajony początek procesu włóknienia, pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem potencjalnych objawów postępującego włóknienia. Podczas leczenia należy zwracać szczególną uwagę na następujące objawy:9
- Choroby opłucnej i/lub płuc: duszność, trudności w nabraniu powietrza, utrzymujący się kaszel lub ból w klatce piersiowej10
- Niewydolność nerek lub niedrożność naczyń moczowodów i/lub naczyń brzusznych: ból w lędźwiach i/lub boku, obrzęk kończyny dolnej, patologiczny ucisk brzucha lub tkliwość brzucha – które mogą wskazywać na włóknienie zaotrzewnowe11
- Niewydolność serca: włóknienie zastawek i osierdzia często manifestuje się jako niewydolność serca, dlatego przy jej objawach należy wykluczyć włóknienie zastawek oraz zaciskające zapalenie osierdzia12
Właściwe monitorowanie kliniczne i wczesne diagnozowanie rozwoju włóknienia jest niezbędne podczas leczenia kabergoliną. Po rozpoczęciu terapii pierwszy echokardiogram należy wykonać w ciągu 3-6 miesięcy. Następnie częstość wykonywania badania echokardiograficznego należy ustalić indywidualnie w oparciu o ocenę kliniczną, ze szczególnym uwzględnieniem wymienionych wcześniej objawów, jednak nie rzadziej niż co 6-12 miesięcy.13
Jeśli badanie echokardiograficzne ujawnia nowe lub pogarszające się cofanie, zwężenie ujścia lub pogrubienie płatka zastawki, należy natychmiast odstawić kabergolinę.14
Konieczność wykonania innych badań (np. badania przedmiotowego obejmującego osłuchanie serca, badania radiologicznego czy tomografii komputerowej) należy określać indywidualnie. Odpowiednie badania dodatkowe, takie jak oznaczenie OB czy pomiar stężenia kreatyniny w surowicy, należy wykonać w przypadku konieczności uzupełnienia diagnostyki włóknienia.15
Senność i napady nagłego zasypiania
Stosowanie kabergoliny może powodować senność. W przypadku pacjentów z chorobą Parkinsona, leczenie agonistami dopaminy, w tym kabergoliną, wiąże się z ryzykiem występowania napadów nagłego zasypiania. W takiej sytuacji należy rozważyć zmniejszenie dawki leku lub całkowite zakończenie terapii.16
Hamowanie laktacji fizjologicznej
Podobnie jak inne pochodne ergotaminy, kabergolina nie powinna być stosowana u kobiet z nadciśnieniem indukowanym ciążą, stanem przedrzucawkowym czy z nadciśnieniem poporodowym, chyba że potencjalne korzyści przeważają nad ryzykiem.17
Aby uniknąć niedociśnienia ortostatycznego u kobiet karmiących, które przyjmują kabergolinę w celu zahamowania trwającej laktacji, nie należy przekraczać pojedynczej dawki 0,25 mg.18
U kobiet po porodzie, które stosowały kabergolinę w celu zahamowania laktacji, obserwowano ciężkie zdarzenia niepożądane, takie jak:
- nadciśnienie tętnicze
- zawał mięśnia sercowego
- drgawki
- udar mózgu
- zaburzenia psychiczne
19
Należy zauważyć, że u niektórych pacjentek wystąpienie drgawek lub udaru mózgu było poprzedzone silnym bólem głowy i/lub przemijającymi zaburzeniami widzenia. W trakcie leczenia kabergoliną należy uważnie monitorować ciśnienie krwi. Jeśli u pacjentki wystąpi nadciśnienie tętnicze, charakterystyczny ból w klatce piersiowej, silny, postępujący lub nieustępujący ból głowy (z zaburzeniami widzenia lub bez nich) bądź objawy toksyczności ze strony ośrodkowego układu nerwowego, należy natychmiast przerwać stosowanie kabergoliny i niezwłocznie przeprowadzić pełną ocenę kliniczną stanu pacjentki.20
Leczenie zaburzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny
Przed rozpoczęciem leczenia kabergoliną należy przeprowadzić szczegółową ocenę czynności przysadki. Należy pamiętać, że kabergolina przywraca owulację i płodność u kobiet z hipogonadyzmem związanym z hiperprolaktynemią.21
Ponieważ do zapłodnienia może dojść przed ponownym pojawieniem się miesiączki, zaleca się wykonywanie testu ciążowego przynajmniej co 4 tygodnie w okresie przed powrotem miesiączkowania, a później za każdym razem, gdy krwawienie opóźnia się o więcej niż 3 dni. Kobietom, które chcą uniknąć ciąży, należy zalecić stosowanie mechanicznych środków antykoncepcyjnych podczas leczenia kabergoliną oraz po jej odstawieniu, aż do czasu ponownego zaniku jajeczkowania.22
Jako środek zapobiegawczy należy prowadzić obserwację kobiet, które zaszły w ciążę, pod kątem potencjalnych objawów powiększenia przysadki, ponieważ podczas ciąży może dojść do wzrostu wcześniej istniejących guzów przysadki.23
Przed zastosowaniem kabergoliny należy zawsze wykluczyć ciążę. Z uwagi na ograniczone doświadczenie kliniczne w stosowaniu produktu oraz jego długi okres półtrwania, zaleca się, aby kobiety planujące ciążę odstawiły kabergolinę na miesiąc przed planowanym poczęciem, po osiągnięciu regularnych cykli owulacyjnych.24
Zaburzenia kontroli impulsów
Podczas leczenia kabergoliną (Dostinex) pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem rozwoju zaburzeń kontroli impulsów. Zarówno pacjenci, jak i ich opiekunowie powinni zostać poinformowani, że w trakcie terapii agonistami dopaminy, w tym kabergoliną, mogą pojawić się behawioralne objawy zaburzeń kontroli impulsów, takie jak:
- uzależnienie od hazardu
- zwiększone libido
- hiperseksualność
- kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kompulsywne zakupy
- kompulsywne lub napadowe objadanie się
25
W przypadku wystąpienia takich objawów zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki lub stopniowe odstawienie produktu Dostinex.26
Informacje dotyczące składu preparatu
Tabletki produktu Dostinex zawierają laktozę i nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadkimi, dziedzicznymi postaciami nietolerancji galaktozy, niedoboru laktazy typu Lapp czy zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.27
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania