Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fluoresceina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania fluoresceiny

Dane niekliniczne dotyczące fluoresceiny oparte na konwencjonalnych badaniach farmakologicznych i toksykologicznych nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka. Informacje przedkliniczne opierają się na szeregu badań oceniających bezpieczeństwo stosowania tej substancji w różnych aspektach toksykologicznych.^{1 2}

Genotoksyczność fluoresceiny

W zakresie oceny potencjału genotoksycznego fluoresceiny przeprowadzono standardowy zestaw badań in vitro i in vivo. Wyniki tych badań wskazują na złożony profil genotoksyczny substancji, jednak ostateczna ocena nie sugeruje istotnego klinicznie zagrożenia genotoksycznego.³

Przeprowadzone badania genotoksyczności dla fluoresceiny obejmowały:

• Bakteryjny test mutagenności Amesa – wynik negatywny
• Aberracje chromosomowe w komórkach CHO (Chinese Hamster Ovary) – wynik negatywny
• Aberracje chromosomowe w komórkach szpiku myszy – wynik negatywny
• Testy mikrojądrowe w komórkach szpiku myszy – wynik negatywny

⁴

Odnotowano jednak wyniki pozytywne w następujących testach:

• Test mutacji genu kinazy tymidynowej – przeprowadzony na komórkach chłoniaka myszy
• Test wymiany siostrzanych chromatyd in vitro – przeprowadzony na komórkach CHO
• Test wymiany siostrzanych chromatyd in vivo – przeprowadzony na komórkach szpiku kostnego myszy

⁵

Pomimo uzyskania pozytywnych wyników w niektórych testach, całościowa ocena dostępnych danych pozwala na stwierdzenie, że fluoresceina nie wykazuje klinicznie istotnego potencjału genotoksycznego. Badania mutagenności przeprowadzone dla produktu Fluorescite również nie wykazały działania mutagennego fluoresceiny sodowej.^{6 7}

Toksyczność reprodukcyjna i rozwojowa fluoresceiny

Badania toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa przeprowadzono na modelach zwierzęcych (szczury i króliki), stosując różne poziomy dawkowania fluoresceiny. Wyniki tych badań nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego fluoresceiny.^{8 9}

Szczegółowe badania obejmowały podanie dożylne fluoresceiny sodowej w następujących dawkach:

• 1000 mg/kg mc – dawka 100 razy większa niż zalecana dawka u człowieka
• 500 mg/kg mc – dawka 50 razy większa niż zalecana dawka u człowieka
• 31,3 mg/kg mc – dawka 3,1 razy większa niż zalecana dawka u człowieka

¹⁰

Istotne jest, że fluoresceina przenika przez barierę łożyskową. W badaniach na modelach zwierzęcych, po podaniu dożylnym dawki 500 mg/kg wykrywano intensywną fluorescencję w tkankach płodu oraz w płynie owodniowym. Pomimo tego przenikania przez łożysko, nie zaobserwowano działania teratogennego, co potwierdza względne bezpieczeństwo substancji w kontekście rozwoju płodu.¹¹

Toksyczność pojedynczej dawki

Dane niekliniczne pochodzące z konwencjonalnych badań toksyczności pojedynczej dawki fluoresceiny sodowej również nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Badania te stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa substancji, szczególnie w kontekście jej stosowania w praktyce klinicznej w postaci wstrzyknięć pojedynczej dawki.¹²

Podsumowując dane przedkliniczne, fluoresceina sodowa wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach na zwierzętach, nie ujawniając istotnego ryzyka genotoksycznego, teratogennego czy embriotoksycznego, nawet przy stosowaniu dawek wielokrotnie przekraczających dawki zalecane u ludzi. Przenikanie przez barierę łożyskową nie wiąże się z działaniem teratogennym, co jest istotną informacją w kontekście potencjalnego stosowania u kobiet w ciąży.