Dawkowanie i sposób podawania
Fluoresceina

Fluoresceina sodowa jest stosowana w angiografii fluorescencyjnej oka, podawana wyłącznie dożylnie w dawce standardowej 500 mg (5 ml roztworu 10%) u dorosłych. W przypadku urządzeń o wysokiej czułości, np. skaningowego oftalmoskopu laserowego, dawkę redukuje się do 200 mg (2 ml). U pacjentów dializowanych zaleca się zmniejszenie dawki do 250 mg (2,5 ml), natomiast u osób z niewydolnością nerek i wątroby nie ma wskazań do modyfikacji dawki, choć u pacjentów z niewydolnością nerek może wystąpić wydłużenie czasu eliminacji. Nie zaleca się stosowania fluoresceiny u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na brak danych klinicznych. Podanie powinno być wykonane szybko (ok. 1 ml/s) do żyły przedłokciowej, z użyciem igły typu „motylek” 23G, z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć wynaczynienia i reakcji niezgodności fizycznych (konieczne płukanie kaniuli 0,9% NaCl przed i po podaniu). Fluoresceina nie może być mieszana z innymi lekami podczas iniekcji.

Dawkowanie i sposób podawania fluoresceiny

Fluoresceina sodowa jest substancją diagnostyczną stosowaną głównie w angiografii fluorescencyjnej oka. Właściwe dawkowanie oraz sposób podania tej substancji mają kluczowe znaczenie dla uzyskania optymalnych wyników diagnostycznych przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania, które należy wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego i procedury diagnostycznej.1

Dawkowanie u dorosłych

Standardowa dawka dla pacjentów dorosłych wynosi 500 mg fluoresceiny sodowej, co odpowiada jednej ampułce/fiolce o objętości 5 ml produktu o stężeniu 100 mg/ml (10%). Dawkę podaje się jednorazowo w formie wstrzyknięcia dożylnego.2 3

W przypadku stosowania urządzeń obrazujących o dużej czułości, takich jak skaningowy oftalmoskop laserowy, zaleca się zmniejszenie dawki produktu Fluorescite do 2 ml (200 mg fluoresceiny).4

Dawkowanie w populacjach specjalnych

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek dostępne dane z doświadczeń klinicznych nie wskazują na konieczność modyfikacji standardowej dawki, chociaż możliwe jest wydłużenie czasu wydalania substancji z organizmu.5 6

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci dializowani, u których zaleca się zmniejszenie dawki do 2,5 ml (250 mg fluoresceiny), co odpowiada połowie standardowej dawki.7

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Nie przeprowadzono specyficznych badań klinicznych u pacjentów z niewydolnością wątroby. Obecnie brak danych wskazujących na konieczność modyfikacji dawkowania w tej grupie pacjentów.8

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku 65 lat i starszych doświadczenia kliniczne wskazują na brak konieczności modyfikacji standardowej dawki 500 mg (5 ml roztworu).9 10

Dzieci i młodzież

Ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania fluoresceiny we wstrzyknięciu dożylnym, nie zaleca się stosowania tej substancji u pacjentów poniżej 18. roku życia.11 12

Sposób podawania

Fluoresceina sodowa podawana jest wyłącznie drogą wstrzyknięcia dożylnego. Podanie powinno być wykonane przez wykwalifikowanego lekarza z doświadczeniem w przeprowadzaniu i interpretacji angiografii fluorescencyjnej.13 14

W celu zapewnienia poprawnego i bezpiecznego podania, należy przestrzegać następujących zaleceń:15

  • Wstrzyknięcie powinno być wykonane szybko, z zalecaną szybkością około 1 ml/s
  • Zaleca się podanie do żyły przedłokciowej w obrębie dołu łokciowego
  • Należy zastosować igłę do iniekcji typu „motylek” rozmiar 23
  • Kluczowe jest zachowanie ostrożności, aby zapobiec wynaczynieniu (przedostaniu się roztworu poza żyłę)
  • Aby uniknąć reakcji niezgodności fizycznych, kaniule dożylne należy przepłukiwać sterylnym roztworem chlorku sodu (0,9%) przed i po wstrzykiwaniu innych produktów leczniczych

16 17

Należy pamiętać, że fluoresceina sodowa nie może być mieszana z innymi produktami leczniczymi podczas podawania.18

Po prawidłowym podaniu, luminescencja zwykle pojawia się w naczyniach siatkówki i naczyniówki po około 7-14 sekundach od momentu wstrzyknięcia.19

Tabela dawkowania fluoresceiny

Grupa pacjentów Dawka fluoresceiny Objętość roztworu Uwagi
Dorośli – standardowe badanie 500 mg 5 ml Jednorazowe wstrzyknięcie dożylne
Dorośli – badanie z użyciem urządzeń o dużej czułości 200 mg 2 ml Np. przy użyciu skaningowego oftalmoskopu laserowego
Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat) 500 mg 5 ml Brak konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z niewydolnością nerek 500 mg 5 ml Możliwe wydłużenie czasu wydalania
Pacjenci dializowani 250 mg 2,5 ml Połowa standardowej dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby 500 mg 5 ml Brak danych sugerujących konieczność zmiany dawkowania
Dzieci i młodzież (<18 lat) Nie zaleca się stosowania ze względu na brak wystarczających danych

Zalecenia w trakcie wywiadu medycznego

Podczas zbierania wywiadu medycznego przed planowanym podaniem fluoresceiny należy zwrócić szczególną uwagę na:20

  • Wiek pacjenta – w przypadku pacjentów poniżej 18. roku życia procedura nie jest zalecana
  • Stan funkcji nerek – szczególnie istotny u pacjentów dializowanych
  • Stan funkcji wątroby
  • Stosowane równocześnie leki – ze względu na możliwe interakcje
  • Wcześniejsze reakcje uczuleniowe na fluoresceiny lub inne środki diagnostyczne

21

Właściwa ocena pacjenta i dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i uzyskania optymalnych wyników diagnostycznych podczas angiografii fluorescencyjnej z wykorzystaniem fluoresceiny.22

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl