Właściwości farmakokinetyczne
Fluoksetyna

Właściwości farmakokinetyczne fluoksetyny

Fluoksetyna, jako substancja aktywna leków przeciwdepresyjnych, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji z uwzględnieniem poszczególnych etapów jej losu w organizmie.¹

Wchłanianie

Fluoksetyna dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 6-8 godzinach od podania leku.^{2 3} Istotną cechą wchłaniania fluoksetyny jest fakt, że pokarm nie wpływa na biodostępność leku, co umożliwia przyjmowanie preparatu niezależnie od posiłków.^{4 5}

Dystrybucja

Fluoksetyna charakteryzuje się znacznym stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 95%.^{6 7} Substancja ulega rozległej dystrybucji do tkanek, czego wyrazem jest duża objętość dystrybucji wynosząca od 20 do 40 l/kg masy ciała.⁸

Stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym osiągane są dopiero po kilku tygodniach stosowania leku.⁹ Co istotne, stężenia leku w stanie stacjonarnym po długotrwałym stosowaniu są podobne do stężeń obserwowanych po 4-5 tygodniach leczenia.^{10 11}

Metabolizm

Profil farmakokinetyczny fluoksetyny nie jest liniowy, a substancja podlega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę.^{12 13} Fluoksetyna jest intensywnie metabolizowana w wątrobie przez polimorficzny enzym CYP2D6.^{14 15}

Głównym procesem metabolicznym jest demetylacja, prowadząca do powstania aktywnego metabolitu – norfluoksetyny (demetylofluoksetyny).^{16 17}

Eliminacja

Okres półtrwania fluoksetyny w fazie eliminacji wynosi od 4 do 6 dni, natomiast jej aktywnego metabolitu – norfluoksetyny – od 4 do 16 dni.^{18 19} Tak długie okresy półtrwania są odpowiedzialne za utrzymywanie się leku w organizmie przez 5-6 tygodni po zaprzestaniu stosowania.^{20 21}

Fluoksetyna wydalana jest głównie przez nerki (około 60% podanej dawki).^{22 23} Warto również odnotować, że fluoksetyna przenika do mleka kobiecego.^{24 25}

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach

Osoby w podeszłym wieku

U zdrowych osób w podeszłym wieku nie stwierdzono zmian parametrów kinetycznych fluoksetyny w porównaniu z pacjentami młodszymi.^{26 27}

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka fluoksetyny u dzieci i młodzieży wykazuje pewne odrębności. Średnie stężenie fluoksetyny u dzieci jest około 2 razy większe niż u młodzieży, natomiast średnie stężenie norfluoksetyny jest 1,5 razy większe.^{28 29}

Stężenia leku w osoczu w stanie stacjonarnym są zależne od masy ciała – większe stężenia stwierdza się u dzieci o mniejszej masie ciała.^{30 31}

Podobnie jak u osób dorosłych, po podaniu wielu dawek doustnych fluoksetyna i norfluoksetyna gromadzą się w organizmie, a stężenia w stanie stacjonarnym uzyskiwano w ciągu 3-4 tygodni stosowania leku.^{32 33}

Niewydolność wątroby

U osób z niewydolnością wątroby (marskość poalkoholowa) okresy półtrwania fluoksetyny i norfluoksetyny wydłużają się – odpowiednio do 7 i 12 dni.^{34 35} W tej grupie pacjentów należy rozważyć podanie leku w mniejszych dawkach lub zmniejszenie częstości dawkowania.^{36 37}

Niewydolność nerek

Po podaniu pojedynczej dawki fluoksetyny nie stwierdzono zmiany parametrów kinetycznych u pacjentów z łagodną, umiarkowaną lub ciężką (bezmocz) niewydolnością nerek w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami.^{38 39}

Jednak po kilkukrotnym podaniu leku można obserwować zwiększenie w osoczu stężeń leku w stanie stacjonarnym w fazie plateau.^{40 41}

⁴²