Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dabigatran

Dabigatran – wpływ na płodność, ciążę i laktację

Dabigatran eteksylat (mezylanu) to substancja aktywna znajdująca się m.in. w produkcie leczniczym Dabigatran Etexilate Adamed. Jako lekarz przepisujący lub rozważający podanie tego leku pacjentce w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącej piersią, należy przekazać szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz ograniczeń związanych z jego stosowaniem w tych szczególnych populacjach pacjentek.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Pacjentkom w wieku rozrodczym należy przekazać jednoznaczną informację o konieczności unikania zajścia w ciążę podczas terapii dabigatranem eteksylatem. Rekomenduje się omówienie odpowiednich metod antykoncepcji na czas leczenia, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i preferencje pacjentki. Lekarz powinien poinformować o potencjalnym ryzyku dla płodu, jakie wiąże się z ekspozycją na dabigatran w okresie ciąży.²

Stosowanie dabigatranu w okresie ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że dostępne są jedynie ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania dabigatranu eteksylatu w populacji kobiet ciężarnych. Przepisując ten lek, trzeba uwzględnić, że badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję, co budzi obawy dotyczące potencjalnego ryzyka dla płodu ludzkiego, choć dokładny zakres tego ryzyka nie został w pełni poznany.³

Dabigatran eteksylat nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że istnieją bezwzględne wskazania kliniczne uniemożliwiające zastosowanie alternatywnych metod leczenia. W takiej sytuacji lekarz jest zobowiązany do przeprowadzenia szczegółowej analizy stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniającej indywidualną sytuację kliniczną pacjentki oraz dostępne alternatywy terapeutyczne.⁴

Wyniki badań przedklinicznych dotyczące reprodukcji

Pacjentce należy przekazać, że w badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano następujące efekty stosowania dabigatranu w dawkach toksycznych dla samic (5-10 razy przekraczających ekspozycję osoczową u ludzi):⁵

• Zmniejszenie masy ciała płodów
• Obniżenie przeżywalności płodów
• Zwiększenie częstości występowania wad rozwojowych

⁶

Co więcej, w badaniach nad okresem pre- i postnatalnym wykazano zwiększoną śmiertelność płodów po ekspozycji na dawki toksyczne dla samic, które odpowiadały 4-krotnie wyższemu poziomowi ekspozycji osoczowej w porównaniu z obserwowanym u pacjentów stosujących dabigatran eteksylat w dawkach terapeutycznych.⁷

Stosowanie dabigatranu w okresie karmienia piersią

Pacjentka karmiąca piersią powinna zostać poinformowana, że brak jest danych klinicznych oceniających wpływ dabigatranu na dzieci podczas karmienia naturalnego. Nie przeprowadzono badań oceniających przenikanie dabigatranu eteksylatu lub jego metabolitów do mleka kobiecego i potencjalny wpływ na organizm dziecka.⁸

Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, lekarz powinien jednoznacznie zalecić przerwanie karmienia piersią podczas terapii produktem Dabigatran Etexilate Adamed. W przypadku konieczności stosowania tego leku u pacjentki karmiącej, należy rozważyć alternatywne metody żywienia dziecka na czas trwania leczenia.⁹

Wpływ na płodność

Pacjentki i pacjenci zainteresowani przyszłą płodnością powinni być poinformowani, że brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu dabigatranu eteksylatu na płodność u ludzi. Natomiast dostępne są wyniki badań przedklinicznych na modelach zwierzęcych, które wykazały pewne efekty w zakresie płodności.¹⁰

Wpływ na płodność samic

W badaniach na zwierzętach zaobserwowano wpływ dabigatranu eteksylatu na płodność samic, który przejawiał się:¹¹

• Zmniejszeniem liczby zagnieżdżeń zapłodnionego jaja
• Zwiększeniem częstości utraty zapłodnionego jaja przed zagnieżdżeniem

¹²

Efekty te obserwowano po dawce 70 mg/kg masy ciała, która odpowiada 5-krotnie wyższemu poziomowi ekspozycji w osoczu w porównaniu z ekspozycją występującą u pacjentów stosujących lek w dawkach terapeutycznych. Nie zaobserwowano innych zaburzeń płodności u samic.¹³

Wpływ na płodność samców

W badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano wpływu dabigatranu eteksylatu na płodność u samców, co sugeruje brak bezpośredniego oddziaływania na męskie parametry rozrodcze. Należy jednak pamiętać, że dane te pochodzą wyłącznie z badań na modelach zwierzęcych i nie można ich bezpośrednio ekstrapolować na ludzi.¹⁴

Zalecenia dla lekarzy przepisujących dabigatran eteksylat

Przy przepisywaniu dabigatranu eteksylatu (Dabigatran Etexilate Adamed) kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, lekarz powinien:¹⁵

1. Przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, uwzględniając indywidualną sytuację kliniczną pacjentki
2. Omówić z pacjentką w wieku rozrodczym konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie terapii dabigatranem
3. W przypadku pacjentek ciężarnych rozważyć alternatywne metody leczenia i stosować dabigatran tylko gdy jest to bezwzględnie konieczne
4. Jednoznacznie zalecić przerwanie karmienia piersią u pacjentek, którym przepisano dabigatran eteksylat
5. Poinformować o potencjalnym wpływie na płodność na podstawie dostępnych danych przedklinicznych

Każdą decyzję dotyczącą wdrożenia leczenia dabigatranem eteksylatem u kobiety w wieku rozrodczym, ciężarnej lub karmiącej piersią należy podjąć po starannym rozważeniu potencjalnych korzyści terapeutycznych wobec możliwego ryzyka, uwzględniając dostępne dane kliniczne oraz wyniki badań przedklinicznych.¹⁶