Interakcje
Chlormadynon octan

Interakcje substancji chlormadynon octan z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Chlormadynon octan, będący składnikiem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia skuteczności leczenia oraz bezpieczeństwa pacjentek. Należy zawsze zapoznawać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego przepisywanych leków w celu identyfikacji potencjalnych interakcji z preparatami zawierającymi chlormadynon octan.^{1 2}

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). W badaniach klinicznych zaobserwowano, że u pacjentek stosujących jednocześnie produkty zawierające etynyloestradiol i leki przeciwwirusowe, występowały istotne zwiększenia aktywności aminotransferaz (AlAT).³

Dotyczy to w szczególności schematu zawierającego:

• ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez⁴
• glekaperwir z pibrentaswirem⁵
• sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem⁶

W związku z tym, przed rozpoczęciem terapii wyżej wymienionymi schematami leczenia, pacjentki przyjmujące preparaty zawierające chlormadynon octan i etynyloestradiol powinny zastosować alternatywne metody antykoncepcji (np. środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Ponowne stosowanie złożonych środków antykoncepcyjnych z chlormadynonem można rozpocząć po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.^{7 8}

Interakcje farmakokinetyczne

Istotną grupę interakcji stanowią oddziaływania farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną preparatów zawierających chlormadynon octan.

Wpływ innych produktów leczniczych na preparaty z chlormadynonem

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne, gdyż mogą one prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, powodując wystąpienie krwawienia śródcyklicznego i/lub brak skuteczności metody antykoncepcyjnej.^{9 10}

Ważne jest, aby pamiętać, że indukcja enzymatyczna może być widoczna już po kilku dniach leczenia, osiąga maksimum po kilku tygodniach, a po odstawieniu leczenia może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.^{11 12}

W zależności od czasu trwania leczenia lekami indukującymi enzymy, należy stosować odpowiednie postępowanie:

Krótkotrwałe leczenie induktorami enzymów

Kobiety leczone produktami indukującymi enzymy powinny, oprócz stosowania złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego zawierającego chlormadynon octan, stosować dodatkową metodę mechaniczną lub inną metodę antykoncepcyjną. Metodę mechaniczną należy stosować przez cały okres leczenia induktorem oraz przez 28 dni po jego zakończeniu.^{13 14}

Jeżeli leczenie induktorem enzymów będzie kontynuowane po zakończeniu przyjmowania tabletek z aktualnego opakowania blistrowego, należy natychmiast rozpocząć następne opakowanie preparatu zawierającego chlormadynon octan bez przerwy w stosowaniu tabletek.^{15 16}

Długotrwałe leczenie induktorami enzymów

U kobiet przyjmujących przez dłuższy czas substancje indukujące enzymy wątrobowe zaleca się stosowanie innej, skutecznej, niehormonalnej metody antykoncepcji.^{17 18}

Substancje zwiększające klirens preparatów z chlormadynonem

Do substancji, które mogą zwiększać klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających chlormadynon octan (zmniejszających ich skuteczność przez indukcję enzymatyczną), należą:^{19 20}

• Barbiturany ^{21 22}
• Bosentan ^{23 24}
• Karbamazepina ^{25 26}
• Barbeksaklon ²⁷
• Fenytoina ^{28 29}
• Prymidon ^{30 31}
• Modafinil ³²
• Ryfampicyna ^{33 34}
• Ryfabutyna ³⁵
• Leki stosowane w leczeniu HIV: rytonawir, newirapina i efawirenz ^{36 37}
• Inne leki: felbamat, gryzeofulwina, oksykarbazepina/okskarbazepina, topiramat ^{38 39}
• Produkty ziołowe: preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) ^{40 41}

Do substancji zmniejszających skuteczność chlormadynonu poprzez nasilenie perystaltyki przewodu pokarmowego lub zaburzenie wchłaniania należą:⁴²

• Leki nasilające perystaltykę przewodu pokarmowego (np. metoklopramid) ⁴³
• Substancje zaburzające wchłanianie (np. węgiel aktywny) ⁴⁴

Substancje o zmiennym działaniu na klirens preparatów z chlormadynonem

Podczas jednoczesnego stosowania preparatów zawierających chlormadynon octan ze złożonymi schematami przeciwwirusowymi, wiele skojarzeń inhibitorów proteazy HIV oraz nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, w tym skojarzeń z inhibitorami HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenu lub progestagenów w osoczu. Rezultat tych zmian może być klinicznie istotny w niektórych przypadkach.^{45 46}

Dlatego należy zapoznać się z informacją o jednocześnie stosowanych lekach przeciw HIV/HCV w celu zidentyfikowania potencjalnych interakcji. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, kobiety stosujące leczenie inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy powinny stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji.^{47 48}

Substancje zwiększające stężenie etynyloestradiolu

Następujące produkty lecznicze i substancje czynne mogą zwiększać stężenie etynyloestradiolu (składnika preparatów z chlormadynonem) w osoczu:⁴⁹

• Substancje hamujące sulfonację etynyloestradiolu w ścianie jelita, np. kwas askorbinowy lub paracetamol ⁵⁰
• Atorwastatyna (zwiększenie AUC etynyloestradiolu o 20%) ⁵¹
• Substancje hamujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak imidazolowe leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol), indynawir lub troleandomycyna ⁵²

Wpływ preparatów z chlormadynonem na inne produkty lecznicze

Preparaty zawierające chlormadynon octan mogą wpływać na metabolizm niektórych innych substancji czynnych, zmieniając ich stężenia osoczowe i tkankowe. Efekt ten może zachodzić na dwa główne sposoby:^{53 54}

1. Zahamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby, co w konsekwencji prowadzi do zwiększenia stężenia w surowicy substancji czynnych, takich jak:⁵⁵

• Diazepam i inne benzodiazepiny metabolizowane przez hydroksylację ⁵⁶
• Cyklosporyna ^{57 58}
• Teofilina ⁵⁹
• Prednizolon ⁶⁰

2. Indukcja glukuronizacji w wątrobie, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia stężenia w surowicy takich substancji jak:⁶¹

• Lamotrygina ^{62 63}
• Klofibrat ⁶⁴
• Paracetamol ⁶⁵
• Morfina ⁶⁶
• Lorazepam ⁶⁷

Należy również zauważyć, że zapotrzebowanie na insulinę oraz doustne leki przeciwcukrzycowe może być zmienione ze względu na wpływ preparatów zawierających chlormadynon octan na tolerancję glukozy.⁶⁸

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie preparatów zawierających chlormadynon octan może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym na:^{69 70}

• Parametry biochemiczne czynności wątroby ^{71 72}
• Parametry czynności tarczycy ^{73 74}
• Parametry czynności nadnerczy ^{75 76}
• Parametry czynności nerek ^{77 78}
• Stężenia białek nośnikowych, np. globuliny wiążącej kortykosteroidy ^{79 80}
• Stężenia frakcji lipidów/lipoprotein ^{81 82}
• Parametry metabolizmu węglowodanów ^{83 84}
• Wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy ^{85 86}

Ważne jest, że mimo tych wpływów, zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.^{87 88}

Interakcje z alkoholem

Produkty zawierające chlormadynon octan w połączeniu z etynylostradiolem, podobnie jak inne hormonalne środki antykoncepcyjne, nie wykazują istotnych bezpośrednich interakcji z alkoholem. Niemniej jednak, należy zachować ostrożność, ponieważ alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy i potencjalnie modulować działanie leków metabolizowanych przez ten narząd.

Ponadto, w przypadku epizodów wymiotów po spożyciu alkoholu, podobnie jak w przypadku innych stanów przebiegających z wymiotami, może dojść do zmniejszenia wchłaniania składników preparatów antykoncepcyjnych, co może skutkować obniżeniem ich skuteczności. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody mechanicznej antykoncepcji przez 7 dni po ustąpieniu wymiotów.

Nie stwierdzono jednak by chlormadynon octan wchodził w specyficzne reakcje farmakodynamiczne lub farmakokinetyczne z alkoholem, które wyróżniałyby go spośród innych hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Tabela najważniejszych interakcji substancji chlormadynon octan