Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Brymonidyna

Wpływ brymonidyny na płodność, ciążę i laktację

Brymonidyna to substancja aktywna stosowana w postaci winianu brymonidyny w lekach okulistycznych, głównie w stężeniu 2 mg/ml (co odpowiada 1,3 mg brymonidyny), w niektórych przypadkach w stężeniu 0,25 mg/ml. Podawana jest w formie kropli do oczu w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego. Lekarz powinien dysponować szczegółową wiedzą dotyczącą wpływu tej substancji na płodność, ciążę oraz laktację, aby móc właściwie poinformować pacjentkę będącą w ciąży lub karmiącą piersią.^{1 2}

Brymonidyna a ciąża

Bezpieczeństwo stosowania brymonidyny w okresie ciąży u ludzi nie zostało jednoznacznie ustalone. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących stosowania tej substancji u kobiet ciężarnych lub dane te są ograniczone.^{3 4}

W badaniach na zwierzętach winian brymonidyny nie wykazywał działania teratogennego, jednak odnotowano inne skutki niepożądane:^{5 6}

• U królików, przy stężeniach brymonidyny w osoczu większych niż osiągane w terapii u ludzi, obserwowano zwiększenie liczby wczesnych poronień
• Odnotowano zmniejszenie masy urodzeniowej u potomstwa
• U niektórych gatunków zwierząt doświadczalnych stwierdzono zwiększony odsetek strat przedimplantacyjnych
• Zaobserwowano zahamowanie wzrostu potomstwa po urodzeniu

^{7 8 9}

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży następujące informacje:^{10 11}

• Leki zawierające brymonidynę (Alphagan, Biprolast, Briglau PPH, Brimogen, Luxfen, Oculobrim) można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu
• W przypadku leku Lumobry (o niższym stężeniu 0,25 mg/ml), jako środek ostrożności, zaleca się unikanie stosowania w okresie ciąży
• W przypadku leku Combigan (zawierającego dodatkowo tymolol) nie zaleca się stosowania u kobiet w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne

^{12 13}

Aby zmniejszyć wchłanianie ogólnoustrojowe brymonidyny, należy zalecić pacjentce wykonanie prostej czynności po podaniu kropli: uciskanie wewnętrznego kącika oka (w okolicy woreczka łzowego) przez około minutę po zakropleniu. Może to pomóc ograniczyć przenikanie substancji do krążenia ogólnego.^{14 15}

Brymonidyna a karmienie piersią

W kwestii stosowania brymonidyny podczas karmienia piersią lekarz powinien przekazać pacjentce następujące istotne informacje:^{16 17}

• Nie ustalono czy brymonidyna przenika do mleka kobiecego po podaniu okulistycznym
• Badania na zwierzętach wykazały, że brymonidyna i jej metabolity są wydzielane do mleka karmiących samic szczurów
• Ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa, wszystkie preparaty zawierające brymonidynę są przeciwwskazane do stosowania u kobiet karmiących piersią

^{18 19}

Jednoznaczne zalecenie wszystkich producentów brzmi: nie należy stosować leków zawierających brymonidynę u kobiet karmiących piersią.^{20 21}

Dodatkowo w przypadku leku Combigan, który zawiera oprócz brymonidyny również tymolol, należy poinformować pacjentkę, że beta-adrenolityki (np. tymolol) są wydzielane z mlekiem kobiecym, choć przy stosowaniu miejscowym do oka, w zalecanej dawce, jest mało prawdopodobne by tymolol był wydzielany z mlekiem matki w stężeniu wystarczającym do wywołania objawów klinicznych u niemowlęcia.²²

Brymonidyna a płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że brak jest wystarczających danych wskazujących na wpływ brymonidyny winianu podawanej miejscowo do oka na płodność u ludzi. Badania przedkliniczne i kliniczne nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na istnienie negatywnego wpływu brymonidyny na zdolności reprodukcyjne.²³

Informacje dodatkowe dla lekarza

Podczas omawiania stosowania preparatów zawierających brymonidynę z pacjentką będącą w ciąży lub karmiącą piersią, lekarz powinien również uwzględnić następujące istotne informacje:

Skład preparatów z brymonidyną

Większość preparatów zawiera 2 mg/ml winianu brymonidyny, co odpowiada 1,3 mg/ml brymonidyny (Alphagan, Biprolast, Briglau PPH, Brimogen, Luxfen, Oculobrim). Wyjątkami są:

• Lumobry – zawiera 0,25 mg/ml winianu brymonidyny
• Combigan – zawiera 2 mg/ml winianu brymonidyny oraz dodatkowo 5 mg/ml tymololu

^{24 25 26}

Spodziewane problemy u dzieci matek przyjmujących lek

Rozważając stosowanie brymonidyny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien być świadomy potencjalnych działań niepożądanych, jakie mogą wystąpić u dzieci. W przypadku noworodków i niemowląt narażonych na działanie brymonidyny zaobserwowano następujące objawy związane z jej działaniem (obserwowane w przypadkach przedawkowania):

• Utrata przytomności
• Letarg
• Senność
• Zmniejszenie ciśnienia tętniczego
• Wiotkość
• Bradykardia
• Hipotermia
• Sinica
• Bladość
• Zahamowanie oddechu i bezdech

²⁷

Ze względu na ryzyko powyższych objawów, wyraźnie zaleca się unikanie stosowania brymonidyny u kobiet w ciąży (jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne) oraz jednoznacznie nie zaleca się jej stosowania u kobiet karmiących piersią.

Ryzyko w przypadku przedawkowania

Lekarz powinien również poinstruować pacjentkę o potencjalnym ryzyku przypadkowego spożycia leku przez dziecko. W takim przypadku mogą wystąpić następujące objawy:

• Zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego
• Chwilowa śpiączka lub ograniczenie świadomości
• Letarg
• Senność
• Hipotonia
• Bradykardia
• Hipotermia
• Bladość
• Depresja oddechowa i bezdech

²⁸

W przypadku takiego zdarzenia konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna, często wymagająca przyjęcia dziecka na oddział intensywnej opieki medycznej i, w razie potrzeby, zastosowania intubacji. Istotną informacją dla lekarza i pacjentki jest fakt, że według doniesień, dzieci z objawami przedawkowania brymonidyny zazwyczaj wracają do pełnego zdrowia w ciągu 6 do 24 godzin.²⁹