Przedawkowanie
Brymonidyna

Brymonidyna, agonista receptorów α2-adrenergicznych, stosowana głównie w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego w stężeniach 0,25 mg/ml i 2 mg/ml, może powodować różnorodne objawy przedawkowania w zależności od drogi podania i wieku pacjenta. Przedawkowanie miejscowe u dorosłych zwykle manifestuje się objawami zgodnymi z charakterystyką produktu leczniczego, bez ciężkich powikłań. Natomiast doustne przedawkowanie, szczególnie u dzieci, prowadzi do poważnych objawów depresji ośrodkowego układu nerwowego, takich jak przejściowa śpiączka, letarg, bradykardia, hipotermia, bezdech i konieczność intensywnej opieki medycznej. U dorosłych dominują objawy niedociśnienia tętniczego, często z nadciśnieniem „z odbicia”, oraz inne symptomy jak osłabienie, wymioty, arytmia czy napady drgawkowe.

Przedawkowanie brymonidyny

Brymonidyna jest substancją czynną należącą do grupy agonistów receptorów α2-adrenergicznych, stosowaną głównie w postaci kropli do oczu w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego. Dostępna jest w różnych stężeniach (0,25 mg/ml, 2 mg/ml) oraz w połączeniu z innymi substancjami leczniczymi (np. z tymololem w preparacie Combigan). Przedawkowanie brymonidyny może nastąpić zarówno po podaniu do oka, jak i po przypadkowym przyjęciu doustnym, przy czym przypadki te różnią się nasileniem i rodzajem objawów klinicznych.1 2

Przedawkowanie miejscowe (do oka)

W przypadku przedawkowania miejscowego brymonidyny u dorosłych, zgłaszane objawy były zasadniczo tożsame z działaniami niepożądanymi wymienionymi w charakterystyce produktu leczniczego. Nie odnotowano specyficznych, ciężkich powikłań przy przedawkowaniu ocznym tej substancji u dorosłych pacjentów.3 4

Przedawkowanie układowe po przypadkowym spożyciu

Znacznie poważniejsze skutki mogą wystąpić przy przedawkowaniu układowym brymonidyny, szczególnie po przypadkowym spożyciu doustnym. Należy rozróżnić sytuacje dotyczące dorosłych i dzieci, gdyż objawy przedawkowania i ich nasilenie różnią się istotnie między tymi grupami wiekowymi.5

Przedawkowanie u dorosłych

Istnieją ograniczone dane dotyczące przypadkowego spożycia brymonidyny przez dorosłych pacjentów. Głównym zgłaszanym działaniem niepożądanym było obniżenie ciśnienia tętniczego. Co charakterystyczne, po epizodzie obniżenia ciśnienia tętniczego często występowało nadciśnienie „z odbicia”.6 7

Na podstawie obserwacji klinicznych dotyczących przedawkowania innych agonistów receptorów alfa-2-adrenergicznych, można przewidywać wystąpienie następujących objawów przy doustnym przedawkowaniu brymonidyny:8 9

10

Przedawkowanie u dzieci

Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie brymonidyny u dzieci. Opublikowano i zgłoszono liczne przypadki poważnych zdarzeń niepożądanych po przypadkowym spożyciu brymonidyny przez pacjentów pediatrycznych. U tych pacjentów objawy mają znacznie poważniejszy przebieg niż u osób dorosłych i dominuje u nich działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy.11 12

Do najczęściej obserwowanych objawów przedawkowania brymonidyny u dzieci należą:13 14

15

Stan tych pacjentów jest na tyle poważny, że wymaga przyjęcia na oddział intensywnej opieki medycznej oraz często intubacji, jeśli istnieją wskazania. U wszystkich pacjentów, zgodnie z raportami, obserwowano pełne ustąpienie objawów, zwykle w ciągu 6-24 godzin.16 17

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku doustnego przedawkowania brymonidyny obejmuje terapię wspomagającą i objawową. Kluczowym elementem jest utrzymanie drożności dróg oddechowych pacjenta.18 19

W przypadku produktu Combigan, który zawiera również tymolol (beta-bloker), należy zwrócić uwagę na dodatkowe objawy przedawkowania, które mogą obejmować: bradykardię, hipotonię, skurcz oskrzeli, ból głowy, zawroty głowy i zatrzymanie akcji serca. Istotny jest również fakt, że tymolol nie podlega łatwo dializie, co może mieć znaczenie przy próbach eliminacji leku z organizmu.20

Tabela objawów przedawkowania brymonidyny

Grupa wiekowa Objawy przedawkowania Nasilenie Komentarz
Dorośli Obniżenie ciśnienia tętniczego Umiarkowane Główny objaw zgłaszany przy przypadkowym spożyciu; często po epizodzie niedociśnienia występuje nadciśnienie „z odbicia”
Inne możliwe objawy: osłabienie, wymioty, letarg, uspokojenie polekowe, bradykardia, arytmia, zwężenie źrenic, bezdech, obniżone napięcie mięśni, hipotermia, zahamowanie oddechu, napad drgawkowy Różne Objawy obserwowane przy przedawkowaniu innych α2-agonistów; mogą potencjalnie wystąpić przy przedawkowaniu brymonidyny
Dzieci Przejściowa śpiączka lub zaburzenia świadomości Ciężkie Objawy u dzieci są znacznie poważniejsze niż u dorosłych; wymagają hospitalizacji na oddziale intensywnej opieki medycznej; objawy zazwyczaj ustępują całkowicie w ciągu 6-24 godzin
Letarg Ciężkie
Senność Umiarkowane do ciężkiego
Obniżenie napięcia mięśni (hipotonia) Umiarkowane do ciężkiego
Bradykardia Umiarkowane do ciężkiego
Hipotermia Umiarkowane do ciężkiego
Bladość Łagodne do umiarkowanego
Zahamowanie oddychania Ciężkie
Bezdech Ciężkie, zagrażające życiu

Szczególne uwagi dotyczące przedawkowania brymonidyny

Warto podkreślić, że brymonidyna stanowi szczególne zagrożenie dla dzieci, u których nawet niewielkie dawki mogą wywołać poważne objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego. Dlatego ważne jest odpowiednie przechowywanie preparatów zawierających brymonidynę poza zasięgiem dzieci.21

W przypadku podejrzenia przedawkowania brymonidyny konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego, szczególnie u dzieci. Stałe monitorowanie funkcji życiowych oraz wczesna interwencja w przypadku zaburzeń oddechowych mogą być kluczowe dla pozytywnego rokowania.22

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl